Sally Rooney, ‘terör’ suçlamasıyla gözaltına alınabilir

İrlandalı romancı Sally Rooney, eserlerinin gelirlerini geçen ay Birleşik Krallık’ta “terör örgütü” olarak yasaklanan Palestine Action’ı (Filistin Eylemi) desteklemek için kullanacağını söyledikten sonra Terörle Mücadele Yasası uyarınca gözaltına alınabilir.

Bu arada, Rooney’nin taahhüdünün ardından Başbakanlık da, bu grubu desteklemenin yasa uyarınca suç olduğunu açıkladı.

Rooney, hafta sonu Irish Times gazetesinde, Normal People (Normal İnsanlar) ve Conversations with Friends (Arkadaşlarla Sohbetler) adlı kitaplarının telif hakları ile BBC’nin bu kitaplardan uyarladığı dizilerin gelirlerinin Filistin Eylemi’ni desteklemek için kullanılacağını yazdı.

The Guardian’a konuşan bir hukuk uzmanı, çok satan yazarın örneğin Birleşik Krallık’ta bir kitap fuarında görüşlerini dile getirirse yargılanabileceğini belirterek, yasağın “ağır orantısızlığı”nı vurguladı.

Öte yandan Başbakanlık sözcüsü, yazarın yorumlarına özel olarak yanıt vermezken, “Terörle Mücadele Yasasına göre suç teşkil eden yasaklanmış bir örgüte destek göstermek ile bir davayı desteklemek için meşru protesto yapmak arasında fark var,” dedi.

Birleşik Krallık Başbakanlığının, Filistin Eylemi’ne bağış yapmayı düşünenlere ne mesaj vereceği sorulduğunda, sözcü, “Yasaklanmış bir örgüte destek vermek Terörle Mücadele Yasasına göre suçtur ve polis, daha önce de belirttiği gibi, beklendiği gibi yasayı uygulayacaktır,” cevabını verdi.

Terörle Mücadele Yasası kapsamında, temmuz ayı başında yasaklanan grupla bağlantılı 700’den fazla kişi gözaltına alındı. Bunların çoğu, 9 Ağustos’ta Londra’daki Parlamento Meydanında düzenlenen barışçıl bir protesto sırasında polis saldırısına uğramıştı.

Rooney Cumartesi günü yaptığı açıklamada, “Kitaplarım, en azından şimdilik, Britanya’ya hâlâ yayımlanıyor ve kitapçılarda ve hatta süpermarketlerde bile satılıyor. Son yıllarda, Birleşik Krallık’ın devlet televizyonu romanlarımın iki güzel uyarlamasını yayınladı ve bu nedenle bana düzenli olarak telif ücreti ödüyor. Bu gelirleri ve genel olarak kamuoyundaki platformumu, Filistin Eylemi örgütüne ve soykırıma karşı doğrudan eylemi elimden gelen her şekilde desteklemek için kullanmaya niyetli olduğumu açıkça belirtmek istiyorum,” demişti.

Palestine Action, aktivistlerin Oxfordshire’daki bir Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) üssüne girip iki uçağa sprey boya ile yazı yazmasının ardından “terör örgütü” olarak yasaklandı.

Rooney, haziran ayında The Guardian’da yazdığı bir yazıda, “Elbette eylemlerinin yasadışı olduğunu biliyorlardı. Sufrajetlerden eşcinsel hakları hareketine ve apartheid karşıtı mücadeleye kadar, gerçek siyasi direniş her zaman kasıtlı olarak yasaların çiğnenmesini içerir,” demişti.

Yazar, İsrail’in Filistinlilere yönelik politikalarını protesto etmek amacıyla kitaplarının İbraniceye çevrilmesini de reddetmişti.

Avukat ve yazar Sadakat Kadri, “Terörizmi desteklemek amacıyla para almak, 2000 tarihli yasanın 15. maddesi uyarınca suçtur. Bu, Rooney’nin ‘terörist’ olarak gözaltına alınabileceği anlamına geliyor,” dedi.

“Absürtlükler bununla da bitmiyor,” diyen Kadri, İçişleri Bakanı Yvette Cooper’ın Filistin Eylemi’ni IŞİD gibi gruplarla aynı kefeye koyma kararının, Rooney’nin beyan ettiği niyetleri göz önüne alındığında, BBC’nin de telif haklarını ödemeye devam etmesi halinde cezai sorumluluk altına gireceği anlamına geldiğini belirtti.

Öte yandan The Times’ta yer alan habere göre BBC, Rooney ile ilişkilerini “acilen gözden geçirmesi” talimatı aldı.

BBC, şu anda Rooney ile herhangi bir proje üzerinde çalışmadığını söylerken, “Yasaklanmış örgütlerle ilgili konular ilgili makamların yetkisindedir,” dedi.

Kurum, Rooney’nin BBC personeli olmadığını, romancılar tarafından daha önce aldıkları parayla ilgili söz ve eylemlerinin kendilerini ilgilendirdiğini de ekledi.

Bazı BBC personeli, Rooney’nin yorumlarına şaşırmadıklarını fakat hayal kırıklığına uğradıklarını belirtti. Bazıları, Rooney’nin tartışma yaratma konusunda “tecrübeleri” olduğunu söyledi.

Rooney’nin terörle mücadele polisine ihbar edildiği belirtiliyor, fakat yorumlarının yapıldığı İrlanda’da Filistin Eylemi “terör örgütü” olarak yasaklanmadığı için herhangi bir işlem yapılması beklenmiyor.

Bir emniyet kaynağı, “Genellikle suçlar, kişinin o anda bulunduğu yere göre işlenir. Birleşik Krallık’ta bulunuyorsanız ve yasaklanmış bir terör örgütüne para gönderiyorsanız, evet, bu muhtemelen bir suçtur. Yasaklanmış örgütlere destek söz konusu olduğunda, açıkça tüm gruplar tüm yargı bölgelerinde yasaklanmış değildir, bu nedenle yabancı bir ülkede yaşıyorsanız bu bir suç olarak değerlendirilmez,” dedi.

Öte yandan İrlanda’daki Filistin büyükelçisi Jilan Wahba Abdalmajid, Rooney’nin yorumlarını savundu.

Abdalmajid, “Sally Rooney, Filistin’deki uluslararası hukuk ve insan hakları ihlallerine dikkat çekmek için sesini kullanıyor. Umarım bu çağrılar, İsrail’in Filistin’de gerçekleştirdiği korkunç olayları durdurmak, soykırımı ve zorla yerinden edilmeyi sonlandırmak ve İsrail işgaline son vermek için pratik adımların atılmasına yol açar,” dedi.