TikTok’un ABD uygulaması Çin algoritmasını kullanacak

Pekin, Başkan Donald Trump’ın düzenlediği bir anlaşma ile TikTok’un ABD’deki iştirakinin Amerikalı yatırımcılara satılacağını ve ana şirket ByteDance’ın Çin algoritmasının kullanılacağını açıkladı.

Çin’in güçlü siber güvenlik düzenleme kurumunun başkan yardımcısı Wang Jingtao, pazartesi gecesi gazetecilere yaptığı açıklamada, ABD ve Çinli yetkililerin “algoritma ve diğer fikri mülkiyet haklarının lisanslanması”nı içeren bir çerçeve üzerinde anlaştıklarını söyledi. 

Jingtao, ByteDance’ın “TikTok’un ABD’deki kullanıcı verileri ve içerik güvenliğinin işletimini üstleneceğini” söyledi fakat ayrıntılara girmedi. 

TikTok’un güçlü öneri algoritması, Pekin’in uygulamanın zorla satışını engellemek için algoritmalara ihracat kontrolleri getirmeye başladığı ilk Trump yönetimi döneminden bu yana, kısa video uygulaması üzerinde jeopolitik bir çekişmenin merkezinde yer alıyor.

AI algoritması, uygulamaya bireysel kullanıcılara özel bağımlılık yaratan videolar sunma yeteneğini destekliyor, fakat aynı zamanda ABD’deki “ulusal güvenlik şahinleri” arasında, Çin propagandasını veya kutuplaştırıcı materyalleri kullanıcılara zorlamak için manipüle edilebileceği endişesini de uyandırıyor.

ABD’li yetkililer, herhangi bir anlaşmanın TikTok’un öneri algoritmasının ByteDance’den tamamen ayrılmasını sağlaması gerektiğini vurgulayarak, işbirliğinin devam etmesinin Pekin’in Amerikalıların gördüğü içerik üzerinde etkisini sürdürmesine olanak tanıyabileceği uyarısında bulundu.

TikTok’un Çinli ana şirketinin lisans anlaşması kapsamında ABD’deki algoritmanın kontrolünü ne ölçüde elinde tutacağı hâlâ belirsizliğini koruyor. ByteDance’ın Asya merkezli bir yatırımcısı, yeni ABD TikTok kuruluşunun Çin algoritmasının en azından bir kısmını kullanacağını, fakat onu ABD’de Amerikan kullanıcı verileriyle eğiteceğini söyledi.

Yatırımcı, “Pekin’in asıl amacı bir lisans anlaşması. Pekin, Çin teknolojisini ABD’ye ve dünyaya ihraç eden bir ülke olarak görülmek istiyor,” dedi.

Anlaşmaya yakın bir ABD’li danışman, “Bu, nihai Taco ticareti” diyerek “Trump always chickens out” (Trump her zaman korkaklık eder) kısaltmasına atıfta bulundu ve tüm yaşananlardan sonra, algoritmanın Çin’de kaldığına işaret etti.

Amerikan ve Çinli yetkililer, Çin’e ait uygulamanın ABD’de çevrimiçi kalmasını sağlayacak bir anlaşma yapmak için Madrid’de iki gün süren görüşmelerin ardından pazartesi günü bir çerçeve anlaşmasına vardılar. 

Trump yönetimi, ByteDance’ın video paylaşım uygulamasının ABD’deki faaliyetlerini elinden çıkarmasını veya ülke çapında yasaklanmasını gerektiren ABD yasalarına rağmen, TikTok’un kullanılabilirliğini korumak için defalarca müdahale etti.

Çin’in en üst düzey iki ticaret müzakerecisi, Başbakan Yardımcısı He Lifeng ve Ticaret Bakan Yardımcısı Li Chenggang, Pekin’in TikTok’un algoritmasının ihracatını onaylayacağını belirtti.

Reuters’a göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent gazetecilere ayrı bir açıklamada, ayrılan uygulamanın Amerikalı yatırımcılar tarafından kontrol edileceğini, fakat bazı “Çin özelliklerini” koruyacağını söyledi.

Konuya yakın bir başka kişi, TikTok’un bir anlaşma beklentisiyle bağımsız bir ABD uygulaması geliştirdiğini, ama Amerikalı kullanıcılar tarafından oluşturulan içeriğin “dünyanın geri kalanı” uygulamasındaki kullanıcılar tarafından da erişilebilir olmasını ve bunun tersinin de geçerli olmasını sağlamak istediğini söyledi.

Nisan ayındaki önceki son tarihten önce, Beyaz Saray, ABD TikTok’u yeni yatırım alan bir şirkete ayırarak Çinli yatırımcıların hisselerini potansiyel olarak seyreltmeyi öngören bir anlaşmaya varmak üzereydi.

Anlaşmanın şartlarına göre, Andreessen Horowitz ve Blackstone dahil olmak üzere yatırımcılar TikTok’un ABD işinin yaklaşık yarısına sahip olurken, General Atlantic, Susquehanna ve KKR dahil olmak üzere mevcut büyük yatırımcılar yeni şirketin yaklaşık yüzde 30’una sahip olacaktı.

Anlaşmanın bir parçası olarak, Amerikan kullanıcıların kişisel verilerini halihazırda ABD’deki bulut sunucularında depolayan Oracle, yeni şirketin küçük bir hissesini alacak ve ayrıca ABD uygulamasının verilerinin güvenliğini sağlamakla sorumlu olacaktı.

Mevcut anlaşmanın genel hatlarının nisan ayındaki öneriyle aynı olup olmayacağı belirsiz fakat konuyla ilgili bilgisi olan kişilere göre, Blackstone gibi bazı yatırımcıların çekilmesinin ardından yeni yatırımcıların konsorsiyuma katılması bekleniyor.

Bazı analistler, algoritmanın, geçen yıl dönemin başkanı Joe Biden tarafından imzalanan elden çıkarma veya yasaklama yasasının gerekliliklerini karşılamak için tamamen ABD kuruluşu tarafından işletilmesi gerektiğini söyledi. Bu, ByteDance ile lisans anlaşmasını engelleyecektir. 

Fakat yasa, ByteDance’in TikTok’tan tamamen elden çıkardığını belirleme yetkisini ABD başkanına veriyor ve Trump’a anlaşmayı onaylama yetkisi veriyor.