Trump dizel fiyatlarını düşürmek için memoranduma hazırlanıyor

ABD Başkanı Donald Trump’ın tırmanan dizel fiyatlarını düşürmek amacıyla Savunma Üretim Yasası’nı devreye almayı ve Rusya’dan akaryakıt tedarikini artırmayı içeren bir başkanlık memorandumu hazırladığı bildirildi. Ülkede galon fiyatı 6,28 dolara ulaşan dizel, 3 Kasım Kongre seçimleri öncesinde enflasyon baskısını artırıyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkede tırmanan motorin (dizel) fiyatlarını kontrol altına almak amacıyla yakında yeni bir başkanlık kararı yayımlamaya hazırlandığı ileri sürüldü.

Reuters haber ajansının petrol sektöründen üç kaynağa dayandırdığı haberine göre Beyaz Saray, hazırlanan tedbir paketini doğrudan bir başkanlık memorandumu biçiminde yürürlüğe koymayı değerlendiriyor.

Söz konusu memorandumun, başta petrol çıkarma faaliyetleri ile rafineri ürünlerinin üretimini artırmak olmak üzere, birçok Amerikan federal kurumuna dizel yakıt maliyetlerini düşürecek yolları bulma ve uygulama talimatı vereceği aktarıldı.

Beyaz Saray Savunma Üretim Yasası’nı devreye almayı planlıyor

Haberde paylaşılan bilgilere göre Trump yönetimi, eyalet idareleri ile yerel yönetim organlarının enerji üretimi üzerine koyduğu kısıtlamaları aşmanın hukuki yollarını araştırıyor.

Yönetimin bu amaç doğrultusunda Soğuk Savaş döneminde kabul edilen Savunma Üretim Yasası’nı (Defense Production Act) yürürlüğe koyabileceği bildirildi.

Bahsi geçen yasa, ABD başkanına stratejik önem taşıyan maddelerin üretimini genişletmek amacıyla devlet kredileri ve finansal garantiler sağlama yetkisi veriyor. Yasa ayrıca özel şirketleri devlet siparişlerine öncelik vermekle yükümlü kılma imkanı tanıyor.

Reuters, Beyaz Saray’ın bu yasal mekanizmayı hayata geçirme ihtimalini kapsamlı biçimde incelediğini aktardı.

Buna karşılık petrol rafinerisi yöneticilerinin geçen ay hükümet yetkililerine bir tavsiyede bulunduğu kaydedildi.

Sektör temsilcileri, federal bütçe kaynaklarının sıfırdan yeni tesisler kurmak yerine mevcut çalışan rafinerilerin modernizasyonuna ve kapasite artırımına aktarılmasını önerdi.

Tesis yöneticileri, yeni fabrikaların inşa edilmesinin çok daha fazla zaman ve yüksek maliyet gerektireceğini dile getirdi.

The Wall Street Journal gazetesi de eylül ayı ortasında yayımladığı haberde, ABD merkezli petrol şirketlerinin küresel bir yakıt krizinin başladığını bildirdiğine dikkati çekmişti.

Gazete, söz konusu dönemde dizel fiyatlarının rekor kırdığını, ham petrolün varil fiyatının ise 101 dolar seviyesine yaklaştığını kaydetmişti.

Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verileri ise 8 Ekim Perşembe günü itibarıyla ABD genelinde ortalama dizel yakıt fiyatının galon (yaklaşık 3,8 litre) başına 6,28 dolar olduğunu gösteriyor.

Yüksek akaryakıt maliyeti Kongre seçimleri öncesi risk oluşturuyor

Dizel yakıt fiyatlarındaki artışın 3 Kasım’da yapılacak Kongre seçimleri öncesinde Cumhuriyetçi Parti açısından siyasi riskler doğurduğuna işaret edildi.

Sandıktan çıkacak sonucun Cumhuriyetçilerin Kongre’deki çoğunluğunu koruyup koruyamayacağını belirleyeceğine değinildi.

Dizelin özellikle yük taşımacılığında, tarım sektöründe ve evlerin ısıtılmasında yoğun biçimde tüketilmesi sebebiyle yakıttaki fiyat artışlarının genel enflasyonu yukarı taşıdığı vurgulandı.

Trump daha önce yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Rus dizel yakıtının hem Amerikan hem de küresel piyasalara tedarik edilmesi konusunda mutabakata vardıklarını duyurmuştu. ABD Başkanı ayrıca Rus dizeline yönelik anlaşma dolayısıyla Putin’e teşekkür etmişti.

ABD Hazine Bakanlığı, Rus dizel yakıtıyla yapılacak ticari işlemlere olanak tanıyan geçici muafiyet lisansını 7 Nisan 2027 tarihine kadar uzattı.

Donald Trump’ın paylaştığı teslimat takvimine göre Rusya derhal 300 bin tondan fazla akaryakıt sevkiyatı yapacak.

Sevkiyatların kasım ayında 500 bin ton ile süreceği, ardından 1 milyon tonluk ek yakıtın teslim edileceği bildirildi. Sürecin devamında ise rafinerilerin genel teknik durumuna bağlı olarak Moskova’nın 3 milyon ton daha dizel gönderebileceği kaydedildi.

İki lider arasındaki uzlaşının duyurulmasıyla birlikte ABD’deki motorin vadeli kontratları yaklaşık yüzde 5 oranında gerileyerek galon başına 4,64 dolara kadar indi.

Öte yandan Reuters’ın görüşlerine başvurduğu enerji analistleri, Rusya’dan gelecek ilave sevkiyatların piyasalarda kalıcı bir fiyat düşüşü sağlamaya yeteceği konusunda şüphe duyduklarını ifade ediyor.