Thiel destekli drone startup’ı Stark, testlerde başarısız oldu

Palantir’in kurucusu Peter Thiel tarafından desteklenen Berlin merkezli drone startup’ı Stark, İngiliz ve Alman silahlı kuvvetleriyle yaptığı iki denemede de başarısız oldu.

Bu denemeler “felaket” olarak nitelendirildi ve şirketin cesur kamuoyu açıklamaları ve devlet ihalelerini kazanma umutları hakkında soru işaretleri uyandırdı.

Berlin merkezli Stark tarafından üretilen saldırı drone’ları, bu ay Kenya’da İngiliz ordusu ve Aşağı Saksonya’nın Munster kasabası yakınlarında Alman ordusu ile yapılan iki ayrı tatbikatta dört denemede tek bir hedefi bile vuramadı.

Alman testinde bir noktada, insansız Virtus drone’larından biri kontrolünü kaybetti ve ormanlık bir alana düştü. Başka bir olayda, Kenya’da bir saldırı girişiminin ardından, bir insansız hava aracının bataryası çarpma anında alev aldı.

Alman denemesi hakkında bilgi sahibi olan bir kişi, “Bu Stark için bir felaketti. Onlar [kendi yeteneklerini] abartarak sattılar ve şimdi bunun bedelini ödüyorlar,” dedi.

Kasım ayında İngiltere’nin Swindon kentinde bir fabrika açması planlanan Stark, yaptığı açıklamada, “Bir veya iki kez değil, yüzlerce kez kaza yaptık. Bu şekilde test ediyor, geliştiriyor ve nihayetinde Virtus gibi savunma teknolojilerini Ukrayna’daki cephelere ulaştırmaya devam ediyoruz,” dedi.

Stark, sadece 15 ay önce kuruldu fakat hızla büyüdü. Bu startup, sadece Thiel’in yatırım şirketinin değil, aynı zamanda Silikon Vadisi’nin dev risk sermayesi şirketi Sequoia Capital ve NATO İnovasyon Fonu’nun da desteğini aldı.

Alman şirket, kısa süre önce Alman silahlı kuvvetleri Bundeswehr’e silahlı otonom insansız hava araçları tedarik etmek üzere her biri 300 milyon avro değerinde üç sözleşmenin kazananlarından biri olarak geçici olarak seçildi. 

Fakat Financial Times’a (FT) konuşan plana aşina bir kişi, bunun devam eden denemelerdeki performansa ve parlamentonun onayına bağlı olduğunu söyledi.

Bu ayın başlarında, son finansman turunda 500 milyon dolar değer biçilen şirket, yeni CEO’su Uwe Horstmann’ı tanıttı. Horstmann, Stark’ın destekçisi olan risk sermayesi şirketi Project A’nın da ortağı ve geçen yıl şirketin kurulmasından sonra şirketin büyümesinde rol oynadı.

İnsansız hava araçlarının Ukrayna savaşında belirleyici bir rol oynadığı ortaya çıkınca, Avrupa hükümetleri savunma teknolojilerine milyarlarca avro yatırım yapmaya başladı.

Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius, bu ay yaptığı açıklamada, önümüzdeki yıllarda sadece Almanya’nın insansız hava araçlarına 10 milyar avro yatırım yapacağını söyledi. 

Fakat ilgi ve paranın bu kadar hızlı artması, insansız hava aracı sektöründe bir balon oluşabileceği endişesini de beraberinde getirdi.

Stark’ın başına getirildiği sırada Horstmann, şirketin Virtus insansız hava aracının performansını övgüyle anlatıyordu.

Son denemelerden önce Alman yayıncı ntv’ye verdiği demeçte, “Virtus’un en iyi performans gösterenler arasında olduğu yönünde geri bildirimler alıyoruz,” demişti.

Ayrıca FT’ye, şirketinin Ocak 2026’dan itibaren “binlerce” insansız hava aracı üretmeye hazır olacağını söylemişti.

Birkaç gün sonra, Kenya’daki bir üste Stark, testler için diğer iki Alman startup şirketi olan Helsing ve ARX Robotics ile bir araya geldi. “Haraka Storm” adlı tatbikat, kamikaze drone’ları test etmek, eğitmek ve değerlendirmek için tasarlandı.

Testlere aşina olan iki kişiye göre, şirket test esnasında askerlere dört insansız hava aracından sadece ikisini düşürmeye razı olduğunu söyledi. 

Silahlar savaş başlığı olmadan kullanılacaktı ve bunun yerine gerçek bir saldırıyı simüle etmek için hedeflerine uçurulacaktı. Stark, askerlerin bunları kullanmasına izin vermedi.

Stark’ın web sitesinde, Virtus drone’unun “100 km uzaklıktaki hedefleri takip edip vurabileceği” ve “120 km/s sabit hızda seyirden 250 km/s’ye varan hızlı dalışlara geçebileceği” belirtiliyor.

Şirket Kenya’da iki saldırı girişiminde bulunduğunda, her iki girişimde de başarısız oldu ve bir girişimde, bataryanın alev alması sonucu drone yanan bir yığın halinde yere düştü.

Stark, tatbikata aşina olan bir kişiye göre, bazı askerlere gezinin hatırası olarak özel bir “meydan okuma madalyası” da verdi.

Madalyada, İngiliz Adaları’nın bulunmadığı siyah beyaz bir Avrupa haritası üzerinde şirket logosu yer alıyordu.

Stark’ın rakibi Helsing, önceki modeli HF-1 ile sert eleştirilere maruz kalmış olsa da, yeni modeli HX-2 ile beş başarılı saldırı gerçekleştirdi.

Savaş alanında kullanılmak üzere küçük insansız araçlar ve yazılım sistemleri üreten ARX Robotics, Mithra teknolojisini kullanarak Helsing’in insansız hava araçlarının hedeflerine ulaşmasına yardımcı oldu.

Bir İngiliz ordusu sözcüsü şunları söyledi:

“İngiliz ordusu, ulusun savunmasına ve ordunun modernizasyonuna katkıda bulunmak için en son teknolojileri düzenli olarak test ediyor ve değerlendiriyor. Bu kapsamda, çeşitli tedarikçiler ve şirketlerle çalışarak, İngiliz Ordusu ile entegrasyon için yeteneklerini ve uygunluklarını değerlendiriyoruz.”

Bu tatbikata aşina olan bir Batılı yetkili, Stark ve Helsing arasında ”ya o ya da bu“ şeklinde bir seçim yapılmadığını söyledi ve ”Bu bir denemeydi. Ordu, tüm endüstri ortaklarının rol oynamasını istiyor, çünkü bu bizim için avantajlı,” dedi.

Almanya’da Stark, ayrıntıları bilen üç kişiye göre, ülkenin silahlı kuvvetleriyle ayrı bir deneme gerçekleştirdi.

Çok sayıda asker ve savunma sanayi temsilcisinin önünde, iki saldırı denemesinin ikisi de başarısız oldu ve drone’lardan biri düşüşün ardından geri alınamadı. Aynı denemeye katılan Helsing ise iki kişiye göre hedeflerini 17 kez vurdu.

Stark’ın, ismini vermek istemeyen finansal destekçilerinden biri, “sınırda inşa etmek ve yenilik yapmak için gerekli unsurlar” olarak “test etme ve deneme”nin önemini vurguladı.