Şam’daki kritik zirveden uzlaşı çıkmadı: Şara ve Abdi, Haseke konusunda anlaşamadı

Suriye’de HTŞ liderliğindeki fiili yönetim ile SDG arasında varılan ateşkes mutabakatı, sahada devam eden çatışmaların gölgesinde kaldı. Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ile SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi arasında Şam’da gerçekleşen ve beş saati aşan görüşme, Haseke’nin kontrolü ve SDG’nin statüsü konusundaki anlaşmazlıklar nedeniyle sonuçsuz kaldı.

Suriye’nin büyük bölümünü kontrolü altına alan Heyet Tahrir el-Şam (HTŞ) liderliğindeki fiili yönetim ile ülkenin kuzeydoğusunu ABD desteğiyle elinde tutan Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasında pazar günü duyurulan entegrasyon ve ateşkes süreci çıkmaza girdi.

Sahadaki çatışmalar şiddetlenirken, Şam’da dün gerçekleştirilen üst düzey görüşmelerden somut bir uzlaşı çıkmadı.

Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed Şara (eski adıyla Ebu Muhammed el-Colani) ile SDG Genel Komutanı Mazlum Abdi’nin, anlaşmanın şartları üzerinde mutabakata varamadığı bildirildi.

Beş saati aşkın toplantıda “PKK baskısı”

Arap ve Kürt basınına yansıyan bilgilere göre, Şam’da düzenlenen toplantıya ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack, HTŞ öncülüğündeki geçiş hükümetinin Savunma Bakanı Murhef Ebu Kasra ve Dışişleri Bakanı Esad Şeybani de katıldı.

Beş saatten uzun süren görüşmede taraflar arasındaki en büyük engelin, SDG üzerindeki siyasi nüfuz olduğu öne sürüldü.

Şam’daki yeni yönetime yakınlığıyla bilinen gazeteci Abdülmalik Abbud, görüşmeye dair paylaştığı bilgide, Mazlum Abdi’nin üzerindeki baskıya dikkat çekti.

Abbud, Abdi’nin “Kürdistan Demokrat Partisi (KDP) lideri Mesud Barzani’nin himayesinde ve ABD’nin arabuluculuğunda yapılan anlaşmadan geri adım atması için PKK liderliğinden büyük baskı gördüğünü” aktardı.

Şara’dan Abdi’ye teklif: Savunma Bakanı Yardımcılığı

Görüşmenin detaylarına göre Ahmed Şara, SDG’nin PKK baskısını reddederek tarafsız kalması ve entegrasyon anlaşmasının tamamlanması karşılığında Mazlum Abdi’ye, kurulacak yeni hükümette Savunma Bakanı Yardımcılığı görevini teklif etti.

Ayrıca Şara, Suriye’nin kuzeydoğusunda Türkiye ve Irak sınırında yer alan stratejik Haseke vilayeti için Abdi’den bir vali adayı önermesini istedi.

Haseke düğümü çözülemedi

Görüşmenin kilitlendiği ana nokta Haseke’nin askeri kontrolü oldu. İddialara göre Mazlum Abdi, Haseke’nin tamamen SDG ve onun sivil kanadının yönetimi altında kalmasını talep etti.

Şara ise bu talebi reddederek, anlaşmanın ancak İçişleri Bakanlığı’na bağlı güçlerin Haseke’ye girmesi ve güvenliği devralması şartıyla tamamlanabileceğini vurguladı.

Mazlum Abdi’nin, sahadaki komutanlarıyla istişare etmek üzere beş günlük ek süre talep ettiği, ancak Şara’nın bu talebi geri çevirdiği belirtildi. Şara’nın, gün sonuna kadar nihai bir yanıt verilmesini istediği, aksi takdirde uluslararası taraflara “Abdi’nin anlaşmadan çekildiğinin ve Şam yönetiminin Haseke meselesini güç kullanarak çözeceğinin” bildirileceği uyarısında bulunduğu kaydedildi.

PYD: Bize tam teslimiyet dayatılıyor

Görüşmenin ardından SDG kanadından yapılan açıklamalarda, masadaki teklifin bir uzlaşıdan ziyade “teslimiyet” içerdiği vurgulandı.

Rudaw’a konuşan PYD Başkanlık Konseyi Üyesi Foza Yusuf, “Arkadaşlarımız henüz yolda. Ancak toplantı olumsuz sonuçlanmış. Çünkü Şam ‘her şeyinizi teslim edeceksiniz ve durum 2011’dekinden öncesine dönecek’ diyor. Hiçbir şekilde varlığımızı kabul etmeye yanaşmıyor” dedi.

Yusuf, sahadaki durumun ciddiyetine dikkat çekerek, “Her yerde çatışmalar var. Şara’nın dün aldığı kararların hiçbiri sahada uygulanmadı. Bize tam bir teslimiyet dayatılıyor. Biz de bunu asla kabul etmeyeceğiz” ifadelerini kullandı.

Toplantıya katılan heyette yer alan YPJ Genel Komutanı Rohilat Efrin ise Şam yönetimini “uzlaşmazlıkla” suçladı.

Pazar günü açıklanan 14 maddelik anlaşma metnine atıfta bulunan Efrin, “Daha önce bu anlaşmayı bir ay içerisinde uygulayabileceklerini söylemişlerdi.

Ancak Deyrezzor ve Rakka’daki saldırıların ardından şartlarının hemen kabul edilmesini istediler. Bunu bir oldubittiye getirmek istediler, ki belli ki daha önceden planlanmıştı” diye konuştu.

Trump-Şara görüşmesi: “Haseke’ye girilmeyecek” sözü

Sahada gerilimin yükseldiği saatlerde, ABD Başkanı Donald Trump ile Ahmed Şara arasında bir telefon görüşmesi gerçekleşti.

Suriye Cumhurbaşkanlığı’ndan yapılan resmi açıklamada, görüşmede Suriye’deki son gelişmelerin ele alındığı, ülkenin birliğine ve “terörizme karşı mücadelesine” desteğin teyit edildiği belirtildi.

Ancak Al Monitor’a konuşan kaynaklar, görüşmenin içeriğine dair farklı bir ayrıntı paylaştı. Kaynaklara göre Trump, “Suriye’nin kuzeyindeki çatışmaların sona ermesini” istedi ve Şara’dan “hükümet güçlerinin Haseke kentine girmeyeceğine” dair söz aldı.

Bu temas, Suriyeli Kürt grupların müttefikleri ABD’ye yönelik eleştirilerini artırdığı ve Trump’a yakın Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham’ın, Fırat’ın doğusunda SDG’ye yönelik operasyonlara tepki gösterdiği bir dönemde gerçekleşti.