Sovyetler Birliği’ne çalışan eski CIA ajanı Aldrich Ames cezaevinde öldü

Soğuk Savaş döneminde Sovyetler Birliği adına casusluk yapan ve ABD istihbaratına büyük darbe vuran eski CIA ajanı Aldrich Ames, 84 yaşında hayatını kaybetti. Müebbet hapis cezası çeken Ames, Batı istihbaratına çalışan çok sayıda ajanın kimliğini ifşa ederek infaz edilmelerine neden olmuştu.

CBS News’un bir FBI yetkilisine dayandırdığı habere göre, eski CIA ajanı Aldrich Ames, Maryland eyaletindeki bir cezaevinde 84 yaşında öldü.

Ames, 1994 yılında Sovyetler Birliği lehine casusluk yapmaktan suçlu bulunmuş ve müebbet hapis cezasına çarptırılmıştı.

Sovyetler Birliği’nin en etkili casusu

Ames, Sovyetler Birliği tarafından devşirilen en etkili Amerikan istihbarat çalışanlarından biri olarak kabul ediliyor. CIA bünyesine 1962 yılında katılan Ames, “Sovyet masası” üzerinde uzmanlaşmıştı.

Soruşturma sırasında verdiği ifadelere göre Ames, 1985 yılında Washington’daki Sovyet Büyükelçiliği’ne giderek hizmetlerini gönüllü olarak teklif etti.

Onlarca ajanı ifşa etmişti

Sovyet ve daha sonra Rus istihbarat servisleriyle işbirliği yaptığı yıllar boyunca Ames, KGB içinde Batı istihbaratı adına çalışan en az on ajanın ismini ifşa etti.

Ayrıca CIA’in Sovyet topraklarındaki gizli operasyonlarına dair hassas bilgileri sızdırdı. Bu faaliyetleri karşılıksız yapmayan Ames, hizmetleri karşılığında toplamda yaklaşık 2,5 milyon dolar ödeme aldı.

“Sovyet tehdidi anlatıldığı kadar büyük değildi”

Ames daha sonra yaptığı açıklamalarda, 1970’lerde görüştüğü bir Pravda gazetesi muhabirinin fikirleri üzerinde etkili olduğunu belirtti. Ames, “O dönemde Sovyet tehdidinin bize anlatıldığı kadar büyük olmadığı sonucuna vardım” ifadelerini kullandı.

FBI, Ames’i ancak 1993 yılında, çok az sayıda kişinin bildiği gizli bir soruşturma sonucunda tespit edebildi. Gözaltı kararının, Ames’in Moskova’ya yapmayı planladığı seyahatten birkaç gün önce alındığı belirtiliyor.

CIA içinde köklü değişikliklere yol açmıştı

CNN’in haberine göre Ames davası, CIA içinde ciddi değişiklikleri beraberinde getirdi.

Özellikle gizli bilgilere erişimi olan personel sayısı azaltıldı. Teşkilat ayrıca çalışanların mali durumlarına ve yurt dışı seyahatlerine yönelik denetimleri sıkılaştırdı.

Ames’in Ankara yılları

Ames’in kariyerindeki en kritik duraklardan biri Ankara oldu. Eşinin, aynı ofiste çalışma yasağı nedeniyle istifa etmesinin ardından Türkiye’ye atanan Ames’in görevi, Sovyet istihbarat subaylarını devşirmekti.

Ankara’da bulunduğu süre zarfında, Deniz Gezmiş’in bir oda arkadaşı üzerinden Dev-Genç’e sızmayı başardı. Bu operasyonel başarıya rağmen üstleri Ames’in saha yeteneğini “yetersiz” bularak, kariyerinin geri kalanını merkez karargahta geçirmesini önerdi. Bu eleştiri, Ames’in istifa etmeyi düşünmesine yol açtı.

1972 yılında CIA genel merkezine dönen Ames, sonraki dört yılını Sovyet-Doğu Avrupa biriminde geçirdi. Varlık yönetimi konusundaki becerileri burada takdir toplasa da aşırı alkol tüketimi dosyasına gizli notlar olarak işlenmeye devam etti.