Donald Trump, Seul’ün geçen yıl ABD ile yaptığı ticaret anlaşmasını yürürlüğe koyma hızını yavaş bularak, karşılık olarak Güney Kore’ye yönelik tarifeleri yüzde 25’e çıkaracağını söyledi.
ABD başkanı, pazartesi günü Truth Social’da yaptığı paylaşımda artışın, kendi “karşılıklılık” tarifeleri kapsamındaki tüm mallara; bunun yanı sıra otomobillere, keresteye ve farmasötik ürünlere uygulanacağını belirtti.
Trump, “Ticaret Anlaşmalarımız Amerika için çok önemli. Bu anlaşmaların her birinde, üzerinde mutabık kalınan İşlem doğrultusunda TARİFELERİMİZİ azaltmak için hızlı hareket ettik. Elbette, Ticaret Ortaklarımızın da aynısını yapmasını bekliyoruz” diye yazdı.
Şunu da ekledi: “Güney Kore Yasama Organı, Amerika Birleşik Devletleri ile yaptığı Anlaşmaya uymuyor.”
Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae Myung’un ofisi ise bir açıklama yayımlayarak “ABD hükümetinden detaylara ilişkin herhangi bir resmî bildirim veya açıklama yapılmadığını” söyledi.
Trump’ın bir ticaret ortağına karşı gümrük vergilerini aniden artırması, geçen yıl yaptığı bir ticaret anlaşmasını altüst ediyor — ve benzer anlaşmaları bulunan diğer yabancı ülkeleri de sarsacaktır.
Başkan, geçen yaz Güney Kore’ye yönelik tarifelerinin büyük bölümünü yüzde 15’e indireceğini açıklamıştı. Bunun, Seul’ün ABD’de 350 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulunduğu bir anlaşmanın parçası olduğu belirtilmişti.
Trump’ın Seul’u ziyaret etmesinin ardından geçen yılın sonlarında resmileştirilen anlaşma, Güney Koreli otomotiv şirketleri için kritik bir rahatlama da içeriyordu: otomobillere ve otomobil parçalarına uygulanan tarifeler yüzde 15’e indirilmiş, böylece Trump’ın Japonya ve AB’ye uyguladığı vergilerle aynı seviyeye getirilmişti.
Trump’ın açıklaması, Güney Kore’de ABD başkanını neyin harekete geçirdiği konusunda kafa karışıklığı yarattı.
Kore ekonomi ve maliye bakanlığı, Trump’ın açıklamasındaki “niyeti” anlamaya çalıştığını bildirdi. Yetkililer, Trump’ın, 350 milyar dolarlık yatırımı mümkün kılacak şekilde kasım ayında önerilmiş ancak hâlihazırda Güney Kore meclisinde takılı kalmış yasa tasarısına atıf yaptığını düşünüyor.
Bakanlık açıklamasına göre, Maliye Bakanı Koo Yun-cheol salı günü Ulusal Meclis’ten yasa tasarısının daha hızlı geçirilmesini isteyecek.
Ayrıca iktidar partisi Demorkatik Parti (DP), hükümetle istişareleri artıracağını ve tasarının hızla görüşülüp kabul edilmesi için ana muhalefetteki Halkın Gücü Partisi (PPP) ile işbirliği arayacağını belirtti.
DP milletvekili Jung Tae-ho, hükümet yetkilileriyle yapılan istişarelerin ardından gazetecilere, “Hükümet, yasa tasarısının şubat sonuna kadar görüşülüp kabul edilmesini talep etti,” dedi. “İnceleme prosedürleri şubat ayında yapılacak” diye ekledi.
Karmaşayı artıran bir diğer unsur da anlaşmanın resmî bir antlaşma yerine bir bilgi notu (factsheet) ve bir mutabakat zaptı içinde yer almış olması.
Bu bağlamda, muhalefet, ticaret anlaşmasının Ulusal Meclis tarafından onaylanması gerektiğini savunurken; DP ise resmî onayın Güney Kore’nin çıkarlarını zedeleyebileceğini ve özel bir yatırım yasa tasarısının daha uygun bir yaklaşım olduğunu savunuyor.
Hankuk University of Foreign Studies’te uluslararası siyaset profesörü olan Mason Richey, “Güney Kore Ulusal Meclisi’ni, bu dayanıksız bilgi notu niteliğindeki tarife ‘anlaşmasının’ dönüştürülmüş bir versiyonunu onaylamadığı için suçlamıyorum,” dedi.
Bu, Trump’ın “karşılıklılık” tarifelerinde en yüksek seviyelerin önüne geçmek için yapılan bir anlaşmadan ilk kez geri adım atması olsa da, yetkilileri daha önce başka ülkelerin anlaşmaları yeterince hızlı uygulamadığından şikâyet etmişti. Kasım ayında AB’yi bunu yapma konusunda “biraz yavaş” olmakla suçlamışlardı.
Tarife açıklaması, Trump’ın Avrupa ülkelerine sert vergiler uygulayacağı uyarısını yaptığı ancak sonunda geri adım attığı çalkantılı bir haftanın ardından geldi.
Geçen hafta geç saatlerde Avrupa Parlamentosu, Trump’ın Grönland üzerinde kontrol sağlama girişimi nedeniyle tarifeler uygulama tehditlerinden vazgeçene kadar Washington ile ticaret anlaşmasını hayata geçirmek için başka adımlar atmayı erteleyeceğini söyledi.
Trump, tarifeleri Truth Social’da ilan ederek yürürlüğe koyamaz; vergilerin uygulanabilmesi için bir başkanlık yetkisini (örneğin bir başkanlık kararnamesini) kullanarak bunları resmen yürürlüğe sokması gerekir.
Son bir yılda uyguladığı tarifelerin pek çoğu mahkemelerde itirazlara konu oldu ve ABD Yüksek Mahkemesi tarafından yasa dışı bulunabilir.