Ukrayna’nın yolsuzlukla mücadele kurumlarına operasyonu Batı’yı alarma geçirdi

Ukrayna’da yolsuzlukla mücadeleyle görevli iki kilit kurumun başsavcıya bağlanması, savaşın başlangıcından bu yana ilk kitlesel protestolara neden oldu. Batılı müttefikler, bu adımın güveni baltaladığını, ülkenin AB üyelik sürecini yavaşlatabileceğini ve hatta silah sevkiyatını olumsuz etkileyebileceğini belirterek Kiev’i uyardı.

Kiev yönetiminin yolsuzlukla mücadele eden iki önemli kurumu başsavcıya bağlama kararı, savaşın başlamasından bu yana ülkedeki ilk kitlesel hükümet karşıtı protestoları tetiklerken, Batılı müttefiklerle ilişkileri de germe potansiyeli taşıyor.

Diplomatlar, bu adımın Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne (AB) katılım sürecini yavaşlatabileceği ve hatta silah sevkiyatını etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.

Ukrayna parlamentosunun Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ve Özel Yolsuzlukla Mücadele Savcılığını (SAP) başsavcıya bağlayan yasayı onaylaması ve Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy’in de yasayı imzalamasının ardından AB’den ilk tepki geldi.

AB Genişlemeden Sorumlu Komisyon Üyesi Marta Kos, kurumların bağımsızlık güvencelerinin ortadan kaldırılmasını “ciddi bir geri adım” olarak nitelendirdi.

Sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, bu kurumların bağımsızlığının Ukrayna’nın AB üyeliği için gerekli olduğunu ve “hukukun üstünlüğünün müzakerelerin merkezinde yer aldığını” vurgulayan Kos, yeni Başbakan Yuliya Sviridenko ile “samimi bir görüşme” yaptığını ekledi.

Batılı müttefikler ‘son derece endişeli’

The Washington Post gazetesine konuşan Batılı yetkililer ise özel görüşmelerde daha büyük bir endişe dile getiriyor. Bir Avrupalı diplomat gazeteye “son derece endişeliyim,” demekle yetinirken, bir diğeri ise “bu tür eylemlerin Kiev ile Batılı müttefikler arasındaki güveni kesinlikle baltaladığını” söyledi.

Aynı diplomat, bu durumun Ukrayna’nın AB’ye katılım şansına darbe vurabileceğini ve “hatta askeri yardımı artırma arzusunu azaltabileceğini” belirtti.

Diplomat, “Bunun olmamasını umuyoruz ama bu tür eylemler kesinlikle bu savaşı kazanmaya yardımcı olmayacak. Bu tür adımlar Ukrayna’yı kesinlikle daha da zayıflatacaktır ve bizim buna ihtiyacımız yok,” diye ekledi.

Bloomberg‘in haberine göre, G7 ülkelerinin büyükelçileri de NABU’ya düzenlenen ve en az 15 büro çalışanını etkilediği belirtilen baskınlarla ilgili “ciddi endişelerini” dile getirdi.

Büyükelçiler, konuyu Ukrayna hükümetiyle görüşme niyetinde olduklarını açıkladı.

Ukrayna’daki Amerikan Ticaret Odası da yasanın parlamentoda onaylanmasının ardından Zelenskiy’e yasayı imzalamama ve “yolsuzlukla mücadele kurumlarının bağımsızlığını sağlamaya” devam etme çağrısında bulunmuştu.

Zelenskiy: Amaç Rusya’nın etkisini temizlemek

Devlet Başkanı Zelenskiy, yolsuzlukla mücadele kurumlarının başsavcıya bağlanmasını, bu kurumları Rus etkisinden arındırma gerekliliğiyle açıkladı.

Pazartesi günü istihbarat teşkilatlarının NABU’da arama yaptığını ve büronun bir biriminde “Rusya’nın köstebeği” tespit edildiğini duyuran Zelenskiy, ismi açıklanmayan bir çalışanın gözaltına alındığını belirtti.

Zelenskiy, “Başsavcı, yasaya karşı gelenlerin cezasız kalmamasını Ukrayna’da gerçekten sağlamaya kararlıdır,” diyerek güvence verdi.

Ancak bu açıklama, ülkede yürürlükte olan sıkıyönetime rağmen Kiev, Odessa, Lviv, Dnipro ve Ternopil’de protesto gösterileri düzenleyen pek çok Ukraynalıyı tatmin etmedi. Çarşamba akşamı için de yeni gösteriler planlandığı bildirildi.

NABU ve SAP, yaklaşık 10 yıl önce Maydan olaylarından kısa bir süre sonra Batılı ülkelerin talebi ve himayesinde kurulmuştu.