Ücretlerden alınan vergiler son 10 senenin en yüksek seviyesinde

Zengin ülkelerde tipik bir bekar işçi için ücretler üzerindeki vergi oranları neredeyse on yılın en yüksek seviyesine ulaştı.

Çarşamba günü OECD tarafından yayınlanan rakamlara göre, 2025 yılında 38 üye ülkede (çoğu sanayileşmiş ülkeler) ortalama ulusal ücret alan çocuksuz bekar bir çalışan, istihdam maliyetlerinin ortalama yüzde 35,1’ine denk gelen toplam vergi yüküyle karşı karşıya kaldı.

Bu rakam, çalışan ve işveren sosyal güvenlik katkı paylarının yanı sıra gelir vergisini de içeriyor ama çalışan ailelerin aldığı nakit yardımları hariç tutuyor.

2024’teki ortalama yüzde 34,9’du ve 2025 yılı, 2016’dan bu yana en yüksek seviye.

İşverenlerin işgücü maliyetleri ile çalışanların net eline geçen maaş arasındaki fark (ya da vergi farkı) geçen yıl Almanya, İsrail ve Estonya dahil olmak üzere 38 OECD ülkesinden 24’ünde tipik bir bekar çalışan için arttı. Birleşik Krallık, yıllık bazda en büyük artışı kaydetti.

Çocuklu aileler dahil çoğu hane için ortalama vergi farkı, geçen yıl Covid-19 pandemisinden önceki döneme göre en yüksek seviyesine ulaştı.

OECD vergi verileri ve istatistiksel analiz birimi başkanı Alexander Pick, kamu maliyesindeki zorlukların birçok OECD ülkesini gelirlerini artırmaya zorlaması nedeniyle istihdam vergilerinin “odak noktasında” kaldığını söyledi.

Ortalama olarak, bu ekonomilerdeki vergi gelirlerinin yaklaşık yarısı halihazırda işgücü vergilerinden geliyor.

Fakat daha yüksek işgücü vergi yükleri, eldeki maaşı azaltarak ve işverenlerin işgücü maliyetlerini artırarak çalışma ve istihdam etme teşviklerini zayıflatma eğiliminde.

Danışmanlık şirketi Oxford Economics’te ekonomist olan Riccardo Marcelli Fabiani, sermayeye vergi uygulamakla karşılaştırıldığında işgücüne vergi uygulamanın “kolay” olduğunu savundu.

Fabiani, birçok hükümetin pandemi sırasında harcamalarını artırmasının ardından “daha fazla mali manevra alanına ihtiyaç olduğunu” da sözlerine ekledi.

Fabiani, birçok ekonominin şu anda artan savunma harcamaları ihtiyaçları ve yaşlanan nüfus sorunlarıyla da karşı karşıya olduğunu ileri sürdü.

Hükümetler ayrıca, fiyatları yukarı çeken ve büyümeyi olumsuz etkileyeceği tahmin edilen Orta Doğu savaşının iktisadi etkisine de hazırlanıyor.

Birleşik Krallık’ta, geçen yıl tipik bir bekar işçinin karşılaştığı vergi yükü, işgücü maliyetlerinin yüzde 32,4’üne yükselerek 2,45 puan arttı.

İş dünyası ve iktisatçılar, Keir Starmer hükümetini, işverenlerin sosyal güvenlik katkı paylarındaki artışla birlikte istihdamdaki düşüşü daha da kötüleştirmekle ve işverenlerin gençleri işe alma olasılığını azaltmakla suçladı.

Estonya, 2025 yılında kişisel gelir vergisi oranını yüzde 20’den yüzde 22’ye çıkardı. Almanya ve İsrail’deki vergi yükündeki artışlar, işverenler ve çalışanlar için daha yüksek sosyal güvenlik katkı paylarının yanı sıra “mali sürüklenme”nin (fiscal drag) bir sonucuydu.

Mali sürüklenme, enflasyon döneminde artan gelirlerin insanları yüksek vergi dilimine çekmesi ile ortaya çıkan fenomene verilen ad.

İtalya (ortalama ücretliler için daha büyük vergi indirimleri nedeniyle) Avustralya, İrlanda ve ABD dahil olmak üzere 11 ülkede işgücü vergi oranı düştü.

OECD verileri, 38 üye ülkedeki çocuklu haneler için vergi yükünün, bekar çalışanlara göre ortalama olarak daha fazla arttığını gösterdi.

İki çocuğu olan ve ortalama ücretle çalışan tek gelirli çiftler için vergi yükü 22 ülkede artmış ve OECD ülkeleri genelinde ortalama 0,46 puan artışla yüzde 26,2’ye yükseldi.

Benzer şekilde, her iki yetişkinin de ortalama ücretle çalıştığı çocuklu evli çiftler için ortalama oran 22 ülkede arttı ve OECD genelinde ortalama 0,26 puan artışla yüzde 32’ye yükseldi.

Avrupa ülkeleri, çocuksuz tipik bekar çalışanlar için en yüksek istihdam vergisi düzeylerini sergilemeye devam etti; Belçika’da bu oran yüzde 52,5, Almanya’da yüzde 49,2 ve Fransa’da yüzde 47,2 oldu.

OECD, üye ülkelerde 2000 yılından bu yana vergi sistemlerinin daha artan oranlı hale geldiğini, yani yüksek gelirli hanelerin daha yüksek vergi ödediğini tespit etti.