Diplomasi
Ukrayna, Berlin görüşmelerinin ardından hangi tavizleri verdi?

Berlin’de Ukrayna ve ABD heyetleri arasında gerçekleşen görüşmelerde, Kiev ve Moskova arasındaki olası bir barış anlaşmasının maddeleri büyük ölçüde netleşti. Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, ABD ile ikili güvenlik anlaşması sağlanması durumunda NATO üyeliği talebinden vazgeçebileceğinin sinyalini verdi.
Ukrayna ve Amerikan heyetleri arasında Almanya’nın başkenti Berlin’de iki gün süren üst düzey görüşmeler sona erdi.
İkinci aşamasına Avrupalı yetkililerin ve üst düzey NATO temsilcilerinin de katıldığı müzakerelerin ardından, Kiev ve Moskova arasındaki barış anlaşması taslağındaki konuların yüzde 90’ının çözüme kavuşturulduğu bildirildi.
Sky News ve Bloomberg’in 15 Aralık’ta isimsiz bir ABD yetkilisine dayandırdığı bilgilere göre, görüşmelerin odak noktasını NATO Şartı’nın 5. Maddesi benzeri güvenlik garantileri ve bölgesel sorunlar oluşturdu.
ABD ve Ukraynalı müzakerecilerin, sürecin devamı için bu hafta sonu, muhtemelen Miami’de ayrı çalışma grupları halinde yeniden bir araya gelmesi planlanıyor.
Toprak sorunu masadaki en zorlu başlık
Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Berlin’deki temasları kapsamında Alman Şansölyesi Friedrich Merz ile düzenlediği ortak basın toplantısında, Kiev ve Washington’ın toprak sorunu konusundaki pozisyonlarının farklılaştığını kabul etti.
Sorunu “karmaşık ve acı verici” olarak nitelendiren Zelenskiy, Berlin’deki görüşmelerin zorlu ancak verimli geçtiğini belirtti. Ukrayna lideri, Berlin’deki görüşmelerin temel amacını şu sözlerle tanımladı:
“Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanı Korgeneral Andrey Hnatov ve savunma sektörü temsilcileri güvenlik garantilerinin detayları üzerinde çalışıyor; diğer yetkililer ise çatışma sonrası toparlanmayı görüşüyor. Buradaki amacımız savaşı sona erdirecek siyasi bir anlaşma sağlamaktır.”
Görüşmelere ABD adına Başkanlık Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Donald Trump’ın damadı Jared Kushner liderlik etti. ABD heyetinde ayrıca NATO Avrupa Yüksek Müttefik Komutanı General Alexus Grynkevich de yer aldı.
Heyet, son haftalarda 28 maddeden 20 maddeye indirilen ve daha önce Cenevre, Miami ve Moskova’da görüşülen ABD barış planı üzerinde çalıştı.
Washington hızlı çözüm için bastırıyor
ABD’nin seçilmiş başkanı Donald Trump, 11 Aralık’ta yaptığı açıklamada temsilcilerini ancak ilerleme fırsatı görürse Berlin’e göndereceğini belirtmişti.
Witkoff’un Berlin’e gönderilmesi, Washington’un çatışmanın hızlı çözülebileceğine inandığının bir işareti olarak yorumlandı.
Witkoff, 14 Aralık’ta yaptığı açıklamada tarafların hem plan hem de ekonomik bileşenler konusunda “önemli ilerleme” kaydettiğini bildirdi. Trump yönetimi, Katoliklerin Noel’i kutlayacağı 25 Aralık’a kadar bir anlaşmaya varılmasını hedefliyor.
Zelenskiy, görüşmeler öncesinde Ulusal Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rüstem Umerov başkanlığındaki heyetten bilgi aldı.
Ukrayna lideri ayrıca Merz ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Berlin’deki istişarelere pazartesi akşamı itibarıyla NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile İtalya, Polonya, Danimarka, Norveç, İsveç ve Hollanda başbakanları da katıldı.
Alexander Stubb, müzakerelerin kritik bir aşamaya girdiğini belirterek tarafların “dört yıldır hiç olmadığı kadar barış anlaşmasına yakın” olduğunu ifade etti.
Rüstem Umerov ise sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda görüşmeleri yapıcı bulduğunu belirterek, “Günün sonunda bizi barışa daha da yaklaştıracak bir anlaşmaya varacağımızı umuyoruz” ifadelerini kullandı.
Kiev NATO üyeliği şartını esnetiyor
Berlin’deki müzakerelerde Zelenskiy, Ukrayna’nın NATO’ya katılım ısrarından vazgeçebileceğinin sinyalini verdi.
Ukrayna lideri, bu tavizi ancak ABD ile İttifak Şartı’nın 5. maddesindeki kolektif savunma ilkesine benzer ikili bir güvenlik anlaşması yapılması durumunda verebileceklerini belirtti.
Kiev yönetimi ayrıca Avrupa ülkeleri, Kanada ve Japonya’dan da ek güvenlik garantileri talep ediyor.
Washington Post’ta yer alan bilgilere göre barış planı, Ukrayna’nın 2027 yılına kadar hızlandırılmış bir takvimle Avrupa Birliği’ne (AB) katılmasını öngörüyor.
Fakat bazı Avrupalı yetkililer bu takvimi “kesinlikle imkansız” olarak değerlendiriyor. Buna rağmen 11-12 Aralık’ta Lviv’de toplanan AB bakanları, Macaristan’ın vetosunu aşmak için Kiev ile yeni teknik müzakerelere başlama kararı aldı.
New York Times ve Reuters gibi uluslararası yayın organları, Zelenskiy’nin NATO açıklamasını ciddi bir taviz ve 2019’da anayasaya giren tam üyelik hedefinden sapma olarak yorumladı.
Almanya Dışişleri Bakanı Johann Wadephul, bu adımın diyalog için temel oluşturabileceğini belirterek, “Eğer bunlar Ukrayna’nın önerileriyse, Rusya bu pozisyonu kabul edebilir” değerlendirmesinde bulundu.
Avrupa başkentlerinde finansman çatlağı büyüyor
AB dışişleri bakanları 15 Aralık’ta Brüksel’de toplanarak çözüm yollarını ele aldı.
Toplantıda Rusya’ya yönelik yeni yaptırımlar açıklanırken, ilk kez bir ABD vatandaşı olan ve 2016’da Rusya’ya sığınan eski şerif yardımcısı John Mark Dougan listeye alındı.
Ancak Rusya’nın dondurulan varlıklarının Ukrayna’ya kredi finansmanında kullanılması konusunda birlik sağlanamadı. Belçika, bu konuda muhalefet eden Macaristan, Slovakya, İtalya, Bulgaristan, Malta ve Çekya bloğuna katıldı.
Financial Times’a göre bazı AB ülkeleri, Trump’ın Avrupa kurumlarına yönelik sert eleştirileri nedeniyle Avrupa Komisyonu’nu devre dışı bırakarak doğrudan ABD ile müzakere etmeyi tartışıyor.
Merz, Trump’ın AB kurumlarıyla ilişki kuramayacağını ancak Almanya dahil bazı üyelerle işbirliğini sürdürebileceğini ifade etti.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikaları Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas ise güvenlik garantilerinin sadece kağıt üzerinde kalmaması gerektiğini vurguladı.
Moskova revize edilen planı bekliyor
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Ukrayna’nın NATO üyeliğinin kendileri için kilit sorun olmaya devam ettiğini ve özel bir değerlendirme gerektirdiğini açıkladı.
Rusya Devlet Başkanı Danışmanı Yuri Uşakov ise Zelenskiy’nin NATO garantisi alma konusunda başarısız olacağını öne sürdü. Rus tarafı, ABD ile planı en son 2 Aralık’ta Witkoff ve Kushner’in Moskova ziyaretinde görüştü.
Moskova, planın son halini henüz görmediklerini belirterek temkinli bir duruş sergiliyor. Yuri Uşakov, 12 Aralık’ta gazetecilere yaptığı açıklamada mevcut duruma ilişkin şunları kaydetti:
“Amerikan taslaklarının revize edilmiş versiyonlarını görmedik. Onları gördüğümüzde, beğenmeyebileceğimiz birçok şey olabilir. Ukrayna ve Avrupa’nın katkısının yapıcı olma olasılığı düşüktür; eğer değişiklikleri plana dahil edilirse, Moskova’nın çok güçlü itirazları olacaktır.”
Tarafların üzerinde uzlaştığı belirtilen barış planının bir diğer maddesinin ise sınırlama (containment) stratejisiyle ilgili olduğu bildiriliyor.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’










