Trump, Rusya’ya Ukrayna konusunda verdiği 50 günlük ültimatomu kısaltıyor

ABD Başkanı Donald Trump, Avrupa Birliği ile Rusya’yı hedef alan ve Avrupa için “aşağılayıcı” olarak nitelendirilen yeni bir ticaret anlaşması imzaladı. Trump aynı zamanda Rusya’ya Ukrayna konusunda tanıdığı 50 günlük süreyi de kısaltacağını duyurdu.

İddiaya göre Avrupa Birliği (AB), Washington ile ağır şartlar içeren ticaret anlaşmasını ABD’nin Ukrayna’ya yönelik desteğini sonlandıracağı yönündeki endişeler sebebiyle kabul etti.

Bloomberg haber kuruluşunun Avrupalı yetkililerin görüşlerine aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, AB ülkeleri ekonomik riskleri en aza indirmek ve Washington’a meydan okumaktan kaçınmak için anlaşmaya razı oldu.

Anlaşmanın ağır şartları

Trump’ın dün İskoçya’da Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile yaptığı görüşmede duyurduğu anlaşmaya göre AB, ABD’den 750 milyar dolar tutarında enerji kaynağı satın almayı ve Amerikan ekonomisine 600 milyar dolar daha yatırım yapmayı taahhüt etti.

Anlaşma kapsamında, pek çok Avrupa malının ABD’ye ihracatında yüzde 15’lik gümrük vergisi uygulanacak. Buna karşılık, Amerikan malları için Avrupa pazarındaki gümrük vergileri sıfırlanacak.

Von der Leyen, anlaşmanın AB’nin Rusya’nın petrol ve doğalgazından bütünüyle vazgeçerek bunların yerine ABD’den sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ve nükleer yakıt almasına imkân tanıyacağını belirtti. Von der Leyen, anlaşmayı, getirdiği gümrük vergilerine rağmen “AB tarihindeki en büyük ticaret anlaşması” olarak nitelendirdi.

Medvedev: Anlaşma Avrupa için aşağılayıcı ve Rusya karşıtı

Öte yandan Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, ABD ile AB arasındaki ticaret anlaşmasının bariz şekilde Rusya karşıtı nitelik taşıdığını söyledi.

Anlaşmanın Washington için kârlı, Avrupalılar için ise “tamamen aşağılayıcı” olduğunu savunan Medvedev, anlaşmanın Avrupa pazarındaki korumayı kaldırarak Amerikan mallarına gümrük vergilerini sıfırladığına dikkat çekti.

Medvedev, anlaşmanın AB ülkelerindeki sanayi ve tarım için devasa ek maliyetler yarattığını ve onları pahalı Amerikan enerji kaynaklarını satın almaya zorladığını ifade etti.

Ayrıca, anlaşmanın ciddi yatırım akışlarını Avrupa’dan ABD’ye yönlendirdiğini ve bunun AB ekonomisini olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Medvedev, “Sıradan Avrupalılar için ancak üzüntü duyulabilir,” diye ekledi.

Avrupa’dan tepkiler

Anlaşmaya Avrupa içinden de sert tepkiler geldi. Fransa’daki sağcı Ulusal Birlik partisinin meclis grup başkanı Marine Le Pen, ticaret anlaşmasını “siyasi fiyasko” olarak tanımladı.

Le Pen, anlaşmanın Fransa’nın sanayi, enerji ve askeri sektörlerinin teslim olması anlamına geldiğini söyledi.

Bloomberg‘e konuşan kaynaklar, AB’nin anlaşmayı kabul etmesinin ardındaki nedenlerden birinin Almanya ve Fransa’daki siyasi zayıflık olduğunu belirtti.

Haberde, “Bu durum kısmen, hem [Şansölye Friedrich] Merz’in hem de Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un, her türlü iktisadi sıkıntıyı siyasi amaçlarla kullanmaya hazır sağ popülistlerin tehdidiyle karşı karşıya olduğu Almanya ve Fransa’daki siyasi zayıflıktan kaynaklanıyor,” ifadeleri kullanıldı.

Kiev’e yardımın kesilmesi riskinin de Avrupalı liderlerin göze alamayacağı bir diğer husus olduğu kaydedildi.

Trump’tan Putin’e ültimatom

Ticaret anlaşması, Trump’ın Rusya üzerindeki baskıyı artırdığı bir dönemde imzalandı. İngiltere Başbakanı Keir Starmer ile İskoçya’da yaptığı görüşmenin ardından konuşan Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin açısından “büyük hayal kırıklığına uğradığını” söyledi.

Trump, “Bu yüzden bunu yeniden gözden geçirmek zorundayız ve ona verdiğim 50 günü daha kısa bir rakama indireceğim, zira sanırım cevabı zaten biliyorum,” dedi.

Trump, 14 Temmuz’da Rusya’ya ültimatom vererek, Ukrayna’daki ihtilafın 3 Eylül’e kadar (50 gün içinde) çözülmemesi hâlinde Rusya ve ticari ortaklarına karşı “çok sert” gümrük vergileri getireceğini açıklamıştı.

Bu vergilerin en az yüzde 100 olacağı belirtilirken, Trump, ABD’nin bu savaşa yaptığı harcamaların halihazırda 150 milyar doları aştığını ve savaşın bitmesini istediklerini vurgulamıştı.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, 17 Temmuz’da yaptığı açıklamada, Kremlin’in durumu analiz etmeye devam ettiğini ve Putin’in gerekli görmesi hâlinde yorum yapacağını söylemişti.

Öte yandan, Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steven Witkoff, 27 Temmuz’da Fox News‘e verdiği mülakatta, ihtilafın Trump’ın başkanlık döneminin sonuna, yani Ocak 2029’a kadar sona ermesinin de başarı sayılacağını ifade etmiş, ancak Trump’ın “sabrını yitirdiği” uyarısında bulunmuştu.