Suudi Arabistan’a F-35 satışında kritik eşik aşıldı

Trump yönetimi, Suudi Arabistan’ın 48 adete kadar F-35 savaş uçağı alma talebini değerlendiriyor. Reuters’ın aktardığına göre, milyarlarca dolarlık muhtemel anlaşma Pentagon’daki önemli bir onay aşamasını geçti. Satışın, Washington’ın İsrail’in bölgedeki askeri üstünlüğünü koruma politikasını sınayacağı belirtiliyor.

ABD Başkanı Donald Trump yönetimi, Suudi Arabistan’ın 48 adete kadar F-35 savaş uçağı satın alma talebini değerlendiriyor.

Konuya aşina iki kaynağın Reuters‘a verdiği bilgiye göre, milyarlarca dolarlık muhtemel anlaşma, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın 18 Kasım’da yapılması planlanan ziyareti öncesinde Pentagon’da önemli bir onay aşamasını aştı.

Muhtemel satış, Washington’ın İsrail’in “nitelikli askerî üstünlüğünü” koruma politikasını sınayacak ve bölgedeki askeri dengeleri değiştirebilecek bir nitelik taşıyor.

Suudi Arabistan’ın bu yılın başlarında doğrudan ABD Başkanı Donald Trump’a başvurduğu ve Lockheed Martin A.Ş. tarafından üretilen savaş uçağına uzun süredir ilgi duyduğu biliniyordu.

Bir ABD’li yetkili ve müzakerelere aşina bir kaynak, Reuters‘a yaptıkları açıklamada Suudi Arabistan’ın 48 uçak talep ettiğini söyledi. Bununla birlikte talebin büyüklüğü ve sürecin mevcut durumu henüz netlik kazanmadı.

Silah satışına ilişkin nihai kararın henüz verilmediği, bakanlar kurulu düzeyinde onay, Trump’ın imzası ve Kongre’ye bildirim dahil olmak üzere birkaç adımın daha atılması gerekiyor.

Bir yetkilinin ifadesine göre, Pentagon’un politika birimi muhtemel işlem üzerinde aylarca çalıştı ve dosya artık Savunma Bakanlığı içinde bakan seviyesine ilerledi.

Pentagon, Beyaz Saray ve Dışişleri Bakanlığı, konuya ilişkin yorum taleplerine henüz yanıt vermedi.

Lockheed Martin sözcüsü ise askeri satışların hükümetler arası işlemler olduğunu ve konunun Washington tarafından ele alınmasının daha uygun olacağını belirtti.

İsrail’in askeri üstünlüğü politikası test edilecek

Washington, Batı Asya’ya yaptığı silah satışlarında İsrail’in “nitelikli askerî üstünlüğünü” koruma ilkesiyle hareket ediyor.

Bu çerçeve, İsrail’in bölgedeki Arap devletlerine kıyasla daha ileri teknolojiye sahip ABD silahlarına erişimini güvence altına alıyor.

Düşman radarlarından kaçınmayı sağlayan görünmezlik teknolojisiyle üretilen F-35, dünyanın en gelişmiş savaş uçağı olarak kabul ediliyor.

Yaklaşık on yıldır F-35 kullanan İsrail, birden fazla filo kurmuş durumda ve bu silah sistemine sahip tek bölge ülkesi konumunda bulunuyor.

ABD’nin en büyük silah alıcısı olan Suudi Arabistan da F-35’i yıllardır talep ediyordu.

Suudi Hava Kuvvetleri envanterinde halihazırda Boeing üretimi F-15’ler ile Avrupa yapımı Tornado ve Typhoon uçakları yer alıyor.

Kongre denetimi ve diplomatik boyut

Krallığın iki filoya karşılık gelen bu yeni hamlesi, Trump yönetiminin Riyad ile savunma işbirliğini derinleştirmeye açık olduğuna dair verdiği sinyallerle aynı döneme denk geliyor.

F-35 dosyası, daha geniş diplomatik girişimlerle de bağlantılı bir geçmişe sahip.

Biden yönetimi, Riyad’ın İsrail’le ilişkileri normalleştirmesini içeren kapsamlı bir anlaşmanın parçası olarak Suudi Arabistan’a F-35 tedarikini bir dönem değerlendirmiş, ancak bu çabalar sonuçsuz kalmıştı.

Trump, göreve dönmesinin ardından Suudi Arabistan’a silah satışlarını öncelik haline getirdi.

Mayıs ayında ABD, Beyaz Saray’ın “Washington’ın bugüne kadarki en büyük savunma işbirliği anlaşması” olarak nitelediği yaklaşık 142 milyar dolarlık bir paket üzerinde anlaşmıştı.

Muhtemel F-35 satışı, Kongre denetimiyle de karşı karşıya kalabilir.

Bazı milletvekilleri, 2018’de basın mensubu Cemal Kaşıkçı’nın öldürülmesinin ardından Riyad’la silah anlaşmalarını sorgulamış ve krallıkla askeri işbirliğinin derinleşmesine temkinli yaklaşmayı sürdürmüştü.

Vizyon 2030 ile uyumlu bir adım

Satış hazırlıkları, Veliaht Prens Muhammed bin Selman’ın Vizyon 2030 çerçevesindeki iddialı iktisadi ve askeri modernleşme planlarıyla da örtüşüyor.

Krallık, Washington’la onlarca yıllık güvenlik ilişkisini korurken son yıllarda savunma ortaklıklarını çeşitlendirmeye çalışıyor.