Diplomasi
Ukrayna’nın stratejik lityum rezervleri Rusya’nın kontrolüne geçti
Rusya ordusu, Ukrayna’nın en umut verici lityum yataklarından biri olan Şevçenko sahasının kontrolünü ele geçirdi. Zaporijya oblastındaki Krutaya Balka yatağıyla birlikte Moskova, Kiev’in bilinen dört lityum yatağından ikisini kontrolü altına almış oldu.
Rusya ordusu, Ukrayna’nın en umut verici lityum yataklarından birinin bulunduğu Donetsk oblastındaki Şevçenko yerleşim birimini kontrol altına aldı.
Fransız Le Figaro gazetesinin dikkat çektiği bu gelişmeyle birlikte Moskova, Zaporijya oblastındaki Krutaya Balka yatağıyla beraber Ukrayna’nın bilinen dört lityum yatağından ikisini ele geçirmiş oldu.
Rusya Savunma Bakanlığı, “Doğu” birliklerine bağlı askerlerin Şevçenko yerleşim birimini 26 Haziran’da kontrol altına aldığını duyurmuştu.
Stratejik öneme sahip yataklar
1982 yılında keşfedilen ve yaklaşık 40 hektarlık bir alanı kaplayan Şevçenko yatağı, Ukrayna’nın eski sınırları içindeki en gelecek vadeden lityum sahası olarak kabul ediliyor.
Ukrayna Ulusal Bilimler Akademisi’ne göre bu yatak, lityum cevherinin bir türü olan ve metalin daha yaygın olan lepidolitten çok daha kolay ve ucuza çıkarılmasını sağlayan yüksek mineralli spodümen içeriyor.
Ukraynalı jeologların değerlendirmesine göre, bu bölgedeki spodümen içeriği yüzde 90’a ulaşıyor.
Şevçenko sahası, lityumun yanı sıra tantal, niyobyum, berilyum, sezyum ve rubidyum gibi nadir metal yataklarını da barındırıyor.
Bu durum, batarya ve elektronik üretimi için hammaddeye yönelik küresel talebin arttığı bir dönemde sahayı stratejik olarak daha da önemli kılıyor.
Ukrayna’nın lityum potansiyeli
Rusya’nın kontrolü altındaki Şevçenko ve Krutaya Balka yataklarının dışında, Kiev’in kontrolünde Kirovograd bölgesinde bulunan Dobra ve Porohivske adlı iki lityum yatağı daha bulunuyor.
Ukrayna’nın eski sınırlarındaki toplam lityum rezervlerinin 500 bin ton olduğu tahmin ediliyor. Bu miktar, yakın zamana kadar Avrupa’nın en büyük lityum rezervlerine sahip ülkesi olarak kabul edilen Portekiz’den daha fazla.
Fakat çatışmaların başladığı tarihte Ukrayna’daki lityum yataklarının hiçbiri endüstriyel ölçekte işletilmiyordu.
Kiev’den yatırım hamleleri
The New York Times gazetesinin haberine göre, Ukrayna hükümeti 16 Haziran’da ülkenin orta kesimindeki Dobra yatağında lityum çıkarılması için özel yatırımcıları çekme yolunda ilk adımları onayladı.
Daha önce, 30 Nisan’da Kiev ve Washington arasında maden kaynaklarına ilişkin bir anlaşma imzalanmıştı.
Anlaşma, Ukrayna’nın yeniden inşası için bir Amerikan-Ukrayna yatırım fonu oluşturulmasını öngörüyor.
Fonun, herhangi bir borç yükümlülüğü getirmeksizin projelere yatırım yapacağı ve “al ya da öde” koşullarıyla ticari ürün alımlarını garanti edeceği belirtilmişti.