Venezuela petrol anlaşmasında Pentagon izi

Trump yönetiminin, Venezuela ile yaptığı petrol anlaşması, aslında başka bir amaçla kurulmuş olan bir Pentagon birimi için şimdiye kadarki en riskli girişim.

Beyaz Saray bu hafta, Savunma Bakanlığı’na bağlı Stratejik Sermaye Ofisi’nin (OSC), siyasi bağlantıları olan Venezuelalı yatırımcı Alejandro Betancourt’un başında bulunduğu North American Blue Energy Partners şirketinde “Amerikan vergi mükelleflerine herhangi bir maliyet yüklemeden” %35 hisse alacağını duyurdu.

Amaç, Venezuela’nın petrol sahalarını ABD’li yatırımcılar için daha cazip hale getirerek Caracas’ın gelirini artırmak ve aynı zamanda Çinli ve Rus şirketlerini devre dışı bırakmak.

Dış İlişkiler Konseyi’ne (CFR) göre OSC, Başkan Donald Trump’ın ikinci döneminde halihazırda en az beş başka şirkette hisse edinilmesine yardımcı oldu. OSC, kritik teknolojilerin geliştirilmesi için kredi sağlamak amacıyla kurulmuştu.

Fakat Venezuela anlaşması, klasik bir kritik teknoloji yerine petrolü ilgilendirdiği için kurumun yetki sınırlarını daha da genişletiyor ve şimdiden Demokratların soruşturma açma sözü vermesine neden oldu.

Kasım ayında Demokratlar Washington’da iktidarı geri alırsa, yapılacak herhangi bir denetim çalışması, bu ofisin özel şirketlerdeki devlet hisselerini elde etme konusundaki çabalarını mercek altına alabilir.

Eski bir OSC yetkilisi, Semafor’a verdiği röportajda şunları söyledi:

“Hisse alımı, OSC kurulurken hiçbir zaman amaçlanmamıştı; bu durumun kendisi mutlaka bir sorun teşkil etmez. Fakat yine de bazı meşru hukuki ve etik soruları gündeme getiriyor.”

Konseyin izleme sistemini yöneten Jon Hillman, bir röportajda Venezuela petrol anlaşmasının “keşfedilmemiş bir alan gibi göründüğünü” belirterek, ofisin “misyonunun ulusal güvenlik için gerekli olan belirli, kritik tedarik zinciri teknolojilerine yönelik özel yatırımları artırmak olduğunu” ekledi.

OSC’yi kuran yasa, “sermaye desteği” sağlama yetkisini, kredi verme ve garanti etme ile teknik destek sunma olarak tanımlıyor.

Bir Pentagon sözcüsü ilk zamanlarda Reuters’a, ofisin bu sınırlı yetki nedeniyle özel şirketlerde “hisse alımı yapmadığını” söylemişti.

Gelgelelim bir ABD’li yetkili salı günü gazetecilere farklı bir açıklama yaparak, “penny warrant”lar yoluyla Betancourt’un şirketinde hisse alabilme yetkisinin “Biden yönetimi döneminde kanunla kurulduğunda OSC’ye verildiği”ni belirtti.

“Penny warrant”, sahibine şirket hisselerini çok düşük, sembolik bir fiyattan satın alma hakkı veren bir finansal sözleşmeye verilen ad.

ABD’li yetkili sözlerine şöyle devam etti:

“Bu, OSC’nin bu anlaşma kapsamında sahip olduğu finansal pozisyonu sürdürme kabiliyeti açısından son derece standart bir anlaşmadır ve OSC’ye tanınan tüm finansal pozisyonlar yasa ile uyumludur.”

Georgetown Hukuk Fakültesi misafir araştırmacısı Peter Harrell, bir röportajda, yetkililerin “kesin bir hukuki teori sunmadıkları” için “kesin bir hukuki görüş bildirmenin mümkün olmadığını” söyledi.

Harrell, Trump yönetiminin, bu anlaşma nedeniyle dava açacak hukuki yetkiye ya da isteğe sahip kimsenin olmamasına güveniyor olabileceğini de ekledi.

Buna, yeni açılan Venezuela petrol piyasasından kâr elde etmeyi uman petrol şirketleri de dahil.

Venezuela’da iş yapmak isteyen petrol şirketlerine danışmanlık yapan Steptoe hukuk bürosu avukatı Cari Stinebower, “Bence herkes içten içe kafası karışık olabilir. Fakat bence kimse bu konuda sesini yükseltmeyecek çünkü hemen hemen herkes Venezuela’daki yatırım fırsatlarına katılmak istiyor,” dedi.

Senato Silahlı Kuvvetler Komitesi’nin üst düzey üyesi Demokrat Jack Reed, anlaşmayı sonuçlandırmak için kurumun yasal yetkisi konusunda şimdiden daha fazla ayrıntı talep edenler arasında yer alıyor.

Bazı Cumhuriyetçiler de Venezuela anlaşması hakkında daha fazla bilgi edinmeye istekli.

Biden yönetimi, ulusal güvenlik için “hayati” öneme sahip teknolojiler geliştiren şirketlere kredi sağlamak amacıyla 2022 yılında OSC’yi kurdu.

Yetkisini resmi olarak hisse senedi yatırımlarını da kapsayacak şekilde genişletmeye yönelik son dönemdeki yasama girişimleri şu ana kadar başarısızlıkla sonuçlandı.

Fakat Savunma Bakan Yardımcısı Steve Feinberg’in liderliğindeki yönetim, bu konuda ilerlemeye devam etti ve bankacıları işe alarak, son dönemde Cumhuriyetçi partinin çizgisinde hazırlanan vergi tasarısı sayesinde 1 milyar dolardan 200 milyar dolara yükselen kredi yetkisini kullanmaya yardımcı olmalarını sağladı.

OSC’nin şu anki direktörü David Lorch, daha önce Feinberg’in kurduğu özel sermaye şirketi Cerberus Capital Management’ta genel müdür olarak görev yapmıştı.