The Telegraph AB’nin Ukrayna barış planını sızdırdı

The Telegraph gazetesi, Avrupa Birliği’nin Ukrayna için hazırladığı 24 maddelik barış planının detaylarını yayımladı. Belge, toprak müzakerelerinin mevcut cephe hatları üzerinden yürütülmesini ve Ukrayna’ya NATO benzeri güvenlik garantileri sağlanmasını öngörüyor.

The Telegraph gazetesi, Avrupa Birliği tarafından hazırlanan Ukrayna barış planının 24 maddelik tam metnini yayımladı.

Avrupa tarafı, toprak müzakerelerinin mevcut çatışma hattı üzerinden yürütülmesini ve Ukrayna’ya NATO Antlaşması’nın 5. Maddesi’ne benzer nitelikte, ABD’nin de dahil olduğu hukuki bağlayıcılığı bulunan güvenlik garantileri verilmesini öneriyor.

Planın güvenlik ve ateşkes başlıkları şu maddeleri içeriyor:

Savaşın sona ermesinin ardından güvenilir bir barış ve güvenlik ortamı için gerekli tedbirler hayata geçirilecek.

Rusya ve Ukrayna; havada, karada ve denizde ateşkese uymayı taahhüt edecek.

Taraflar, ateşkesin üçüncü ülkeler tarafından izlenmesi konusunda derhal müzakerelere başlayacak.

Ateşkes sürecini, ABD liderliğindeki Ukrayna müttefikleri denetleyecek. İzleme faaliyeti ağırlıklı olarak uydu, insansız hava araçları ve diğer teknolojik araçlarla uzaktan yürütülecek.

İhlallerin raporlanması ve bu ihlallerin giderilmesine yönelik tedbirlerin görüşülmesi için özel bir mekanizma kurulacak.

Belge, insani süreçler ve Ukrayna’nın siyasi geleceği konusunda net hükümler içeriyor. Yerinden edilen tüm Ukraynalı çocuklar ülkelerine geri dönecek ve bu süreci uluslararası ortaklar denetleyecek.

Moskova ve Kiev, “herkese karşı herkes” ilkesiyle esir takası yapacak; Rusya ayrıca gözaltındaki tüm sivilleri serbest bırakacak. İstikrarlı bir ateşkes sağlandığında taraflar, aile üyelerinin cephe hattından geçişini organize etmek dahil olmak üzere insani yardım faaliyetlerine başlayacak.

Ukrayna’nın egemenliği tanınacak ve Kiev yönetimi tarafsızlık statüsünü kabul etmeye zorlanmayacak. Ukrayna ordusu ve savunma sanayii üzerinde herhangi bir kısıtlama uygulanmayacak. Bir grup Avrupa ülkesi ve ilgili diğer devletler, Kiev’in güvenliğinin garantörü olacak.

Ukrayna, müttefik kuvvetleri kendi topraklarında konuşlandırma hakkına sahip olacak. Ülkenin NATO üyeliği ancak tüm ittifak üyelerinin onayıyla mümkün olabilecek, buna karşılık Ukrayna Avrupa Birliği üyesi olacak.

Kiev yönetimi nükleer silahsız devlet statüsünü korumayı ve Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme Antlaşması’na (NPT) uymayı taahhüt edecek.

Toprak sorunları, tam ateşkes sağlandıktan sonra Rusya ile müzakere edilecek ve taraflar üzerinde uzlaşılan sınırları güç kullanarak değiştirmemeyi taahhüt edecek.

Ukrayna, ABD’nin katılımıyla Zaporijya Nükleer Santrali ve Kahovka Hidroelektrik Santrali üzerindeki kontrolünü yeniden sağlayacak; devir teslim için özel bir mekanizma oluşturulacak. Kiev yönetimi ayrıca Dinyeper Nehri’ne serbest erişim hakkı kazanacak ve Kinburn Burnu’nun kontrolünü eline alacak.

Ekonomik başlıkta ise Kiev ve ortakları kısıtlama olmaksızın işbirliği yapacak. Ukrayna tamamen yeniden imar edilecek ve finansal tazminat alacak. Bu tazminat, Rusya Ukrayna’nın zararını karşılayana kadar bloke edilmeye devam edecek olan Rusya’nın dondurulan varlıklarından sağlanacak.

Rusya’ya yönelik yaptırımlar sürdürülebilir barışın sağlanmasının ardından kademeli olarak hafifletilebilecek ancak anlaşmanın ihlali durumunda yeniden devreye girecek. Süreç kapsamında tüm AGİT ülkelerinin katılımıyla Avrupa güvenlik müzakereleri başlayacak.

ABD’nin Ukrayna’daki savaşı sona erdirmeye yönelik planı ise 28 maddeden oluşuyor ve Avrupa planından önemli farklılıklar içeriyor. ABD tarafı, Ukrayna ordusunun personel sayısının 600 bin ile sınırlandırılmasını öngörüyor.

Washington’ın taslağına göre Ukrayna, anayasasında NATO’ya katılmayacağını taahhüt edecek; İttifak ise belgelerine Ukrayna’nın asla üye alınmayacağına dair bir madde ekleyecek. NATO ayrıca Ukrayna topraklarında asker konuşlandırmayacağını taahhüt edecek.

ABD, Ukrayna’nın yeniden imarı için bir yatırım paketi oluşturmayı ve yarısı ABD’ye kâr olarak aktarılmak üzere Rusya’nın 100 milyar dolarlık dondurulan varlığını kullanmayı planlıyor.

Toprak paylaşımı konusunda ABD planı, Kırım, Donetsk ve Lugansk’ı fiilen Rus toprağı olarak tanırken, Herson ve Zaporijya bölgelerine temas hattı boyunca “dondurulmuş statü” veriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, bu bölgede askerden arındırılmış bir tampon bölge oluşturulmasını ve buranın da Rus toprağı olarak tanınmasını öneriyor. Taraflar sınırları güç kullanarak değiştirmemeyi taahhüt ediyor.

Moskova yönetimi, Kiev’e toprak tavizi verilmesi ihtimalini tutarlı bir şekilde reddediyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, ateşkes için Ukrayna ordusunun Donetsk, Lugansk, Zaporijya ve Herson bölgelerinden çekilmesini ve bu bölgeler ile Kırım’ın Rusya toprağı olarak tanınmasını şart koştu. Rus lider, ağustos ayının başında yaptığı açıklamada Moskova’nın taleplerinin değişmediğini vurguladı.