Diplomasi
Spiegel: Almanya, Türkiye’ye Eurofighter satışına onay verdi
Almanya hükümeti, federal güvenlik konseyinin olumlu kararıyla Türkiye’ye 40 adet Eurofighter Typhoon jetinin teslimatının önünü açtı.
Türkiye, Airbus, BAE Systems ve Leonardo şirketlerinin temsil ettiği Almanya, İngiltere, İtalya ve İspanya’dan oluşan bir konsorsiyum tarafından üretilen Eurofighter Typhoon jetlerini satın almak için görüşmeler yürütüyordu.
Spiegel’in haberine göre, gizli bir toplantı yapan Federal Güvenlik Konseyi, Türkiye’nin Mart 2023’te yaptığı talebi onayladı.
Üç partiden oluşan eski koalisyon hükümeti (“trafik lambası”), İngiliz üretici BAE Systems tarafından 40 adet Eurofighter Typhoon savaş uçağının teslimatını konu alan talep hakkında bir karar almamıştı.
CDU’lu Friedrich Merz liderliğindeki “siyah-kırmızı” koalisyon hükümetinin ise, bu kararıyla Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer’ın baskılarına da boyun eğdiği öne sürülüyor.
Merz, geçen perşembe günü Birleşik Krallık’ı ziyareti sırasında olası bir ihracat izni konusunda henüz kesin bir karar alınmadığını, fakat “uygun bir ihracat iznini de mümkün kılacak iyi bir karara doğru ilerlendiğini” söylemişti.
Starmer da ortak ihracat kampanyaları koordine etmek istediklerini belirtmişti.
Spiegel’in bilgilerine göre, yeni federal hükümetin kararı hem Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a hem de İngiliz hükümetine ve Yunanistan Başbakanı Kyriakos Mitsotakis’e bildirildi.
Spiegel’in aktardığına göre, Türkiye inceleme sürecinde uçakları yalnızca NATO ittifakı kapsamında, yani ittifakın başka bir üyesine karşı kullanmayacağını taahhüt etti.
Planlanan izin, federal hükümet tarafından verilmeden önce Mitsotakis ile de görüşüldü. Yunanistan ise Fransa’dan 24 adet Rafale savaş uçağı satın almıştı ve son uçaklar ocak ayında teslim edildi.
Federal Güvenlik Konseyinde Şansölye Merz’in yanı sıra, SPD’den Şansölye Yardımcısı Lars Klingbeil ve Savunma Bakanı Boris Pistorius ile CDU’dan Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da yer alıyor.
Trafik lambası hükümeti döneminde Almanya, yıllar sonra ilk kez 2024 yılında Türkiye’ye büyük çaplı silah ihracatını onaylamıştı. Geçtiğimiz ekim ayında, dönemin Federal Şansölyesi Olaf Scholz Türkiye ziyareti sırasında Eurofighter anlaşmasına açık olduğunu belirtmişti ama hükümet sonrasında dağılınca bir karar alınamamıştı.
Mart 2025’te, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu tutuklanmış fakat İmamoğlu, yeni federal hükümetin savaş uçaklarının teslimatı konusunda “bağımsız bir karar alması” çağrısında bulunmuş, uçakların Türk Hava Kuvvetleri tarafından “acilen ihtiyaç duyulduğunu ve uzun süredir beklendiğini” yazmıştı.
Merz, mayıs ayında Türkiye’nin rolünü takdir etmiş ve “son derece değerli ve önemli bir NATO ortağı” olduğunu söylemişti.
Erdoğan pazartesi günü satın alma müzakerelerinde ilerleme kaydedildiğini söylemişti. Cumhurbaşkanı, Almanya ve İngiltere’nin konuyu olumlu karşıladığını vurgulamıştı.
İngiliz basında yer alan haberlere göre, jetlerin kesin sayısı ve özellikleri henüz kesin olarak belirlenmedi. Türkiye 40 jetlik siparişi kesinleştirirse, siparişin değeri yaklaşık 4,75 milyar avroya ulaşacak.
Böylece BAE Systems, İngiltere’nin Warton kentindeki fabrikasının kapasitesini doldurabilecek. Suudi Arabistan ve Katar’dan da yeni siparişler gelebileceği belirtiliyor.
Suudi Arabistan’ın durumunda, koalisyon hükümeti Eurofighter konsorsiyumunun krallıkta yapılacak ihaleye katılmasının önünü açmıştı. Türkiye’nin durumunda federal hükümetin kararı, Almanya’nın gelecekte çok uluslu silahlanma işbirliklerinde ortaklarının “daha liberal” ihracat politikasına uyacağına dair bir sinyal olabilir.