Somali’den ‘acele’ tahliye: BAE askeri varlığını sonlandırıyor

Somali hükümetinin Birleşik Arap Emirlikleri’nin ülkedeki askeri faaliyetlerine verdiği izni iptal etmesinin ardından, Abu Dabi yönetimi personel ve teçhizatını tahliye etmeye başladı. Middle East Eye’ın ulaştığı bilgilere göre, Yemenli ayrılıkçı lider Aydarus ez-Zübeydi’nin kaçırılmasıyla derinleşen kriz, BAE’nin stratejik Bosaso üssünü boşaltmasıyla sonuçlanıyor.

Londra merkezli Middle East Eye’ın (MEE) aktardığı bilgilere göre Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Somali hükümetinin ülke topraklarını ve hava sahasını askeri amaçlarla kullanmasını yasaklamasının ardından kapsamlı bir geri çekilme süreci başlattı.

Mogadişu yönetiminin aldığı karar sonrası Emirlikler, ülkedeki güvenlik personelini ve ağır askeri teçhizatını tahliye ediyor.

MEE’ye konuşan üst düzey bir Somalili yetkili, hükümetin BAE’ye ilettiği kararı net ifadelerle açıkladı.

Yetkili, “Bosaso, Berbera ve Mogadişu’da hava sahası kullanımı ve askeri kargo uçaklarının inişi dahil, Somali’deki tüm askeri faaliyetler askıya alındı” bilgisini paylaştı.

Yetkili ayrıca, BAE’nin sahadaki güvenlik personelini ve askeri ekipmanını komşu Etiyopya’ya sevk ettiğine dair işaretler bulunduğunu belirtti.

“Süreç acele bir tahliyeye benziyor”

Uçuş takip verileri ve bölgedeki görgü tanıklarının ifadeleri, tahliyenin boyutunu gözler önüne seriyor.

Somali’nin Puntland bölgesindeki liman kenti Bosaso’da bulunan hava üssüne son günlerde günde ortalama altı adet IL-76 kargo uçağı iniş kalkış yapıyor.

İngiliz haber kuruluşuna konuşan bir kaynak, yoğun hava trafiğini “Acele bir tahliyeye benziyor” sözleriyle tanımladı.

Bosaso hava üssündeki bir başka kaynak ise operasyonun niteliğindeki değişime dikkat çekti.

Kaynak, “Gelen kargonun hemen beklemede olan başka bir uçağa aktarıldığı önceki operasyonların aksine, bu uçaklar birkaç gün boyunca ağır askeri teçhizatla yüklü olarak geldi ve gecikmeden ayrıldı” ifadelerini kullandı.

Krizin merkezindeki olay: Yemenli liderin kaçırılması

İki ülke arasındaki iplerin kopmasına neden olan temel unsurun, Yemenli ayrılıkçı bir liderin kaçırılması olduğu belirtiliyor.

Somali makamları, BAE’nin Bosaso hava üssünü, Yemenli ayrılıkçı liderin Körfez ülkesine kaçmasına yardım etmek amacıyla kullandığı gerekçesiyle Emirliklerin faaliyetleri hakkında soruşturma başlattı.

Söz konusu ismin, BAE destekli Güney Geçiş Konseyi (STC) Başkanı Aydarus ez-Zübeydi olduğu ortaya çıktı. Zübeydi, Aralık ayında STC ile Suudi Arabistan destekli güçler arasında Yemen’de başlayan çatışmaların ardından Riyad yönetimi tarafından aranıyordu.

BAE, Yemen’in güneyinde bağımsız bir devlet kurulması hedefiyle STC’yi, Suudi destekli Başkanlık Konseyi’ne (PLC) karşı silahlandırıyor ve destekliyordu.

Müzakereler için Riyad’a gitmesi beklenen Zübeydi’nin, BAE organizasyonuyla Abu Dabi’ye kaçtığı anlaşıldı.

Zübeydi’nin önce Somaliland’a geçtiği, ardından Bosaso hava üssünden uçağa binerek BAE’ye ulaştığı tespit edildi. Somali hükümeti, bu operasyonun ardından Emirliklere ülkedeki tüm askeri faaliyetlerin askıya alındığını bildirdi.

Stratejik ağ çöküyor: Sudan ve Yemen operasyonları tehlikede

BAE, uzun süredir Somali’yi Sudan ve Yemen’deki askeri faaliyetleri için bir arka üs olarak konumlandırıyordu.

Özellikle Bosaso limanı ve havaalanının, Sudan ordusuyla savaşan Hızlı Destek Güçleri’ne (HDK) silah, paralı asker ve lojistik malzeme sevkiyatında kritik bir rol oynadığı biliniyor.

Bosaso, BAE’nin Kızıldeniz’in güneyi, Babülmendep Boğazı ve Aden Körfezi üzerinde nüfuz kurmak amacıyla inşa ettiği geniş hava üsleri ağının önemli bir parçasıydı.

Somali federal hükümetinden bir kaynağa göre Mogadişu, BAE’nin Bosaso hava üssü ve ülkedeki diğer tesisleri kullanmasına olanak tanıyan anlaşmayı tek taraflı olarak feshetti.

Körfez’in güç savaşı: Riyad ve Abu Dabi karşı karşıya

Suudi Arabistan ile BAE arasındaki nüfuz mücadelesi, Yemen’den sonra Somali sahasında da kendini gösteriyor. BAE, Somaliland’ın Somali’den resmen ayrılma girişimini destekleyen İsrail ile yakın bir diplomasi yürütüyor.

Buna karşılık Suudi Arabistan, Somali’nin toprak bütünlüğünü savunuyor ve Mogadişu yönetimiyle ilişkilerini derinleştiriyor.

Suudi yetkililer, hafta sonu Somali gündemli bir İslam İşbirliği Teşkilatı toplantısı düzenledi.

Riyad yönetimi, İsrail’in Somaliland’ı tanıması ihtimaline karşı Arap Birliği ve Körfez İşbirliği Konseyi’ni Somali’nin birliğini destekleyen açıklamalar yapmaya çağırdı.