Trump’ın Birliğin Durumu konuşmasından öne çıkanlar

ABD Başkanı Donald Trump, ikinci döneminin ilk resmi Birliğin Durumu konuşmasında ekonomi, göç ve İran ile yükselen tansiyonu merkezine alan bir hitap gerçekleştirdi. Düşük onay oranları ve yaklaşan ara seçimlerin gölgesinde konuşan Trump, diplomatik çözüm arayışlarına vurgu yapsa da İran’ın nükleer silah sahibi olmasına “asla izin vermeyeceğini” savundu.

ABD Başkanı Donald Trump, salı günü ikinci döneminin ilk resmi Birliğin Durumu konuşmasını gerçekleştirdi. Özellikle ekonomi alanındaki düşük onay oranlarıyla karşı karşıya kalan Trump, kasım ayındaki ara seçimler öncesinde partisini bu hitapla bir araya getirmeyi hedefledi.

Yaklaşık 1 saat 50 dakika süren konuşma, ABD’nin bölgeye iki uçak gemisi görev grubu sevk ettiği ve İran ile tansiyonun yükseldiği bir dönemde gerçekleşti.

İran’a yönelik planlardaki belirsizlik sürüyor

Konuşmanın en önemli politika başlığı, Trump’ın İran’a yönelik planlarını netleştirip netleştirmeyeceğiydi; ancak bu konuda kayda değer bir açıklık sağlanmadı.

Trump, “Onlarla müzakere ediyoruz. Bir anlaşma yapmak istiyorlar ama o gizli sözleri henüz duymadık: ‘Asla nükleer silahımız olmayacak'” diye konuştu.

Sorunu diplomasi yoluyla çözmeyi tercih ettiğini belirten Trump, “Ancak bir şey kesin: Dünyanın açık ara bir numaralı terör sponsoru olan bu yapının nükleer silah sahibi olmasına asla izin vermeyeceğim. Bunun gerçekleşmesine müsaade edemeyiz” dedi.

İran ile ABD arasında perşembe günü Cenevre’de yapılması planlanan görüşmeler öncesinde konunun karmaşıklığı dikkat çekiyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, geçen eylül ayında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmada, “İran hiçbir zaman nükleer bomba yapmaya çalışmamıştır ve çalışmayacaktır” ifadesini kullanmıştı.

Trump ayrıca, İran’ın nükleer olsun veya olmasın uzun menzilli silah kabiliyetinin bir engel teşkil ettiğini ima ederken, Tahran yönetiminin yıl sonundaki protestolarda göstericileri öldürmesini de kınadı. Mevcut tabloda Trump’ın, Tahran rejiminin iktidarda kalmasını öngörüp öngörmediği belirsizliğini koruyor.

Ekonomi verileri ve ara seçim stratejisi öne çıkıyor

Konuşmanın televizyon izleyici sayısının en yüksek olduğu ilk bölümü büyük ölçüde ekonomiye ayrıldı. Trump’ın borsanın rekor seviyelerde olduğuna dair ifadeleri verilerle örtüşürken, enflasyona dair iddiaları tartışma yarattı.

Trump, ikinci dönemine başladığı Ocak 2025’te yüzde 3,0 olan yıllık enflasyonun “rekor seviyelerde” olduğunu öne sürdü; ancak bu rakamın standart ölçütlere göre rekor teşkil etmediği görülüyor. Güncel veriler ise enflasyonun bu ocak ayı itibarıyla yüzde 2,4 seviyesinde olduğunu gösteriyor.

Kamuoyunda fiyat artışlarına yönelik algı, Trump’ın onay oranlarını olumsuz etkiliyor. Washington Post/ABC News/Ipsos tarafından yapılan ankete katılanların yüzde 65’i Trump’ın enflasyon yönetimini onaylamazken, destek verenlerin oranı yüzde 32’de kaldı.

Trump, Demokratları fiyat artışlarından sorumlu tutarak, muhalefetin geçen yılki vergi indirimi ve harcama tasarısına karşı çıkmasını eleştirdi ve “Halkı incitmek için büyük ölçekli vergi artışları istediler” dedi.

Göç politikası Kongre salonunda gerilimi yükseltti

Hitabın en hareketli anları göçmenlik konusu ele alınırken yaşandı. Trump, “Amerikan hükümetinin ilk görevi yasa dışı göçmenleri değil, Amerikan vatandaşlarını korumaktır” ifadesine destek verenlerin ayağa kalkmasını istedi. Demokratların büyük çoğunluğu, İç Güvenlik Bakanlığı (DHS) bünyesindeki Göç ve Gümrük Muhafaza Bürosu (ICE) birimlerinin sert uygulamalarına duydukları tepki nedeniyle yerlerinden kalkmadı. Bu uygulamalar, ocak ayında Minnesota’da Renee Good ve Alex Pretti adlı iki ABD vatandaşının vurularak öldürülmesine yol açmıştı.

Trump, ayağa kalkmayan Demokratlara “Ayağa kalkmadığınız için kendinizden utanmalısınız” diyerek tepki gösterdi. Bu sırada Demokrat Partili İlhan Omar ile Trump arasında bir sözlü atışma yaşandı.

Omar, Trump’ın “Amerikalıları öldürdüğünü” bağırırken; Trump, Omar’ın da parçası olduğu “Somali toplumunu” milyarlarca dolarlık kamu kaynağını yağmalamakla suçladı. Omar, bu suçlamaya “yalancı” diyerek karşılık verdi.

Yüksek Mahkeme ile yaşanan gerilim sınırlı kaldı

Trump, geçen hafta Yüksek Mahkeme’nin temel gümrük tarifelerini iptal etmesinin ardından yargı mensuplarını hedef almıştı.

Özellikle kendi atadığı Neil Gorsuch ve Amy Coney Barrett dahil üç muhafazakar yargıcın aleyhte oy kullanmasına tepki gösteren Trump, bu kararı “aileleri için bir utanç” olarak nitelendirmişti.

Dört yargıcın salonda hazır bulunduğu gecede Trump, mahkeme kararını “talihsiz” ve “hayal kırıklığı yaratıcı” olarak tanımlasa da Yüksek Mahkeme’ye yönelik saldırılarını beklenen düzeyde sertleştirmedi.

Siyasi sonuçlar beklentiler dahilinde kaldı

Günümüzde Birliğin Durumu konuşmaları, geçmişteki kadar geniş çaplı bir toplumsal değişim yaratma kabiliyetine sahip değil. Trump’ın sosyal medyayı aktif kullanımı, bu yıllık hitabın “filtrelenmemiş mesaj” özelliğini zayıflatıyor.

Yine de geniş bir izleyici kitlesine hitap eden bu konuşmada, Cumhuriyetçiler Trump’ın göç ve trans hakları gibi temel konularda yarattığı karşıtlıktan memnun.

Demokratlar ise kasım ayında Temsilciler Meclisi’nin kontrolünü ele geçirme şanslarını değiştirecek bir gelişme yaşanmadığı görüşünde.

Demokrat Parti’nin cevabını veren Virginia Valisi Abigail Spanberger, “Başkan hayatı sizin için daha uygun maliyetli hale getirmeye çalışıyor mu? Başkan Amerikalıları korumak için çalışıyor mu?” sorularıyla hükümeti eleştirdi.