Diplomasi
Ukrayna, Hazar Boru Hattı’nı hedef aldı
Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu, Ukrayna’nın deniz dronlarıyla Novorossiysk’teki terminaline düzenlediği saldırı sonrası petrol sevkiyatını durdurduğunu açıkladı. Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, sivil altyapıyı hedef alan saldırı nedeniyle Ukrayna’ya protesto notası verdi.
Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu, Ukrayna’nın deniz dronlarıyla Novorossiysk limanındaki terminaline düzenlediği saldırının ardından petrol sevkiyatını durdurdu.
Konsorsiyumdan yapılan açıklamada, saldırı sonucu önemli bir yükleme ünitesinin ağır hasar gördüğü ve kullanılamaz hale geldiği belirtildi.
Saldırının ardından Novorossiysk liman başkanlığının talimatıyla tüm yükleme operasyonları askıya alındı ve tankerler terminal sahasından uzaklaştırıldı.
Konsorsiyum, olayda personel veya yüklenici firma çalışanları arasında yaralanan olmadığını bildirdi.
Kazakistan’dan Ukrayna’ya protesto
Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, saldırı nedeniyle Ukrayna’ya protesto notası verdi. Bakanlık tarafından yayımlanan açıklamada, saldırının Kazakistan ile Ukrayna arasındaki ikili ilişkilere zarar verdiği ifade edildi.
Bildiride, KTK tesislerinin “tamamen sivil bir hedef” olduğu ve bunun altyapıya yönelik üçüncü saldırı olduğu vurgulandı.
Kazakistan Dışişleri Bakanlığı, KTK’nin küresel enerji sisteminin istikrarındaki rolüne dikkat çekerek, bu tür eylemlerin önlenmesi için Ukrayna’dan tedbir almasını beklediklerini kaydetti.
Kazakistan Enerji Bakanlığı da saldırı sonrası petrol ihracat hacimlerini acil olarak alternatif güzergahlara yönlendirme kararı aldı.
Konsorsiyum, saldırının 29 Kasım sabahı yerel saatle 04:06’da gerçekleştiğini duyurdu. Patlama anında devreye giren acil durum koruma sistemlerinin boru hatlarını otomatik olarak kapattığı ve bu sayede Karadeniz’e petrol sızıntısının önlendiği belirtildi.
Bölgede çevresel izleme ve deniz suyundan numune alma çalışmalarının sürdüğü aktarıldı.
Konsorsiyum, tesislerinin daha önce de hedef alındığını hatırlattı. Eylül ayında Novorossiysk’teki ofis, 25 Kasım’da ise deniz terminalinin idari binası insansız hava aracı saldırılarında hasar görmüştü.
Petrol ihracatının ana damarı
1992 yılında kurulan Hazar Boru Hattı Konsorsiyumu, Rusya, Kazakistan, ABD ve bazı Batı Avrupa ülkelerinden büyük enerji şirketlerini bir araya getiriyor.
Konsorsiyum, Kazakistan’ın Tengiz, Kaşagan ve Karaçaganak sahalarından çıkarılan petrolü, 1500 kilometreden uzun bir boru hattıyla Novorossiysk’teki deniz terminaline taşıyor.
Bu hat, Kazakistan’ın ana petrol ihracat güzergahı konumunda. 2024 yılında terminal üzerinden yaklaşık 63 milyon ton petrol sevk edildi.
Söz konusu hacmin yaklaşık yüzde 74’ü aralarında Chevron, ExxonMobil, Eni ve Shell gibi şirketlerin de bulunduğu yabancı petrol üreticilerine aitti.