Diplomasi
Trump, Ukrayna için yeni bir Minsk Anlaşması tasarlıyor

Donald Trump, seçimleri kazanması halinde Ukrayna’daki savaşı göreve gelmeden durduracağını ve hatta bunu “24 saat içinde” yapabileceğini defalarca söyledi.
Ancak bu iddialı hedefi nasıl gerçekleştireceğine dair ayrıntılı bir plan sunmuş değil. Trump’ın çevresinden gelen son bilgilere göre, eski başkan bir tür “Minsk-3” anlaşması imzalamayı ve uygulama sürecini Avrupa’nın sorumluluğuna bırakmayı planlıyor.
Yaklaşık bir buçuk ay önce, Cumhuriyetçi adayların seçim vaatlerine dair ipuçları, Trump’ın kampanya ortağı JD David Vance tarafından verilmişti.
Vance, barış planının Rusya ve Ukrayna birlikleri arasındaki mevcut temas hattında bir “askerden arındırılmış bölge” oluşturulmasını içerebileceğini belirtti.
Vance’e göre, bu bölge ağır tahkimatlarla korunacak ve karşılığında Ukrayna, NATO’ya katılmayı reddederek tarafsız kalma pahasına egemenliğini sürdürecekti.
Trump’ın başkan yardımcısından Ukrayna’ya: Topraklardan ve NATO’dan vazgeçin
Bu teklife Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, sert tepki gösterdi. Zelenskiy, Ukrayna’ya topraklarından vazgeçmeyi öneren bir planın “kesinlikle kabul edilemez” olduğunu vurguladı.
Trump’ın uzun süredir danışmanlığını yapan bir isim, Financial Times’a yaptığı açıklamada Vance’in, 2014 ve 2015 Minsk anlaşmalarını yeniden ele almayı düşündüğünü belirtti.
Belarus’un arabuluculuğuyla imzalanan bu anlaşmalar, Donbass’taki çatışmaları sona erdirmiş ve Ukrayna’nın doğusundaki bölgelere özerklik tanımıştı.
Danışman, yeni bir anlaşmada ihlalleri önlemek için daha güçlü bir uygulama mekanizmasının gerektiğini söyledi.
Falat bu mekanizmanın NATO veya BM güçleri yerine Avrupa orduları tarafından denetlenmesi gerektiği konusunda ısrarcı:
“Amerika iki konuda taviz vermeyecek: Uygulama sürecine hiçbir Amerikalı asker dahil olmayacak ve bu süreç için ödeme yapmayacağız. Bu masrafları Avrupa karşılayacak.”
Eski CIA analisti ve Önce Amerika Politika Enstitüsü Amerikan Güvenliği Merkezi yetkilisi Fred Fleitz ise Ukrayna’ya NATO üyeliği teklif edilmeden Rusya’nın müzakereye zorlanması gerektiğini belirtti.
Fleitz, “Çatışmayı donduruyoruz. Ukrayna hiçbir toprak talebinden vazgeçmiyor ve işgal altındaki bölgeler üzerindeki hak iddialarını sürdürüyor. Fakat Putin sahneden çekilene kadar nihai bir anlaşma beklemiyoruz,” değerlendirmesini yaptı.
Cumhuriyetçilerin önde gelen ulusal güvenlik sözcülerinden Mike Waltz da, Trump’ın Rusya’yı masaya oturtmak için petrol ve doğalgaz fiyatlarını düşürmekle tehdit edebileceğini dile getirdi.
Waltz, Trump’ın bu konuda güçlü olduğunu belirterek şunları ekledi:
“Başkan, nasıl baskı uygulanacağını çok iyi bilir. Rusya’ya ekonomik baskı uygulamak için elimizde büyük bir koz var. ABD, petrol üretimini artırarak dünyayı daha ucuz ve daha temiz Amerikan petrolü ve gazıyla dolduracak, fiyatlar düşecek.”
Ancak Waltz, özel Amerikan şirketlerinin antitröst yasaları nedeniyle ortak hareket edemeyeceğini, bu nedenle üretim ve ihracatta ani bir artış yapmalarının zor olduğunu kabul etti.
Ayrıca Waltz, üretim maliyetlerinin altında fiyat sunmanın, şirketlerin hissedar temettülerine zarar verebileceğini vurguladı.
Bu politika, Trump’ın başkanlığı döneminde ABD’nin önemli bir müttefiki olan Suudi Arabistan ile ilişkileri zorlayabilir.
Ancak Financial Times’a konuşan Trump’a yakın isimler, ekonomik baskının Putin üzerinde etkili olacağına inanıyor. Trump döneminde İsrail’in Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Fas ile yaptığı normalleşme anlaşmalarına atıfta bulunarak, barış anlaşmalarını uygulama becerisine vurgu yapıyorlar.
Eski Almanya Büyükelçisi ve Trump’ın sadık destekçilerinden Rick Grenell de Financial Times’a yaptığı açıklamada, Trump’ın seçimi kazanması durumunda önemli makamlara getirilebileceğini söyledi.
Grenell, “Trump’ın insanları müzakere masasına oturtma konusunda usta olduğunu gösterdi. Sırada Araplar ve İsraillilerden sonra Ruslar ve Ukraynalılar var,” değerlendirmesini yaptı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü









