USAID’in fiilen lağvedilmesi sürgündeki Rus ‘muhalifleri’ de vurdu

ABD’nin Rusya’daki bazı kuruluşlara yönelik finansmanını kesmesi, yurt dışına kaçan Rus muhalifleri arasında paniğe yol açtı.

ABD Başkan Yardımcısı J.D. Vance’in Avrupa’ya “Washington’da yeni bir şerif var,” mesajıyla gelmesi, kendilerini “sürgündeki Rusya muhalefeti” olarak tanımlayan kesimlerde büyük bir huzursuzluğa yol açtı.

Bu kesimlerin asıl endişesi, Amerikan finansmanı olmadan ayakta kalamayacak olmaları. ABD Uluslararası Kalkınma Ajansı’nın (USAID) fiilen lağvedilmesi bu finansman kesildi.

Rusya’da “yabancı acenta” olarak kabul edilen The Moscow Times, Telegram kanalında şu bilgileri paylaştı: “Sivil toplum kuruluşları ve sürgünde çalışan medya kuruluşları da dahil olmak üzere 90’a yakın Rus organizasyonu, Amerikan finansmanını kaybetti. ABD hükümetinin Rus kuruluşlarına finansmanına aşina bir kaynak, The Moscow Times‘a yaptığı açıklamada, ‘Rusya’nın en büyük ve en tanınmış bağımsız medya ve sivil toplum gruplarından bazıları faaliyetlerini tamamen durdurmak zorunda kalabilir’ dedi.”

1992’de Hollandalı Derk Sauer tarafından kurulan ve hem İngilizce hem de Rusça yayın yapan The Moscow Times‘ın internet sitesi, Rusya’nın Ukrayna’daki askeri müdahalesinin başlamasının ardından Rus yetkililer tarafından engellenmiş ve gazete “yabancı acenta” olarak sınıflandırılmıştı.

Sauer, uzun zaman önce Rusya’dan ayrılmış olsa da, Rusça yayın yapan medyaya destek vermeye devam ediyor. Yine bir “yabancı acenta” olan TV-Rain televizyon kanalının 2023’te Letonya’dan sınır dışı edilmesinin ardından Sauer, kanalın Hollanda’da lisans almasına yardımcı olmuş ve kanalın yöneticisi olmuştu.

Financial Times‘a konuşan Derk Sauer, Amerikalıların özgür basına “ölümcül darbeyi” vurduğunu iddia ederek, “Bu işte çok fazla ironi var. Putin, kaç yıldır bağımsız medyayı yok etmeye çalışıyor. İronik bir şekilde, bu ifade özgürlüğünün sözde var olduğu ülke, şimdi ona son ölümcül darbeyi vurmak üzere,” ifadesini kullandı.

Financial Times, Meduza‘nın yaşadığı zorluklara da değinerek, “Rusya’nın en büyük bağımsız yayınlarından biri olan Meduza’nın, portalın geleceğine karar vermek için cuma günü bir yönetim kurulu toplantısı yapması bekleniyor. Sauer’e göre, diğer medya kuruluşları şimdiden personel ve maaş kesintilerine başladı,” diye konuştu.

Sürgündeki muhalefet Trump’a öfke kusuyor

Muhalif Andrey Malgin, “Putin’in alkışlamaktan kendini alamayacağı kesin! USAID finansmanının askıya alınması, birçok sivil toplum kuruluşunu ve neredeyse tüm bağımsız Rusça medyayı etkiledi. Musk veya Trump’ın Putin’in ajanı olduğunu söylemiyorum. Mevcut bilgi dengesini bozma ve Amerikan etkisini nesnel olarak en aza indirme konusundaki özgüvenleri başka bir şeyden kaynaklanıyor. Bu, cehaletten kaynaklanıyor,” dedi.

Kaçak oligark Mihail Hodorovskiy’nin çalışanı Andrey Pivovarov ise, Rusya ile Batı arasında yapılan bir esir takası sonucu ağustos ayında serbest bırakılmıştı.

Pivovarov, “Görünüşe göre bu hikaye, Rus medyasının ve kamu projelerinin çoğunu etkiledi. Bazıları programlarını kısaltıyor, çevrim dışı etkinlikler iptal ediliyor. Ve çoğunun bu üç ayı rezervlerinden ödeyecek veya kitlesel fonlama yoluyla para toplayacak güvenlik ağı yok,” değerlendirmesini yaptı.

Bir diğer muhalif Sergey Parhomenko ise, “Bu, Trump’ın övülen ‘anlaşma yapma sanatı’ ile tam bir çelişki içinde olan teslimiyetidir. Dahası, Vladimir Putin’e bir şey için teşekkür ediyor,” dedi.

Bunun yanı sıra Yevgeniya Albats, “Ukrayna ve Ukraynalılar, çok ama çok üzgünüm. 24 Şubat’ın hayatımın en kötü günü olduğunu düşünmüştüm. Ama bugün, 12 Şubat’ta, kendimi umutsuz hissediyorum,” ifadelerini kullandı.

Eski Duma milletvekili Gennadiy Gudkov, “Bugünün son derece kasvetli bir gün olduğuna inanıyorum. Ve bu adımın, bu eylemin, bu konuşmanın sonuçları, Ukrayna’nın yaklaşan teslimiyetidir ve Ukrayna’nın teslimiyeti, uygar özgür dünyanın tüm değerlerinin teslimiyeti anlamına gelir,” şeklinde konuştu.

“Vatanseverlik kelimesi bende kurtlar ve kiraz çekirdekleri kusturuyor,” sözüyle hatırlanan Ksenya Larina ise, “Ne iğrençlik. Belki siyaset ve jeopolitikten anlamıyorum ama ‘ateşkes ve barış’ kisvesi altında olan her şey beni derinden tiksindiriyor. Bu ‘barış’ kokuyor,” yorumunu yaptı.