Silikon Vadisi’nin Ukrayna’daki ‘altın çocuğu’ savunma koltuğunda: Mihail Fedorov kimdir?

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ‘savaşın seyrini teknolojiyle değiştirme’ iddiasıyla 34 yaşındaki Mihail Fedorov’u Savunma Bakanı olarak atadı. Batı’nın “savunma teknolojilerinin yeni merkezi” olarak övdüğü, Moskova’nın ise “siber terörün mimarı” olarak nitelediği Fedorov, Silikon Vadisi modellerini cephe hattına taşıyarak asimetrik bir savaş stratejisi kurguluyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, savaşın uzama ihtimaline karşı ordunun “maksimum teknolojik kapasiteye” ulaşması gerektiğini ifade ederek, Savunma Bakanlığı koltuğuna 34 yaşındaki Mihail Fedorov’u getirdi.

Parlamentonun onayıyla göreve başlayan Fedorov, Ukrayna tarihinin en genç savunma bakanı unvanını aldı. Daha önce Başbakan Yardımcısı ve Dijital Dönüşüm Bakanı olarak görev yapan Fedorov, “Diia” gibi e-devlet platformlarını hayata geçirmiş ve Zelenskiy’nin seçim kampanyasındaki dijital stratejiyi yönetmişti.

Fakat yeni görevi, sadece bürokratik bir atama değil; konvansiyonel savaşın yerini hibrit ve teknolojik yöntemlere bıraktığı yeni bir doktrinin ilanı niteliğinde.

“İnsan yerine dronların savaştığı bir ordu”

Zelenskiy, atama kararını duyururken Rusya’nın saldırı ölçeği ve baskı gücüne karşı Ukrayna’nın asimetrik bir yanıt vermesi gerektiğini belirtti.

Zelenskiy, “Savunmamızın teknolojik kapasitesi askerlerimizin hayatını kurtarmalı. Teknoloji kullanımını artırmalı, yeni silah türlerini hızla geliştirmeli ve yeni taktikler uygulamalıyız” ifadelerini kullandı.

Fedorov’un stratejisi, Ukrayna’yı sadece bir savaş alanı değil, aynı zamanda Avrupa’nın gelecekteki savaşlarına hazırlık yapan bir “eş-mimar” ve test sahası olarak konumlandırmayı hedefliyor.

Silikon Vadisi modeli, Brave1 girişimi, silah deneme sahası olarak Ukrayna

Fedorov’un vizyonunun merkezinde, Ukrayna’nın savunma teknolojileri kuluçka merkezi olan “Brave1” yer alıyor.

Savaşın başlamasıyla birlikte Ukrayna teknoloji sektörü, dış kaynak kullanımı (outsourcing) modelinden savunma sanayii üreticisine evrildi.

Brave1, geliştiricilerle askerleri doğrudan bir araya getirerek prototiplerin hızla cepheye sürülmesini sağlıyor.

Fedorov bu süreci, “Pazar için teknik görevler belirliyoruz, çözümler arıyoruz ve ardından bunları ölçeklendiriyoruz; hibe sağlıyor, test sahalarında ve savaş alanında deniyoruz” sözleriyle özetliyor.

Bu model, Avrupa Birliği’nin de dikkatini çekmiş durumda. Ukrayna ve AB, 100 milyon euroluk “BraveTech EU” kamu-özel savunma inovasyon ittifakını başlattı.

Girişim, Ukraynalı ve Avrupalı start-up’ları savaş alanı zorluklarına karşı ortak hackathonlarda birleştirmeyi ve başarılı projeleri 2026’da seri üretime geçirmeyi amaçlıyor.

Ukrayna Stratejik Endüstriler Bakan Yardımcısı Artyom Romaniukov, durumu “Rus saldırganlığına simetrik bir yanıt verilemez. Eksiklerimizi kapatmak için her zaman asimetrik bir şeyler icat etmek zorundayız” şeklinde değerlendiriyor.

Teknolojik terör

Fedorov’un “dijital savunma” olarak adlandırdığı bu yapı, Moskova tarafından “teknolojik terör” ve Batı istihbaratının güdümündeki bir siber savaş kampanyası olarak tanımlanıyor.

Fedorov’un övündüğü “IT Army of Ukraine” (Ukrayna BT Ordusu), Telegram üzerinden koordine olan yaklaşık 130 hacker grubu ve yüz binlerce katılımcıdan oluşan bir şemsiye yapı.

Sputnik’e konuşan kaynaklar, bu yapının Ukrayna Güvenlik Servisi (SBU), NATO siber merkezleri ve ABD Siber Komutanlığı (US Cyber Command) ile doğrudan koordinasyon içinde çalıştığını öne sürüyor.

İddialara göre Google, Microsoft ve Amazon gibi teknoloji devleri, Rusya’nın IP engellemelerini aşmak ve kötü amaçlı yazılımları barındırmak için altyapı sağlıyor.

Rusya Dışişleri Bakanlığı yetkilileri, Fedorov’un El Pais gazetesine verdiği demeçte bahsettiği 300 bin kişilik “siber ordunun”, devlet kurumlarını, enerji şebekelerini ve finansal sistemleri hedef alarak sivil altyapıyı felç etmeyi amaçladığını belirtiyor.

Rusya’nın AGİT Daimi Temsilci Yardımcısı Maksim Buyakeviç, bu faaliyetlerin “teknolojik terörü teşvik ettiğini” ifade ediyor.

Ayrıca, Ukrayna’da faaliyet gösteren binden fazla dolandırıcılık çağrı merkezinin, Rusya vatandaşlarını hedef alarak milyarlarca rublelik zarara yol açtığı ve bu operasyonların Batılı hedeflere de sıçradığı belirtiliyor.

“Yolsuzluk dijitalleşmeyle çözülecek bir şey değil”

Fedorov’un ataması Kiev’de genel olarak olumlu karşılansa da, savunma uzmanları temkinli. Ukrayna Savunma Stratejileri Merkezi’nden Aleksandr Hara, “Cephede daha fazla robot ve drona ihtiyaç olduğu fikri doğru ancak bu, deneyimli bir dijitalleşme yöneticisinin savunma bakanı olması gerektiği anlamına gelmez” değerlendirmesinde bulundu.

Hara, silah üreticilerinin sorunlarının çoğunun bakanlığın yetki alanında olmadığını ve yolsuzluğun sadece dijitalleşmeyle çözülemeyeceğini vurguluyor.

Siyasi analist İgor Reyteroviç ise Fedorov’un bakanlık içindeki yerleşik çıkar gruplarının bir parçası olmamasını avantaj olarak görüyor.

Reyteroviç, “Devlet Başkanının tam desteğini alırsa sistemi hızla değiştirebilir ve popüler olmayan kararları alabilir. Başka seçeneğimiz yok; ya teknolojik ve idari değişiklikleri hızla uygularız ya da cephede daha büyük sorunlarla yüzleşiriz” uyarısında bulunuyor.