Ukrayna’da üst düzey revizyon

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, yönetim kademesinde kapsamlı bir değişikliğe giderek İstihbarat Başkanı Kirill Budanov’u Devlet Başkanlığı Ofisi Başkanlığına atadı. Savunma Bakanlığı için Mihail Fedorov’u, Enerji Bakanlığı için ise Denis Şmıgal’i öneren Zelenskiy, SBU Başkanı Vasiliy Malyuk’u görevden almaya hazırlanıyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, Savunma Bakanlığı İstihbarat Ana Müdürlüğü (GUR) Başkanı Kirill Budanov’a Devlet Başkanlığı Ofisi başkanlığını teklif etti.

Teklifi kabul eden Budanov, atamayla ilgili yaptığı açıklamada, “Ukrayna’ya hizmet etmeye devam ediyorum. Devlet Başkanlığı Ofisi yöneticiliği görevini ülkeye karşı bir başka sorumluluk cephesi olarak görüyorum. Ukrayna için tarihi bir anda devletimizin stratejik güvenliğinin kritik meselelerine odaklanmak benim için onur ve sorumluluktur” dedi.

Zelenskiy, mevcut dönemde stratejik güvenlik, savunma güçlerinin geliştirilmesi ve müzakerelerdeki diplomatik sürecin yönetim için öncelik taşıdığını vurguladı.

Devlet Başkanlığı Ofisinin öncelikle bu görevlerin hayata geçirilmesiyle ilgileneceğini belirten Ukrayna lideri, “Kirill, belirtilen yönlerde özel deneyime ve sonuç elde etmek için yeterli güce sahip” ifadelerini kullandı.

Devlet Başkanlığı Ofisini daha önce Andrey Yermak yönetiyordu. Yermak, yolsuzluk skandalı ve evinde yapılan aramaların gölgesinde 28 Kasım’da istifa etmişti.

Zelenskiy, yeni ofis başkanı Budanov’a, Ukrayna’nın savunma ve kalkınma stratejisi esaslarını güncelleme ve onaya sunma talimatı verdi.

Budanov, bu süreci Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi Başkanı Rustem Umerov ve ilgili diğer kurum yöneticileriyle koordinasyon içinde yürütecek.

İstihbarattan devlet yönetimine: Budanov’un profili

Ukrayna askeri istihbaratının başına 2020 yılında geçen ve 13 yıl boyunca teşkilatta görev yapan 40 yaşındaki Kirill Budanov, korgeneral rütbesine sahip.

2014 yılından bu yana Donbass’taki çatışmalarda yer alan ve defalarca yaralanan Budanov’un yerine GUR’un başına Dış İstihbarat Teşkilatı Başkanı Oleg İvaşçenko getirilecek.

Siyaset bilimci Vladimir Pastuhov, Budanov’un atanmasını “sembolik” bir siyasi karar olarak nitelendirdi.

Kararın uzun süren belirsizlik dönemini sona erdirdiğini belirten Pastuhov, “Bu atama, Ukrayna yönetiminin hiçbir ‘barış’ senaryosuna inanmadığını ve ‘dişe diş savaşa’ hazırlandığını net bir şekilde işaret ediyor” değerlendirmesinde bulundu.

Pastuhov, Budanov’un Putin’in şartlarında yapılacak her türlü anlaşmayı Ukrayna’nın teslimiyeti olarak gören kesimi temsil ettiğini vurguladı.

Uzman ayrıca bu adımın seçim kampanyasının ilk hamlesi olduğunu savunarak, “Budanov ve Zelenskiy, Ukrayna’nın potansiyel ‘iktidar geçişinin’ en önemli iki figürü. Batı’nın [eski Ukrayna Genelkurmay Başkanı Valeriy] Zalujnıy’a oynadığı görülürken, Zelenskiy tam tersi bir hamleyle Budanov’a oynadı ve bu durum çok şey anlatıyor” yorumunu yaptı.

Savunma Bakanlığında ‘dijital’ dönem: Fedorov önerisi

Vladimir Zelenskiy, Savunma Bakanlığı koltuğu için Başbakan Yardımcısı ve Dijital Dönüşüm Bakanı Mihail Fedorov’u önerdi. Ukrayna Parlamentosu (Verhovna Rada) adaylığı onaylarsa Fedorov, Temmuz 2025’ten bu yana savunma bakanlığı görevini yürüten Denis Şmıgal’in yerini alacak.

Seçimini gerekçelendiren Zelenskiy, Fedorov’un “dron hattı meseleleriyle derinlemesine ilgilendiğini” ve “kamu hizmetleri ile süreçlerin dijitalleşmesi alanında çok sonuç odaklı çalıştığını” vurguladı.

Zelenskiy, Fedorov’un askerler, yerli silah üreticileri ve Ukrayna’nın ortaklarıyla birlikte orduda gerekli değişiklikleri hayata geçirebileceğini ve orduya teknolojik yetkinlik kazandırabileceğini belirtti.

Fedorov’un atanması durumunda 34 yaşındaki siyasetçi, Rusya’nın askeri müdahalesinin başlamasından bu yana Ukrayna’nın dördüncü ve ülke tarihinin en genç savunma bakanı olacak.

Zelenskiy, Savunma Bakanlığının geçen yıl iyi sonuçlar verdiğini, özellikle Aralık ayı itibarıyla önleyici dron üretiminin günde bin adedi aştığını kaydetti.

Denis Şmıgal Enerji Bakanlığına kaydırılıyor

Zelenskiy, görevini devretmesi beklenen Denis Şmıgal’in “ekipte kalacağını” ve kendisine “devlet yönetiminde başka bir yönü yönetmesinin” teklif edildiğini açıkladı. Bu kapsamda Zelenskiy, Şmıgal’in Enerji Bakanı olarak atanmasını önerdi.

SBU Başkanı Malyuk hedefte: ‘Örümcek Ağı’nın mimarı gidiyor mu?

Ukrayna’da yaşanan görev değişim dalgası, ülkenin kilit karşı istihbarat kurumu olan Ukrayna Güvenlik Teşkilatını (SBU) da kapsıyor.

Politico ve RBK-Ukrayna’nın kaynaklarına göre, Zelenskiy 42 yaşındaki SBU Başkanı Vasiliy Malyuk’u görevden almayı planlıyor.

Bir kaynak, “Malyuk’u görevden alma girişimleri var ancak henüz kesinleşmiş bir şey yok. Müzakereler sürüyor. Ancak SBU’dan ayrılması, Ukrayna’nın kendini savunma kapasitesini ciddi şekilde zayıflatır” uyarısında bulundu.

Olası görevden alma kararının Rada tarafından onaylanması gerekiyor.

Zelenskiy, gazetecilerle yaptığı toplantıda askeri kurumlardaki değişikliklere atıfta bulunarak, “Herkesi takdir ediyorum ancak kararlaştırdığım rotasyonları gerçekleştireceğim” diyerek dolaylı yoldan değişikliği doğruladı.

Stratejik operasyonların ismi

SBU’yu 2023’ten bu yana yöneten Malyuk, Rusya içindeki ses getiren suikastları ve cüretkâr özel operasyonları yönetmesiyle tanınıyor.

Bunlar arasında, 2025 yılında gerçekleştirilen ve tırlardan havalanan Ukrayna insansız hava araçlarının Rusya’nın korunaklı havaalanlarındaki stratejik bombardıman uçaklarını vurduğu “Örümcek Ağı” operasyonu öne çıkıyor.

Malyuk’un ismi ayrıca Rusya’nın “gölge” filosuna ve petrol sanayii tesislerine yönelik “kinetik yaptırımlar” ile de anılıyor.

Ukraynalı bir yetkili, “Malyuk yerinde bir isim ve güvenlik servisinin çalışma sonuçları bunu kanıtlıyor. SBU’yu, benzersiz özel operasyonlar yürüten ve müzakere masasında Ukrayna’ya güçlü kartlar veren etkili bir istihbarat teşkilatına dönüştüren odur” değerlendirmesinde bulundu.

Golos partisi milletvekili Yaroslav Jeleznyak’a göre Zelenskiy, Malyuk’u yeni bir görevde görmek istiyor.

Politico’ya konuşan kaynaklar, Devlet Başkanının Malyuk’a, daha önce Oleg İvaşçenko’nun yönettiği Ukrayna Dış İstihbarat Teşkilatı (SVRU) başkanlığını veya Rustem Umerov’un başında olduğu Ukrayna Milli Güvenlik ve Savunma Konseyi’nde bir görev teklif ettiğini bildirdi.