Trump’tan gelişmiş Nvidia ve AMD çiplerine gümrük vergisi

Beyaz Saray, Nvidia ve AMD çiplerinin Çin’deki satışlarından %25 pay almak için gümrük vergilerini belirledi. Vergiler, Donald Trump’ın Nvidia ve AMD yapay zeka işlemcilerinin sevkiyatına izin vermek için çip üreticileriyle yaptığı anlaşmayı yürürlüğe koymak üzere tasarlandı.

Donald Trump, ABD başkanının teknoloji devleriyle yaptığı ve yapay zekâ işlemcilerinin Çin’e satışlarından yüzde 25 pay alınmasını öngören anlaşmayı hayata geçirmek için geliştirdiği yeni bir planın parçası olarak Nvidia ve AMD için yeni gümrük vergilerini açıkladı.

Aralık ayında Beyaz Saray, Nvidia’nın H200 çiplerini Çin’e göndermeye başlamasına izin verecek bir anlaşma duyurmuş, ileri düzey yapay zekâ donanımının ihracatını yasaklayan politikayı tersine çevirmişti — ancak satışlardan yüzde 25 pay talep etmişti.

Çarşamba günü açıklanan belirli çiplere yönelik yeni ABD gümrük vergileri, birkaç sektör yöneticisine göre, bu ödemelerin Amerikan hükümetine yapılmasını sağlamak ve alışılmadık düzenlemeyi hukuki itirazlardan korumak amacıyla tasarlandı.

Bu adım, hükümetin ihracat kontrollerindeki bir değişiklikten kâr elde etmesine olanak tanıyor.

Trump, çarşamba günü Oval Ofis’te yaptığı açıklamada, “Temelde bu çiplerin satışından yüzde 25 kazanacağız. Yani bunu yapmalarına izin veriyoruz, ama ABD dolar değeri üzerinden çiplerin yüzde 25’ini alıyor. Bence bu çok iyi bir anlaşma,” dedi.

Beyaz Saray’ın bilgi notuna göre, yüzde 25’lik yeni tarife, önce ABD’ye ithal edilip ardından dünya genelindeki müşterilere “yeniden sevk edilen” H200 gibi çiplere ve rakip AMD’nin MI325X modeline uygulanacak. Ayrıca, yapay zekâ çiplerini yurt dışına göndermek isteyen diğer ABD şirketlerini de kapsayacak.

Nvidia, çarşamba günkü adımı memnuniyetle karşıladığını belirterek Trump’ın politikasının “Amerika için çok iyi olan düşünceli bir denge kurduğunu” söyledi. AMD ise tüm ABD ihracat yasaları ve politikalarına uyduğunu ifade etti.
Nvidia ve ABD’deki emsallerinin çoğu, tasarladıkları çipleri üretmek için Tayvan’daki Taiwan Semiconductor Manufacturing Company’ye (TSMC) dayanıyor; bunlar arasında, Nvidia donanımının daha eski bir nesline ait gelişmiş bir yapay zekâ işlemcisi olan H200 de bulunuyor.

Çarşamba öğleden sonra yayımlanan bir başkanlık bildirisine göre, ülkenin yerel yapay zekâ altyapısını kurmak amacıyla ABD’ye ithal edilen çiplere vergi uygulanmayacak.

Yeni vergiler, Trump yönetiminin geçen yılın başlarında başlattığı ve başkanın büyük ABD ticaret ortaklarına karşı bir ticaret savaşı başlatmasıyla küresel piyasaları sarsan kapsamlı bir ulusal güvenlik soruşturmasının parçası olarak geldi.

Bu sözde 232. Bölüm tarifeleri, Trump’ın diğer küresel vergileri uygulamak için başvurduğu acil durum yetkilerinden farklı bir hukuki temele dayanıyor; söz konusu yetkiler, Yüksek Mahkeme’de bekleyen bir itirazla karşı karşıya.

Bununla birlikte, çarşamba günkü bildiri, ulusal güvenlik soruşturmasının ikinci aşamasının “yarı iletkenlerin ve bunların türev ürünlerinin ithalatına daha geniş kapsamlı tarifeler” getirebileceği uyarısında bulundu.

Trump, çiplere yüzde 100’e varan gümrük vergileri uygulamakla tehdit etti; ancak geçen yıl boyunca, ABD’de daha fazla üretim kapasitesi kurmayı taahhüt eden şirketlere istisnalar ve muafiyetler sundu.

Soruşturma, ABD’nin çip üretme kapasitesinin “yerel talebi karşılamak için yetersiz” olduğunu ve ülkeyi “yabancı kaynaklara bağımlı” bıraktığını tespit etti.

Geçen yılın başlarında Nvidia, Trump yönetiminin ileri elektronik üretimini ülke içine taşıma isteğine yanıt olarak, önümüzdeki dört yıl içinde ürünlerini ABD’de üretmek için yarım trilyon dolar harcamayı taahhüt etti; bu açıklamayı CEO Jensen Huang yaptı.

TSMC, 165 milyar dolarlık bir yatırım projesi kapsamında Arizona’da yeni üretim tesisleri inşa ediyor. Ekim ayında yeni tesis, Nvidia’nın en gelişmiş Blackwell çiplerini ilk kez üretmeye başladı.

Ancak dünyanın en gelişmiş çiplerinin büyük çoğunluğu hâlâ Tayvan’da üretiliyor ve daha sonra paketlenmek veya sunucuların ve cihazların içine yerleştirilmek üzere diğer yerlere gönderiliyor.

Beyaz Saray ayrıca, kritik minerallerle ilgili uzun süredir beklenen bir soruşturmanın sonuçlarını açıkladı; metallerin ithalatına bağımlılığın ulusal güvenlik tehdidi oluşturduğu sonucuna varıldı, zira bu metaller “savunma ve ticari tedarik zincirlerinin tamamına gömülü” durumda.

Trump, ticaret bakanı Howard Lutnick’e, galyum, germanyum ve nadir toprak elementleri dâhil olmak üzere metaller için taban fiyatlar gibi “ticareti kısıtlayıcı önlemler” içeren anlaşmalar müzakere etmesi talimatını verdi.

Karar, teknoloji, enerji ve savunma dâhil birçok sektörde yaygın olarak kullanılan bu malzemelere gümrük vergisi getirilmesini şimdilik içermiyor. Ancak Beyaz Saray, 180 gün içinde anlaşmalar yapılmazsa başkanın riskleri ele almak için başka adımlar atabileceğini söyledi.

Çin, nadir toprak elementleri de dâhil olmak üzere çok sayıda kritik mineralin pazarlarına hâkim durumda ve bu avantajını son aylarda erişimi keserek kullanmış bulunuyor.