Ukrayna’da kritik görev değişiklikleri

Ukrayna parlamentosu Verhovna Rada, eski Başbakan Denis Şmigal’i yeni savunma bakanı olarak atadı. Görevden alınan Rustem Umerov ise Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanlığına getirilerek Rusya ile ‘müzakere sürecini’ canlandırmakla görevlendirildi. Devlet Başkanı Zelenskiy, yeni hükümetin önceliğinin Ukrayna’nın kendi silah üretimini artırmak olduğunu vurguladı.

Ukrayna parlamentosu Verhovna Rada, dün yapılan oylamada eski Başbakan Denis Şmigal’i yeni savunma bakanı olarak atadı.

Şmigal’in atanması için 267 milletvekili lehte oy kullanırken, üç milletvekili karşı oy verdi ve on milletvekili çekimser kaldı.

Şmigal, Eylül 2023’ten bu yana bu görevi yürüten Rustem Umerov’un yerine geçti.

Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, görevden alınan Umerov’u Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı olarak atadığını açıkladı. Zelenskiy, Umerov’a Rusya tarafıyla “müzakere sürecini” canlandırma talimatı verdiğini belirtti.

Ukrayna Anayasası’nın 114. maddesine göre parlamento, savunma ve dışişleri bakanları dışındaki tüm hükümet üyelerini başbakanın teklifiyle atıyor.

Savunma ve dışişleri bakanları ise devlet başkanının teklifi üzerine parlamento tarafından oylanıyor. Eylül 2024’ten bu yana görevde olan Dışişleri Bakanı Andrey Sibiga’nın görevine devam edeceği bildirildi.

Zelenskiy: Öncelik silah üretimi

Devlet Başkanı Zelenskiy, Şmigal’in atanmasını, sahip olduğu engin tecrübenin “ülkenin kaynaklarının, görevlerinin ve sorumluluğunun azami düzeyde olduğu savunma bakanlığı pozisyonu için kesinlikle faydalı olacağı” sözleriyle gerekçelendirdi.

Ukrayna hükümetindeki mevcut değişiklikler, bazı bakanlıkların birleştirilmesini de içeriyor. Bu kapsamda lağvedilen Stratejik Sanayi Bakanlığı’nın fonksiyonları Savunma Bakanlığı’na devredildi.

Eski bakan German Smetanin ise savunma sanayii kuruluşu Ukroboronprom’un başına geçecek.

Zelenskiy’e göre yeni hükümetin önceliği silah üretimi olacak. Savaş alanındaki Ukrayna silahlarının payının halihazırda yüzde 40 olduğunu belirten Zelenskiy, “Yeni hükümetin ilk altı ayında kendi üretimimizi artırarak Ukrayna silahlarının payını yüzde 50 seviyesine çıkarmalıyız,” diye konuştu.

Umerov’un yeni görevi ve müzakere süreci

Zelenskiy, Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanlığına atadığı Umerov ile yaptığı görüşmede, konseyin çalışmalarını ele aldıklarını belirtti.

Zelenskiy ayrıca Umerov’a, ortaklarla silah anlaşmaları üzerinde çalışmaya devam etme ve Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi tarafından alınan kararların uygulanma durumunu analiz etme talimatı verdi.

Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mariya Zaharova, dün yaptığı açıklamada, Kiev’in üçüncü tur müzakerelerden kaçındığını iddia etti.

Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov ise aynı gün düzenlediği basın toplantısında, bir sonraki müzakere turunda tarafların daha önce teati ettikleri memorandum taslaklarının ele alınmasının planlandığını ve Rusya’nın Ukrayna tarafının tekliflerini beklemeye devam ettiğini söyledi.

Taraflar arasındaki son müzakere turu 2 Haziran’da İstanbul’da yapılmıştı. O görüşmede ateşkes memorandumları ele alınmış ve 25 yaş altındaki tüm ağır yaralı, hasta ve genç askerlerin “herkese karşı herkes” formülüyle takas edilmesi konusunda anlaşmaya varılmıştı. Rusya, bu kapsamda 6060 Ukraynalı askerin naaşını teslim edeceğini duyurmuştu.

11 Haziran’da başlayan teslimat karşılığında Rusya, hayatını kaybeden 78 askerinin naaşını almıştı. Rusya, 16 Haziran’da 6060 naaşın teslimatını tamamladıktan sonra 2239 askerin daha naaşını teslim etmeye hazır olduğunu açıklamıştı.

Dün ise Rus yetkili Medinskiy, Kiev’e 1000 Ukraynalı askerin daha naaşının teslim edildiğini ve Rus tarafının 19 naaş aldığını bildirdi.

‘Kurbanlık makam’ tartışması

Strana haber portalı, kaynaklarına dayandırdığı haberinde Ukrayna Savunma Bakanlığı görevini “kurbanlık bir makam” olarak nitelendirdi.

Haberde bir kaynak, “Bakan, arkasında Devlet Başkanlığı İdaresi tarafından atanan gerçek karar alıcıların bütçeleri dağıttığı bir paravan. Ancak yolsuzluk suçlamaları, şehirlerin insansız hava araçlarına karşı zayıf korunması, silah tedariki ve cephedeki tahkimat sorunları hep bakanın üzerine kalıyor. Bu yüzden bu göreve Şmigal’in getirilmesi, Devlet Başkanlığı İdaresinin ona pek sempati duymadığını gösteriyor. Gerektiğinde onu [2021-2023 arası bakanlık yapan Aleksey] Reznikov gibi koruyacakları ya da Umerov gibi onursal bir göreve atayacakları kesin değil,” ifadelerini kullandı.

ABD büyükelçiliği için adı geçmişti

Eski Savunma Bakanı Rustem Umerov’un adı, 2021’den beri bu görevi yürüten Oksana Markarova’nın yerine ABD büyükelçisi olarak atanacağı yönündeki söylentilerle anılıyordu.

Zelenskiy, 10 Temmuz’da ABD Başkanı Donald Trump ile yaptığı bir telefon görüşmesinde Washington’daki diplomatı değiştirme niyetinden bahsetmişti.

Ancak dün RBK Ukrayna haber kuruluşu, kaynaklarına atıfta bulunarak bu göreve en muhtemel adayın önceki hükümette Avrupa Entegrasyonundan Sorumlu Başbakan Yardımcısı ve Adalet Bakanı olan Olga Stefanişina olduğunu bildirdi.

Daha sonra Zelenskiy, Stefanişina’nın atanmasına ilişkin kararnameyi imzaladığını açıklayarak bu bilgiyi teyit etti.

Kaynaklara göre, Rusya ile İstanbul’daki müzakerelerde Ukrayna heyetine başkanlık eden Umerov’un “tamamen müzakereci rolüne odaklanabileceği” belirtildi.