Trump yönetiminden 60 ülkeye yeni gümrük vergisi hazırlığı

ABD, zorunlu çalıştırma yöntemiyle üretildiği iddia edilen ürünlere yönelik yürütülen bir soruşturmanın ardından, aralarında Avrupa Birliği üyelerinin de bulunduğu 60 ticaret ortağından yapılan ithalata en az yüzde 10 oranında yeni gümrük vergisi getirmeyi planlıyor. ABD Ticaret Temsilciliği verilerine dayandırılan plan kapsamında, yasakları etkin uygulamayan ülkeler için bu vergi oranının yüzde 12,5’e yükseleceği belirtiliyor.

ABD yönetimi, zorunlu çalıştırma yöntemiyle üretildiği iddia edilen ürünlere yönelik yürütülen bir soruşturmanın ardından, 60 ticaret ortağından yapılan ithalata en az yüzde 10 oranında yeni gümrük vergisi getirmeyi teklif ediyor.

Bloomberg’in ABD Ticaret Temsilciliği (USTR) kaynaklarına dayandırdığı habere göre, söz konusu vergi oranları ülkelerin zorunlu çalıştırmaya yönelik yasal düzenlemelerine ve bunları uygulama kapasitelerine göre değişiklik gösterecek.

Planlanan düzenleme kapsamında, yüzde 10 oranındaki vergi oranı Avrupa Birliği, Meksika, Kanada, İngiltere, Tayvan ve diğer bazı ülkelerden yapılan ithalata uygulanacak. Buna karşılık Çin, Hindistan, Japonya, Güney Kore, İsviçre ve Brezilya’dan gelen ürünler yüzde 12,5 oranında gümrük vergisine tabi tutulacak.

ABD Ticaret Temsilciliği, daha düşük vergi oranının zorunlu çalıştırmayı yasaklayan veya bunu yapmayı taahhüt eden ülkelerin ürünlerine uygulanacağını bildirdi. Kurum, bu yasakları getirmekte ve etkin bir şekilde uygulamakta yetersiz kalan devletlerin ise daha yüksek vergi oranıyla karşı karşıya kalacağını vurguladı.

Geçmiş yaptırımlara dayanan yasal zemin

Bloomberg, bu adımın Başkan Donald Trump’ın ilk görev döneminde uyguladığı ve daha sonra anayasaya aykırı bulunan her ülkeye yönelik tarifeleri yeniden tesis etme politikasının bir devamı olduğunu aktardı.

Söz konusu gümrük vergilerinin, 1974 Ticaret Yasası’nın 301. Maddesi kapsamında başlatılan incelemelerin bir sonucu olduğu belirtildi.

Singapur’daki Hinrich Vakfı’nın Ticaret Politikası Grubu Başkanı Deborah Elms konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu gelişme oldukça önemli çünkü 301. Madde son derece güçlü bir araç ve iptal edilmesi pek olası görünmüyor. Bu durum, bir dizi yeni tarifeli ve tarife dışı önlemin önünü açıyor” ifadelerini kullandı.

Haberde, gümrük vergilerinin küresel ekonomi için dönüm noktası sayılabilecek bir dönemde gündeme geldiğine dikkat çekildi.

Finans piyasalarının, İran’daki savaş nedeniyle artan gaz ve petrol fiyatları sebebiyle halihazırda hassas bir süreçten geçtiği kaydedildi.

Süreç hemen işlemeyecek

Yeni gümrük vergileri hemen yürürlüğe girmeyecek. Vergilerin uygulanmasından önce, taslak üzerinde değişikliklere yol açabilecek bir inceleme ve değerlendirme süreci yürütülecek.

Bloomberg’in aktardığı takvime göre, vergilere ilişkin yazılı görüşlerin 6 Temmuz tarihine kadar iletilmesi gerekiyor. Ayrıca 301. Madde Komisyonu’nun 7 Temmuz’da kamuya açık bir dinleme toplantısı gerçekleştirmesi bekleniyor.

ABD Ticaret Temsilcisi Jamieson Greer, ortak ülkelerdeki zorunlu çalıştırma uygulamaları nedeniyle Amerikalı işçilerin eşitsiz koşullarda rekabet etmek zorunda kaldığını savundu. Greer, “Bu adaletsizliğe daha fazla müsamaha göstermeyeceğiz” dedi.

Diğer yandan USTR, giyim ve tekstil ithalatını etkileyebilecek bazı tarife istisnaları da önerdi. Bu ürünlerin ABD’ye indirimli tarifeyle girebileceği, ancak kotaların söz konusu ülkelerin ABD’ye yaptığı tekstil ihracatı dikkate alınarak belirleneceği ifade edildi.

Sığır eti, domates, muz, kahve, portakal suyu ve diğer bazı gıda ürünleri ise gümrük vergisinden tamamen muaf tutulacak. Ayrıca halihazırda farklı vergilerin uygulandığı metaller, belirli yakıt türleri ve kimyasallara mükerrer vergi getirilmeyecek.

Mayıs ayında ABD Federal Ticaret Mahkemesi, Başkan Donald Trump tarafından teşvik edilen yabancı ithalata yönelik yüzde 10’luk gümrük vergisini hukuka aykırı bulmuştu. Mahkeme kararının ardından Beyaz Saray hedeflerini savunan Trump, hakimleri “radikal solcu” olarak nitelendirmiş ve “Beni hiçbir şey şaşırtmıyor. Biz her zaman farklı yollar buluruz. Bir karar alırız ve başka bir şekilde hareket ederiz” şeklinde konuşmuştu.

Şubat ayında ise ABD Yüksek Mahkemesi, Trump tarafından belirlenen tarifelerin yasalara aykırı olduğuna hükmetmişti. Mahkeme, bu vergileri getiren başkanın yetkilerini aştığı sonucuna varmıştı. Trump ise mahkemenin yabancı etkisi altında olduğunu iddia etmişti.