Amerika
Trump tutuklanacak mı?

Eski ABD Başkanı Donald Trump, hakkındaki belki de en tuhaf suçlama nedeniyle tutuklanma tehdidi ile karşı karşıya.
İddiaya göre, Trump bir zamanlar porno yıldızları ile para karşılığı cinsel ilişkiye giriyordu. 2006 yılında da benzer bir ilişkiye girdiği Stormy Daniels’a, 2016’daki başkanlık kampanyası sırasında 130 bin dolarlık ‘sus payı’ ödemesi yasa ihlali olarak değerlendiriliyor.
Trump’a yapılan suçlama, ya ödemenin ‘kampanya katkısı’ olarak usulüne uygun şekilde açıklanmamış olması ya da ödeme için kampanya fonlarının kullanılmış olması.
Wall Street Journal’ın ilk kez 2018’de gündeme getirdiği olayın baş kahramanı, eski başkanın o dönemki avukatı Michael Cohen, ödemeyi kendi cebinden yaptığını söylemişti. Trump da önce Cohen’in yaptığı ödemeden haberdar olmadığını savunmuş, ama sonrasında avukatının kendisini ‘Stormy anlaşmasında temsil ettiğini’ kabul etmişti. Trump’ın sonraki avukatı Rudy Giuliani de Trump’ın Cohen’in ödediği parayı ona tekrar verdiğini söylemişti.
Trump’a karşı bunun dışında üç dava daha sürüyor. Bunlardan biri Georgia seçimlerine müdahale iddiası, diğer ikisi ise 6 Ocak 2021’deki Kongre baskınına dahli meselesi.
Gerçekten tutuklanabilir mi?
Kampanya fonu davasında, davayı açan Manhattan savcısı Alvin L. Bragg’in Demokrat Partili olması eski başkandan gelen ‘karar siyasi’ suçlamalarına meşruiyet kazandırıyor.
New York Times’ta yer alan bir habere göre, Trump’a karşı açılan davanın daha önce denenmemiş bir hukuki teoriye dayanma ihtimali bulunuyor.
Hukuk uzmanlarına göre, New York savcıları daha önce bir başkanlık seçimi ya da herhangi bir federal kampanya ile ilgili bir davada iş kayıtlarında tahrifat suçlamasını eyalet seçim yasasının ihlali ile birleştirmemişti.
Bu henüz keşfedilmemiş bir alan olduğu için, bir yargıcın davayı düşürmesi ya da ağır suçu kabahate indirmesi mümkün görünüyor.
Trump’ın suçlu bulunması halinde en fazla dört yıl hapis cezasına çarptırılabileceği, fakat hapis cezasının zorunlu olmayacağı belirtiliyor.
Trump’tan eylem çağrısı
Trump ise soruşturmayı, kendisi başkan olmadan önce başlayan ve kendisine karşı yürütülen bir ‘cadı avı’ olarak nitelendiriyor.
Bragg’i siyasetten beslenen bir ‘ırkçı’ olmakla suçlayan eski başkan, Daniels ile bir ilişkisi olduğunu da reddediyor.
Hafta sonu sosyal paylaşım ağı Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda Trump, tutuklanmasının yakın olduğunu ilan ederek destekçilerine “PROTESTO EDİN, ULUSUMUZU GERİ ALIN!” çağrısında bulundu.
Trump’ın sözcüsü yaptığı açıklamada çağrıyı yumuşatarak, “Manhattan’daki savcının Cadı Avını bir üst seviyeye taşımaya karar verdiğine dair bir bildirim yok. Başkan Trump haklı olarak kendi masumiyetini ve adaletsizlik sistemimizin silah haline getirildiğini vurgulamaktadır,” dedi.
Cumhuriyetçilerden Trump’a destek
Trump döneminde Başkan Yardımcısı olan Mike Pence, ABD’ye verdiği mülakatta eski başkanın tutuklanmasının ‘siyasi bir kovuşturma’ olacağını söyledi.
Pence, olası tutuklanma haberlerini, ‘radikal solun’ önceliklerinin bir göstergesi olarak gördüğünü söyledi.
Trump’ın protesto çağrısına karşı çıkmayan Pence, ‘Amerikan halkının barışçıl bir şekilde toplanmak için anayasal bir hakka sahip olduğunu’ belirtti fakat herhangi bir gösterinin ‘barışçıl ve yasal bir şekilde’ gerçekleşmesi gerektiğini vurguladı.
Temsilciler Meclisi Başkanı Kevin McCarthy attığı bir tweette olası tutuklamayı, “Başkan Trump’a karşı siyasi intikam peşinde koşarken şiddet suçlularını serbest bırakan radikal bir savcının yetkisini çirkin bir şekilde kötüye kullanması” olarak nitelendirdi.
Güvenlik önlemleri artırıldı
Donald Trump’ın tutuklanma olasılığı ve taraftarlarının eylem yapması ihtimaline karşı New York, Washington DC ve Los Angeles’taki kolluk kuvvetlerinin varlığı artırılıyor.
Pazartesi günü Manhattan Ceza Mahkemesinin önüne çelik bariyerler yerleştirildi. ABD medyasının yaygın beklentisine göre bu hafta suçlamaların yapılması halinde Trump’ın suçlanacağı, parmak izinin alınacağı ve fotoğrafının çekileceği yer burası olacak.
Kentteki Trump Tower’ın etrafında da polis varlığının arttığı görüldü.
CBS’e konuşan bir polis kaynağı, sivil dedektifler de dahil olmak üzere New York Polis Departmanının (NYPD) tüm üyelerine Salı günü üniformalarını giymeleri emri verildiğini ve harekete geçmek üzere hazır bekletildiklerini söyledi.
Yine CBS’e konuşan bir Kongre kaynağı, Washington DC’deki Capitol Hill’de (ABD Kongresi) vekilleri koruyan Capitol Polisi’nin Salı günü bir acil durum bildirisi yayınlamayı planladığını söyledi.
LA Times gazetesinin haberine göre Los Angeles’ta LAPD ve federal yetkililer Salı günü federal bir binanın dışında Trump yanlısı bir protestoya hazırlanıyor.
Amerika
Çin’e 300 milyon dolarlık Nvidia çipi kaçırmakla suçlanan iş insanı gözaltında

ABD’de federal savcılar, Çin’e 300 milyon dolar değerinde yapay zeka çipi içeren sunucu kaçırmakla suçlanan Amerikalı iş insanı Greg Louie’yi gözaltına aldı. Şüphelinin 2023 ve 2024 yıllarında gerekli hükümet lisansını almadan Malezya ile Singapur üzerinden transit sevkiyat yaptığı belirtiliyor.
ABD’de federal savcılar, California’da yaşayan iş insanı Greg Louie’yi Nvidia üretimi yapay zeka çiplerini barındıran 300 milyon dolarlık sunucuları Çin’e yasa dışı yollarla ihraç etmek suçlamasıyla gözaltına aldı.
Bloomberg’ün haberine göre, Earthmade Computer Inc. adlı özel şirketin sahibi olan Louie, iş yerine geldiği sırada yakalandı.
Amerikalı iş insanına İhracat Kontrolü Reform Yasası’nı ihlal etmek amacıyla komplo kurmak, kaçakçılık ve kara para aklamak amacıyla komplo kurmak suçlamaları yöneltildi.
Soruşturma dosyasında, Louie’nin 2023 ile 2024 yılları arasında kimliği henüz tespit edilemeyen kişilerle ortak hareket ederek ileri teknoloji Nvidia çipleriyle donatılmış sunucuları Çinli müşterilere sevk ettiği kaydedildi.
Söz konusu sevkiyatların gerçekleşmesi için ABD hükümetinden özel lisans alınması şartı aranıyordu, ancak şüphelinin resmi makamlara herhangi bir lisans başvurusu yapmadığı tespit edildi.
Donanımların Malezya ve Singapur üzerinden transit geçirildiği, bu ülkelerden de yasa dışı biçimde yeniden ihraç edilerek Çin’e ulaştırıldığı belirlendi.
Washington yönetimi son yıllarda Pekin’in gelişmiş yapay zeka donanımlarına erişimini engellemeye çalışırken, Çin kendi üretim kapasitesini artırma ve yaptırımları aşacak alternatif güzergahlar bulma arayışını sürdürüyor.
ABD hükümeti, 2022 yılında Nvidia ürünlerinin Çin ve Rusya’ya ihracatına lisans zorunluluğu getirmişti. Kısıtlamalar, özellikle yapay zeka operasyonlarında kullanılan A100 ve H100 serisi grafik işlem birimlerini (GPU) hedef alıyor.
Öte yandan Washington yönetimi ocak ayında Nvidia’ya, H200 dahil güçlü yapay zeka çiplerini Çin’e satabilmesi için izin verdi. Şirketin bu satışları gerçekleştirebilmesi için elinde yeterli miktarda ürün tedariki sağladığını belgelemesi gerekiyor.
The Information gazetesi daha önce Pekin yönetiminin, ByteDance ve Alibaba gibi ülkenin önde gelen teknoloji devlerinin belirli Nvidia GPU’larını satın almasına onay vermeyi değerlendirdiğini yazmıştı.
Eylül ayı başında The New York Times gazetesi de ABD’nin yaptırım listesinde yer alan Çin merkezli teknoloji şirketi Inspur’un kısıtlamalara rağmen Nvidia çipleri dahil ileri Amerikan teknolojilerini sattığını öne sürdü.
Gazetenin haberinde, söz konusu ağda Inspur’un ABD’deki iştiraki Aivres şirketinin kilit rol üstlendiği kaydedildi.
Amerika
Mahkemeden 110 milyar dolarlık Paramount ve Warner Bros. birleşmesine onay

ABD federal mahkemesi, Paramount’un Warner Bros.’u 110 milyar dolara devralmasına yönelik uzlaşmayı onaylayarak birleşmenin önünü açtı. Şirket, varılan mutabakat uyarınca beş yıl boyunca yılda en az 30 film vizyona sokacak ve yerli yapımlara yıllık 300 milyon dolar ek yatırım yapacak.
ABD’de federal mahkeme, medya şirketi Paramount’un Warner Bros. Discovery’yi 110 milyar dolara devralmasına onay verdi.
ABD Bölge Yargıcı Araceli Martinez-Olguin, tarihin en büyük medya birleşmelerinden birini engellemek amacıyla Kaliforniya öncülüğündeki 12 eyaletin açtığı davada tarafların 21 Eylül’de vardığı uzlaşmayı onayladı.
Eyaletler, birleşmenin sinema ve televizyon alanında nihai tüketiciler için fiyatları artırabilecek bir tekel yaratacağını savunuyordu.
Yargıç Martinez-Olguin ise uzlaşmayı “makul, fiili ve hukuki bir çözüm” olarak nitelendirdi.
Onaylanan uzlaşma şartlarına göre şirket, beş yıl boyunca ABD sinemalarında her yıl en az 30 film vizyona sokmak ve ülke içindeki yapımlara yılda 300 milyon dolar ek kaynak aktarmak zorunda kalacak.
Şartların yerine getirilmemesi durumunda Paramount, Miramax film stüdyosunu satma yaptırımıyla karşılaşabilecek.
Anlaşma ayrıca kablolu yayın müzakerelerinin iki şirketin kanalları için ayrı ayrı yürütülmesini ve Paramount bünyesindeki CBS News ile Warner Bros.’a ait CNN’i denetleyecek bağımsız bir gazeteciler kurulu oluşturulmasını zorunlu kılıyor.
Kaliforniya Adalet Bakanlığı temsilcisi, varılan uzlaşmanın rekabet konusundaki endişeleri giderdiğini, tüketici tercihlerini güvenceye aldığını ve Kaliforniyalı çalışanların geleceğini gözettiğini açıkladı.
Şirketler ayrıca Amerika Yazarlar Birliği (WGA) ile yürütülen antitröst davasında da anlaşmaya vardı.
Bu kapsamda sendikanın sağlık fonuna 17,5 milyon dolar ödenecek ve CBS News bünyesindeki WGA istihdam seviyesi beş yıl boyunca korunacak.
Paramount, birleşmenin tamamlanmasıyla birlikte oyuncak üreticisi Mattel’in CEO’su Ynon Kreiz’in şirkette Yönetim Kurulu Başkanı ve CEO David Ellison ile ortak CEO görevini üstleneceğini duyurdu. Satın alma sürecinin 6 Ekim Salı günü tamamlanması bekleniyor.
Yaklaşık 110 milyar dolarlık devralma işlemi, Paramount Pictures, CBS, Paramount+, HBO ve CNN gibi dev medya varlıklarını tek çatı altında toplayacak.
Süreç, Paramount’un Netflix ile girdiği rekabeti kazanmasının ardından şekillendi.
Warner Bros. daha önce stüdyo operasyonları, HBO ve HBO Max yayın platformu için Netflix ile 82,7 milyar dolarlık satış üzerinde anlaşmış, ancak Netflix’in teklif artırmaması üzerine Warner Bros. Discovery şubat ayında Paramount’un teklifini kabul etmişti.
Paramount ise süreçte rakibi Netflix’i “yakıp yıkma taktiği” izlemekle suçlamıştı.
Mahkemece onaylanan uzlaşmaya bazı eyalet başsavcıları tepki gösterdi. Süreçte özellikle Massachusetts, New York, Connecticut ve Minnesota eyaletlerinin savcıları uzlaşma şartlarına itiraz etti.
Connecticut Başsavcısı William Tong, ofisinin CNN ile CBS News birimlerinin tamamen elden çıkarılarak yapıdan ayrılmasını talep ettiğini, bağımsız bir denetim kurulu kurulmasının önemine rağmen tam ayrışmayı sağlayamadıklarını belirtti.
Söz konusu birleşme temmuz ayından bu yana federal mahkeme kararıyla askıya alınmış durumdaydı.
Paramount daha sonra yasal süreç tamamlanana veya birleşme anlaşmasının vadesi olan Haziran 2027’ye kadar devralmayı tamamlamamayı taahhüt etmişti.
Amerika
ABD’den gizlenen nükleer testleri yakalamak için yer altında deney

ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi, yer altında gizlenen düşük kapasiteli nükleer patlamaları tespit etmek amacıyla Nevada sahasında kimyasal patlayıcılarla deney gerçekleştirdi. Ölçümlerde sismometreler, sesötesi sensörler ve radyoaktif izleyiciler kullanılırken kurum yönetimi nükleer tespit kapasitesinde geride kalmayacaklarını açıkladı.
ABD Ulusal Nükleer Güvenlik İdaresi (NNSA), düşük kapasiteli nükleer patlamaların tespit edilmesine yönelik bir deneme gerçekleştirdiğini duyurdu.
Kurumun basın servisinden yapılan açıklamaya göre çalışma, Nevada Ulusal Güvenlik Sahası’ndaki P Tüneli’nde kimyasal patlayıcılar ve radyoaktif izleyiciler kullanılarak yapıldı.
Denemeden elde edilen verilerin, ABD’nin nükleer patlamaları tespit etme kapasitesini güçlendirme çalışmaları kapsamında bilimsel modellerin sınanması ve algoritmaların hassaslaştırılması amacıyla kullanılacağı kaydedildi.
NNSA, deneyin özellikle sismik etkisi zayıflatılmış patlamaların tespit edilmesine odaklandığını bildirdi.
Klasik yer altı nükleer denemelerinde patlayıcı düzenek kayayla doğrudan temas edecek biçimde derin kuyulara yerleştiriliyor ve patlama dalgası çevreye tam olarak ulaşıyor.
Öte yandan sismik etkisi azaltılmış yöntemde düzenek geniş bir yer altı odasında patlatılıyor; bu uygulama patlamanın yarattığı sismik izi önemli ölçüde düşürüyor.
Deney sırasındaki ölçümler ivmeölçerler, sismometreler, elektromanyetik ve sesötesi sensörler, radyoaktif izleyici örnekleyicileri ile meteoroloji aygıtlarını kapsayan gelişmiş algılayıcı sistemleriyle yürütüldü.
NNSA Başkanı Brandon Williams, nükleer faaliyetlerin saptanmasının nükleer uzmanlık gerektirdiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bu tür deneyler Amerika’nın tespit kabiliyetinde rakipsiz kalmasını sağlıyor. Başkan Donald Trump yönetimi, Birleşik Devletler’in güç konumundan hareket edeceğini açıkça ortaya koydu. Amerikan inovasyonundan kaçış yok. Bu deneyle net bir mesaj veriyoruz: Bu yönetim döneminde Amerika’nın geride kalmasına asla izin verilmeyecektir.”
Nevada’daki deneme planını mayıs ayı ortasında duyuran Williams, yabancı ülkelerdeki nükleer testleri tespit edecek sensörlerin bu sonbaharda test edileceğini belirtmişti.
Williams o dönemde, hasım ülkelerin Kapsamlı Nükleer Testlerin Yasaklanması Antlaşması’nı (CTBT) arkadan dolanarak yürüttüğü nükleer denemeleri saptamak ve sismik sensörlerin verimini artırmak amacıyla merkezi olmayan testler uyguladıklarını dile getirmişti.
ABD’de nükleer test tartışması, Donald Trump’ın geçen yıl nükleer silah denemelerine “eşit şartlarda” yeniden başlayacaklarını açıklamasının ardından hareketlendi.
ABD’nin deneme yapmayan tek ülke olarak kalmasını istemediğini savunan Trump, Rusya, Çin, Kuzey Kore ve Pakistan’ın nükleer testler gerçekleştirdiğini öne sürdü.
Washington yönetimi şubat ayında da Rusya ve Çin ile eşit şartlar temelinde nükleer denemelere dönmeye hazır olduğunu bildirdi.
Birleşmiş Milletler ise mayıs ayı başında yaptığı değerlendirmede, Rusya ve ABD’nin nükleer testlere yeniden başlamasının dünya genelindeki diğer ülkeleri de aynı yönde adım atmaya sevk edeceği uyarısında bulundu.
Asya2 hafta önceJaponya Merkez Bankası faizleri 1995’ten bu yana en yüksek seviyeye çıkardı, yen değer kaybetti
Asya2 hafta önceGüney Kore lideri Lee, ABD baskısına rağmen Ortadoğu’da savaşa dahil olmayacaklarını söyledi
Diplomasi4 gün önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Ortadoğu2 hafta önceEnsarullah lideri: Suudi Arabistan’ın Mekke iddiası ‘asrın yalanı’
Asya1 hafta öncePakistan’a Katar’dan ikinci LNG sevkiyatı yapılacak
Diplomasi1 hafta öncePalantir nasıl Ukraynalıları kobay faresine dönüştürdü?
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Asya1 hafta önceSoftBank, OpenAI yatırımı için 11 milyar dolar borçlanacak











