Amerika
Trump yapay zeka kısıtlama kuralını değiştirmeye hazırlanıyor

Trump yönetimi, büyük teknoloji şirketleri ve yabancı hükümetlerin güçlü muhalefetiyle karşılaşan küresel yarı iletken ticaret kısıtlamalarını revize etmek amacıyla, Biden döneminden kalma bazı yapay zeka (AI) çip kısıtlamalarını kaldırmayı planlıyor.
Henüz kesinleşmemiş olan “AI yaygınlaştırma kuralı”nın kaldırılması, Nvidia ve diğer şirketlerin çip ihracatını düzenlemek için üç geniş ülke grubu oluşturan, Başkan Joe Biden tarafından başlatılan politikayı yeniden şekillendirmeyi amaçlıyor.
Konuya yakın kaynakların Bloomberg’e aktardığına göre, Trump yönetimi bu çerçeveyi 15 Mayıs’ta yürürlüğe girdiğinde uygulamayacak ve bunun yerine Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) veya Suudi Arabistan gibi ülkelerle doğrudan müzakerelere odaklanacak kendi versiyonunu hazırlıyor.
Hâlâ devam eden politika tartışması, Çin dışındaki yerlere yarı iletken sevkiyatlarının nasıl düzenleneceği sorusu üzerinde odaklanıyor. Hem Trump hem de Biden yetkilileri, gelişmiş çip ve yapay zeka teknolojisinin Çin’e askeri üstünlük sağlayabileceği endişesiyle Pekin’in yarı iletken hedeflerini engellemeye çalışıyor.
Yapay zeka yaygınlaştırma çerçevesinin kaldırılması, Trump’ın kısa süre önce sertleştirdiği Çin’i hedef alan önlemleri değiştirmeyecek. Aksine, dünya çapında hükümetler yerli yapay zeka kapasitelerini geliştirmeye çalışırken, diğer ülkelere kendi çip erişimlerini müzakere etmek için yeni fırsatlar sunacak. Bu anlaşmalar, yatırım vaatleri veya daha geniş ticaret ve diplomatik hususlardan etkilenebilir.
Bir yetkili, ABD yetkililerinin yapay zeka yaygınlaştırma kuralını perşembe günü, Başkan Donald Trump’ın bir dizi ülkenin son kısıtlamalara tepki gösterdiği Orta Doğu gezisi öncesinde kaldırma niyetini açıklayabileceğini söyledi. Yetkililerin, yurt dışındaki çiplere yönelik kontrolleri güçlendirmeyi amaçladığını söylediği Trump’ın yeni düzenlemeleri henüz şekilleniyor.
Ticaret Bakanlığı Sanayi ve Güvenlik Bürosu, bir sözcü tarafından yayınlanan açıklamada, “Biden’ın AI kuralı aşırı karmaşık, aşırı bürokratik ve Amerikan inovasyonunu engelleyecek. Bu kuralı, Amerikan inovasyonunu serbest bırakacak ve Amerikan AI’nın hakimiyetini sağlayacak çok daha basit bir kural ile değiştireceğiz,” denildi.
Bloomberg’in bu haberi yayınlamasının ardından çip üreticilerinin hisseleri yükseldi. Nvidia %3,1 değer kazandı ve yakından takip edilen Philadelphia Borsası Yarı İletken Endeksi %1,7 artış kaydetti.
ABD, 2022 yılında Çin’e ileri teknoloji çip satışlarına kapsamlı kısıtlamalar getirmiş ve bu önlemleri birkaç kez genişleterek daha fazla yarı iletkeni ve giderek artan sayıda ülkeyi kapsayacak şekilde genişletmişti.
Bu kısıtlamalar, Biden yetkililerinin Çin’in aracılar aracılığıyla yasaklı teknolojilere erişebileceğinden şüphelendiği Körfez ülkeleri ve Güneydoğu Asya’nın bir kısmı da dahil olmak üzere 40’tan fazla ülkeye 2023 yılında genişletildi.
Biden’ın görevdeki son haftasında açıklanan yapay zeka yaygınlaştırma kuralı, bu lisans gerekliliklerini dünyanın çoğu ülkesine genişletti.
AI modellerinin eğitimi için çip üreten lider şirket Nvidia, ABD’nin artan kısıtlamalarına itiraz ediyordu. Şirket, AI yaygınlaştırma kuralını sürekli olarak eleştirmiş ve üçüncü ülkelere getirilen kısıtlamaların bu ülkeleri Çin’e daha da yaklaştıracağını savunarak kuralın tamamen kaldırılmasını talep etmişti.
CEO Jensen Huang da bu hafta yaptığı açıklamada, ABD şirketlerinin Çin’e satış yapabilmesi gerektiğini ve Çin’in önümüzdeki birkaç yıl içinde AI çipleri için 50 milyar dolarlık bir pazar haline geleceğini öngördüğünü söylemişti.
Yine de Trump yönetimi, Pekin’in teknoloji alanındaki hedeflerini hedef alan kısıtlamaları artırdı ve Nvidia’nın H20 çipini Çin’de satmasını yasakladı. Bu karar, şirkete 5,5 milyar dolar zarar yazılmasına neden oldu.
Öte yandan şirket, e-posta ile gönderilen açıklamada, “Yönetimin AI politikası konusunda gösterdiği liderlik ve yeni yönelimini memnuniyetle karşılıyoruz. AI Yaygınlaştırma Kuralının kaldırılmasıyla Amerika, bir nesilde bir kez karşımıza çıkacak bir fırsatla, bir sonraki sanayi devrimine öncülük edecek, yüksek ücretli işler yaratacak, ABD tarafından tedarik edilecek yeni altyapılar kuracak ve ticaret açığını azaltacak,” iddiasında bulunuldu.
Amerika
Microsoft’un veri merkezi yatırımı New York’un elektrik talebini aşacak

Microsoft, bulut ve yapay zeka hizmetlerindeki sunucu açığını kapatmak amacıyla veri merkezlerinin kapasitesini 2032’ye kadar üçe katlayıp 38 gigavatın üzerine çıkarmayı hedefliyor. Planlanan bu enerji miktarı, New York eyaletinin zirve dönemdeki elektrik tüketimini aşıyor.
Amerikan teknoloji şirketi Microsoft, veri merkezlerinin kapasitesini 2032 yılına kadar üç kattan fazla artırarak 38 gigavatın üzerine çıkarmayı planlıyor.
Bloomberg’in konuya aşina kaynaklara dayandırdığı haberine göre, hedeflenen bu kapasite, New York eyaletinin en yüksek tüketim dönemlerindeki elektrik ihtiyacını geride bırakıyor.
Kapasite artışı, Microsoft’un bulut hizmetleri ve yapay zeka operasyonlarında yaşadığı işlem gücü yetersizliğini aşmasını amaçlıyor.
Şirketin dünya genelindeki veri merkezi ağının mevcut elektrik kapasitesi yaklaşık 12 gigavat seviyesinde seyrediyor.
Gelecekteki kapasitenin yaklaşık üçte birinin yapay zeka donanımlarına ayrılması hedefleniyor. Bu alandaki güncel tüketim ise 2 gigavat civarında kalıyor.
Sunucu kapasitesindeki yetersizlik, Microsoft’u ABD ve Avrupa’daki bazı merkezlerinde yeni bulut aboneliklerini sınırlandırmak zorunda bıraktı. Bu durum nedeniyle müşterilerin bir bölümü rakiplerle sözleşme imzaladı.
Tesis inşasını hızlandıran şirket, Atlanta bölgesi dahil yeni merkezler kuruyor. Son mali yılda sermaye harcamaları 145 milyar dolara ulaşan şirketin harcamalarında, analistlerin değerlendirmelerine göre yükseliş sürecek.
Tesislerin inşasının yıllar alması, talep ve teknolojideki değişimlerin sürmesi sebebiyle mevcut planlar revizyona uğrayabilir.
Microsoft, programın ayrıntılarına dair henüz açıklama yapmadı.
Daha önce şirket içi değerlendirmelerde, yapay zeka merkezleri inşasının elektrik, su tüketimi ve karbon emisyonları nedeniyle çalışanlar arasında kaygı yarattığı kabul edilmişti.
Microsoft, su verimliliğini artırdığını ve yenilenebilir enerji kaynaklarını güçlendirdiğini savunuyor.
Amerika
“Teknoloji devleri gençlerin tepki odağında petrolün yerini aldı”

ABD’li kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin petrol şirketlerinin yerini alarak kamuoyunun bir numaralı hedefi haline geldiğini söyledi. Van’t Hof, yüksek gelir ve kariyer arayışındaki gençlerin enerji sektörüne ilgisinin arttığını savundu. Bloomberg verileri ise sektörde üretimin rekor kırmasına karşın son on yılda 250 bin kişilik istihdam kaybı yaşandığını gösteriyor.
ABD merkezli kayaç petrolü üreticisi Diamondback Energy şirketinin tepe yöneticisi Kaes Van’t Hof, teknoloji devlerinin kamuoyu nezdinde petrol şirketlerinin yerini alarak “bir numaralı halk düşmanı” haline geldiğini söyledi.
Financial Times gazetesine konuşan Van’t Hof, iyi gelir ve güçlü kariyer fırsatları arayan gençlerin artık petrol sektörünü dışlanan bir alan olarak görmediğini vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin, özellikle veri merkezlerinin inşası nedeniyle yoğun bir toplumsal baskıyla karşı karşıya kaldığını belirten Van’t Hof, enerji sektörüne yönelik yaklaşımın ise dönüştüğünü savundu.
The New York Times gazetesinin daha önce yer verdiği haberde, veri merkezlerine yönelik endişelerin çevreye dönük tehditler ve sohbet robotlarına olan bağımlılıkla bağlantılı olduğu aktarılmıştı.
Van’t Hof, toplumun enerjinin gündelik hayattaki vazgeçilmez rolünü artık çok daha iyi kavradığına dikkat çekti.
Gelişmeleri değerlendiren Diamondback yöneticisi, şu ifadeleri kullandı:
“Birkaç yıl öncesine kadar neredeyse her gün petrol sektörünün öldüğüne dair makaleler çıkıyordu. Ancak bugün insanların bunun saygın, iyi ödeme yapan, ayrıca yapay zeka ile enerjinin kesiştiği bir alan olduğunu anladığını düşünüyorum.”
Söz konusu dönüşümün istihdam piyasasına da yansıdığını kaydeden Van’t Hof, sektöre genç yetenek akışı yaşandığını ve staj başvurularında artış görüldüğünü dile getirdi.
Van’t Hof, değerlendirmesini şu sözlerle sürdürdü: “Enerji sektörü havalı olabilir mi? Evet, sanırım öyle. Artık asıl bilişimciler kötü adam olarak görülüyor.”
Teksas merkezli olan ve kayaç petrolü çıkaran Diamondback, 56 milyar dolarlık ciroya sahip. Şirket, ABD’nin güneyindeki geniş petrol ve doğalgaz bölgesi Permian Havzası’nın en büyük bağımsız petrol üreticisi konumunu elinde tutuyor.
Öte yandan Bloomberg, Temmuz ayında geçtiği haberde ABD petrol ve doğalgaz sektörünün son on yılda istihdamını yaklaşık yüzde 40 oranında azalttığını duyurmuştu.
Bu oran 250 bin kişilik iş kaybına denk gelirken, söz konusu pozisyonların büyük kısmının geri dönmeyeceği kaydedildi.
İstihdamdaki bu sert düşüşe rağmen, aynı dönemde ham petrol üretimi yüzde 50 artış kaydetti.
Bloomberg’in aktardığına göre 2014 yılındaki fiyat çöküşünün ardından yatırımcılar şirketlerden daha yüksek verimlilik ve kâr talep etmeye başladı.
Bu baskı; işten çıkarmaları, şirket birleşmelerini, ileri teknolojilerin kullanımını, otomasyonu ve robotik sistemleri beraberinde getirdi.
Ajansın hesaplamalarına göre sektörde 2023 yılının başından bu yana gerçekleşen birleşme ve devralma işlemlerinin toplam hacmi 500 milyar doları aştı ve önceki üç yıllık dönemin toplamını yüzde 20’den fazla geride bıraktı.
Güncel verilerle ABD’deki ham petrol üretimi günlük 13,8 milyon varille rekor seviyeye ulaşsa da sektördeki istihdam son üç yılın en düşük seviyesinde seyrediyor.
Ülkedeki enerji şirketleri, 2014 yılında çalışan sondaj kulelerinin üçte birinden daha azıyla faaliyet gösteriyor; ancak sahadaki her bir kule artık o döneme kıyasla yaklaşık dört kat daha fazla petrol üretiyor.
Amerika
ABD, ismi açıklanmayan “büyük” bir bankaya yaptırım uygulayacak

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Trump yönetiminin önümüzdeki hafta büyük bir bankaya yaptırım uygulayacağını söyledi.
Yeni yaptırım, yine İran’a karşı iktisadi abluka kapsamında ilan edilecek.
“Real America’s Voice” programına konuk olduğu sırada ne finans kurumunun adını ne de bulunduğu ülkeyi belirten Bessent, bu adımın pazartesi günü (14 Eylül) atılacağını ifade etti.
Bessent, bu adımın başlangıçta cuma günü gerçekleştirilmesinin planlandığını fakat 11 Eylül 2001 saldırılarının 25. yıldönümü anma törenleri nedeniyle ertelendiğini belirtti.
Bessent şöyle konuştu:
“Herkes bu rejimle ilişkisini kesene kadar bu sürece devam edeceğiz. Bunu o kadar kârsız hale getireceğiz ki, şirketinizin ya da kendinizin, kişisel mali durumunuzun yok olma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasını göze almak istiyorsanız, buyurun deneyin. Ama peşinize düşeceğiz.”
ABD, Türkiye’deki bir bankaya “İran bağlantılı” olduğu iddiasıyla yaptırım uyguladı
ABD, Şubat ayında çatışmanın başlamasından bu yana İran’a karşı petrol ihracatı, nakliye ağları, silah tedarik kanalları, finansal aracılar, dijital varlık borsaları ve havacılık bağlantılarını hedef alan bir dizi ekonomik önlem uyguladı.
Trump yönetimi, geçen ay Bessent’in “Ekonomik Dışlama Operasyonu” olarak adlandırdığı girişimle kampanyasını tırmandırdı.
ABD, yaklaşık 60 kuruluş, kişi ve gemiye yaptırımlar uyguladı ve deniz taşımacılığı, havacılık, teknoloji, altın ve dijital varlıklar gibi sektörlerde İran’la iş yapanlara yönelik ikincil yaptırımların kapsamını genişletti.
Beyaz Saray geçen hafta İstanbul merkezli Golden Global Bank’ı, Çin’in İran petrolü karşılığında ödediği büyük meblağları Devrim Muhafızları’na aktardığı gerekçesiyle yaptırım kapsamına almıştı.
İran üzerindeki baskı giderek artmasına rağmen, ABD Başkanı Donald Trump savaşın Kasım ayındaki ABD ara seçimlerinden sonraya kadar sona ermeyeceğini öngördü.
Avrupa5 gün önceAvrupa savunma sanayii Ukrayna’ya yetişemiyor
Avrupa4 gün önceKoçbaşı olarak AfD
Görüş2 hafta önceBişkek’te “Yeni Düzen” gerçeğe dönüşüp dönüşemeyeceğini görmek için toplanıyor
Avrupa5 gün önceCDU, AfD’yi durdurmak için yeni göç planı hazırlıyor
Asya2 hafta önceHindistan’ın 2047 gelişmiş ekonomi hedefi zora girdi
Asya2 hafta önceABD’nin baskısıyla karşı karşıya kalan Japonya Merkez Bankası kritik bir karar aşamasında
Asya4 gün önceÇin’in HQ-17AE kısa menzilli hava savunma sistemi Pakistan’ın İHA savunmasını güçlendirecek
Asya2 hafta önceÇin insansı robot pazarında liderliği hedefliyor










