Amerika
Veri merkezi inşaat hisseleri 4,2 trilyon dolarlık değer kaybetti
Yapay zeka (AI) sektöründeki yatırım akımının tersine dönmesiyle birlikte, küresel imalat, kamu hizmetleri ve madencilik şirketlerinin değeri Haziran ayından bu yana 4,2 trilyon dolar azaldı.
Financial Times’ın (FT) yaptığı bir analize göre, yatırımcıların yapay zeka patlamasına olan güveninin sarsılmasıyla birlikte, medya haberlerinde veri merkezi inşaatlarıyla daha sık anılan şirketler bu satış dalgasından en ağır darbeyi aldı.
Bu kayıplar, yatırımcıların hiper ölçekli veri merkezlerine güç sağlamak için uyarlanmış jet motorlarından yapay zeka sunucu raflarını bağlamak için gerekli olan gelişmiş fiber optik kablolara kadar her türlü ürünün üreticilerine akın etmesiyle, aynı şirketlerin önceki 12 ayda kazandıkları 9,4 trilyon dolarlık değerin neredeyse yarısını silip süpürdü.
FactSet verilerine göre, veri merkezlerine gaz jeneratörleri tedarik eden lider firmalardan biri olan Caterpillar’ın piyasa değeri, hisselerinin 30 Haziran’da tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaşmasından bu yana 214 milyar dolar, yani yüzde 44 oranında düştü.
Nükleer enerji şirketi Oklo, Ocak ayında Meta ile bir sözleşme imzalamış olmasına rağmen yüzde 49 değer kaybetti.
HVAC sistemleri üreten Comfort Systems ve fiber optik üreticisi Corning, aynı dönemde değerlerinin yaklaşık yarısını kaybetti.
Risk sermayedarı ve MIT Enstitüsü araştırmacısı Paul Kedrosky, yatırımcıların eski usul sanayi şirketlerini yarı iletken hisseleri gibi değerlendirmeye başlamalarının yanlış olduğunu söyledi.
Kedrosky, “Hedge fonları ve aile ofisleriyle yapılan tartışmalarda, artık her şeyin bir büyüme hissesi olduğu fikri bitmek bilmez hale gelmişti ki bu elbette saçma bir durum,” dedi.
Bu satış dalgası, yapay zeka ile ilgili hisselerde yaşanan genel piyasa çalkantısının ortasında ortaya çıktı.
Yatırımcılar, hiper ölçekli şirketlerdeki borçla finanse edilen sermaye harcamalarının artmasının ve ABD’deki veri merkezlerine yönelik artan siyasi muhalefetin bir çöküşe yol açıp açmayacağını sorguluyor.
Bu durum, kaderi giderek bu alandaki yatırımlarla iç içe geçen sanayi gruplarını vurdu. Sektör, yaz aylarından bu yana S&P 500 endeksinde teknoloji sektöründen sonra en kötü performans gösteren ikinci sektör oldu.
Deutsche Bank’ın kıdemli ABD ekonomisti Brett Ryan, “Bu işlemlere körü körüne yönelen çok sayıda kurumsal yatırım oldu ve bu durum muhtemelen bazı [şirketlerin] aşırı coşkulu bir şekilde değerlenmesine yol açtı,” dedi.
Hisse senedi piyasasının, veri merkezi inşaatı için riskli finansmanındaki büyüme konusunda “nihayet kredilerin zaten size işaret ettiği noktaya geldiğini” de sözlerine ekledi.
Fakat diğerleri, bu patlamayı besleyen şirketlerin sağlam temellere dayandığını ve talebin hâlâ arzı büyük ölçüde aştığını savunuyor.
En son hükümet verilerine göre, ABD’de Eylül ayına kadar geçen 12 aylık dönemde veri merkezi inşaatına yapılan harcamalar (BT ekipmanı ve çipler hariç) 96 milyar dolara ulaştı.
Dell’Oro Group analisti Alex Cordovil, “Bu şirketlerin gelirlerinin temel göstergeleri ve potansiyel kazançları açısından hâlâ çok güçlü bir gelecek öngörüyoruz,” dedi.
Elektrifikasyon ve tedarik zincirinin yeniden yapılandırılması gibi daha geniş kapsamlı eğilimler, birçok sanayi firmasının ana faaliyet alanlarını desteklemeye devam etti.
Cordovil şöyle devam etti:
“İnşaat çalışmaları şimdilik yavaşlamıyor… sipariş birikimi rekor seviyelerde; bu da 2027’ye kadar… gelir artışının şimdiden garantili olduğu anlamına geliyor.”
Endüstriyel kontrol sistemleri üreticisi Allient’in CEO’su Richard S Warzala, yapay zekaya olan talebin azalmayacağını söyledi.
5 Kasım’daki kazanç açıklamasında, “Yeni veri merkezi kurulumlarına ara verilebilir ama halihazırda başlamış olanlar tamamlanmalıdır,” dedi.
Üçüncü çeyrek sonuçları güçlü talebi ortaya koydu. Birçok gaz türbini üreticisi, 2026’nın ilk dokuz ayında milyarlarca dolarlık sipariş aldıklarını belirtti.
Caterpillar, rekor düzeyde 78 milyar dolarlık sipariş birikimi bildirdi ve veri merkezi talebinin etkisiyle enerji üretimi satışlarının bir önceki yıla göre yüzde 75 arttığını açıkladı.
Siemens’in veri merkezlerine yönelik elektrikli ekipman sipariş birikimi 2026’da yüzde 60 artarak 7 milyar avroya ulaşırken, yine elektrikli ekipman tedarikçisi olan Eaton ise siparişlerin bir önceki yıla göre iki katına çıktığını bildirdi.
Kedrosky, sipariş birikimlerinin ve siparişlerin beklentileri yansıtan gecikmeli göstergeler olduğuna dikkat çekerek, insanların “algılanan darboğaz nedeniyle sıradaki konumlarını korumak için iki kat, üç kat sipariş verdiklerini” belirtti.
Bu ayki ara seçimlerde ABD seçmenleri tarafından geniş destek gören veri merkezi moratoryumlarının ve kısıtlamalarının etkisi hâlâ belirsiz.
Citi araştırmacıları, seçimlerden sonra yayınladıkları bir notta, daha sıkı düzenlemelerin veri merkezi sektörüne daha fazla dalgalanma getireceğini beklediklerini ama inşaatlara yönelik yaygın kısıtlamaların olasılığının düşük olduğunu belirtti.
Constellation Energy’den Joseph Dominguez, yatırımcılara seçim sonrası piyasadaki hareketin “aşırı tepki” olduğunu ve Demokratların veri merkezlerindeki mavi yakalı işleri korumaya “büyük önem verdiklerini” söyledi.
Diğerleri ise herhangi bir yasağın, inşaat faaliyetlerini sadece daha elverişli yargı bölgelerine kaydıracağını belirtiyor.
Deutsche Bank’tan Ryan, “Sonuçta, bu tür tesislere talep varsa, bir yerlerde inşa edileceklerdir,” dedi.