“Türkiye ve İsrail, Suriye’de çatışmasızlık hattı için görüşüyor” iddiası

İddialara göre Türkiye ile İsrail, Suriye’de artan gerilim karşısında doğrudan çatışmayı önleyecek bir mekanizma üzerinde müzakere yürütüyor. Tarafların bir iletişim hattı kurmayı değerlendirdiği ileri sürülüyor.

Beşar Esad yönetiminin sona ermesi sonrası Suriye’de etkisini artırmaya çalışan Türkiye ve İsrail’in, karşılıklı bir yanlış anlaşılmayı ya da doğrudan çatışmayı engellemek için bir çatışmasızlık hattı oluşturmak üzere temas halinde olduğu iddia ediliyor. Middle East Eye’a konuşan Batılı yetkililere göre, bu görüşmeler İsrail’in, Türkiye’nin konuşlanmak istediği T4 hava üssünü bombalamasının ardından hız kazandı.

Haberde, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun saldırılar sonrası Türkiye ile bir çatışmasızlık düzenlemesi konusunda ilerleme sağlandığına inandığı ve görüşmelerin sürdüğü ifade ediliyor. Netanyahu’nun özellikle Suriye’nin güney bölgelerinde, Türk askeri varlığı da dâhil hiçbir silahlı unsurun bulunmaması konusunda ısrarcı olduğu kaydedildi.

Eşzamanlı açıklamalar koordinasyon şüphesi yarattı

Bir diğer kaynak ise, T4 üssüne yönelik saldırıların ardından Ankara ile Tel Aviv arasında doğrudan temas kurulduğunu ve bu temasların çatışmasızlık hattı kurmayı amaçladığını doğruladı. Kaynak, “Saldırıların hemen ardından Türk ve İsrailli yetkililer benzer ifadelerle birbirleriyle çatışmak istemediklerini söylediler. Bu açıklamalar koordineli gibiydi” yorumunu yaptı.

Görüşmelerde İsrail’in, kamuoyu önünde sert söylemler kullansa da Hama ve Palmira’da Türk askeri üslerinin kurulmasına sessiz kalabileceği, hatta bunu kabul edebileceği ileri sürülüyor. Aynı kaynak, ABD’nin de bölgede tansiyonun düşmesinden yana olduğunu ve bu nedenle sürece dolaylı destek verdiğini savundu.

“Netanyahu geç kalmak istemedi”

Middle East Eye’a konuşan kaynaklar, Netanyahu’nun, “Türkiye askeri olarak konuşlanmaya başlamadan önce T4 üssüne saldırmak için sınırlı zamanı olduğu” konusunda mevkidaşlarına bilgi verdiğini ileri sürdü. Buna göre Netanyahu, “Türkiye’nin içeri girmesinden sonra üssün İsrail operasyonlarına kapalı olacağını” söyledi. Haberde, “Türkiye ordusunun, yanlışlıkla bile olsa İsrail’in saldırısına uğraması, büyük bir çatışmayı tetikleme riski taşıyacaktı. Fakat üslere hava savunma sistemlerinin getirilmesi de İsrail uçaklarını bölgede faaliyet göstermekten caydıracaktı” denildi.

Hava saldırılarının hemen ardından İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar Ankara’yı, Suriye’de “himaye rejimi” kurmaya çalışmakla suçlamıştı. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz da, Suriye Cumhurbaşkanı, HTŞ lideri Ebu Ahmed Şara’yi “düşman güçler konusunda uyardığını” söylemişti.

Gerilimi azaltan açıklamalar peş peşe geldi

İsrail’in T4 saldırısı sonrası sert mesajlarına rağmen hem Türkiye hem de İsrail cephesinden daha sonra yumuşama sinyalleri verildi. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Reuters’a yaptığı açıklamada Türkiye’nin İsrail’le doğrudan bir askeri çatışma niyeti olmadığını söyledi. Benzer açıklamalar İsrailli üst düzey yetkililerden de geldi.

İsrail, ABD arabuluculuğu istiyor

Netanyahu, ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı görüşmede, İsrail’in Türkiye ile Suriye topraklarında çatışma istemediğini belirterek, bu riski ortadan kaldıracak adımlar üzerine Trump’la görüştüklerini söyledi. Netanyahu, Trump’ın Cumhurbaşkanı Erdoğan’la olan iyi ilişkilerini işaret ederek, Washington’un arabuluculuk rolü üstlenebileceğini dile getirdi.

Trump da görüşmede, “Eğer Türkiye’yle bir sorunun varsa, bunu çözebileceğime inanıyorum. Umarım gerek kalmaz” dedi. Erdoğan’dan “Benim büyük dostum” diye bahseden Trump’ın, Erdoğan için “2000 yıldır kimsenin yapamadığını başardı, Suriye’yi aldı” ifadeleri dikkat çekti.

Türkiye ile İsrail arasında 2023 yılı ortalarında başlayan normalleşme süreci, İsrail’in 7 Ekim’de Gazze’ye başlattığı büyük çaplı askerî harekâtla kesintiye uğramıştı.