VTsIOM Başkanı: Ruslar Batılı markaların geri dönmesini istemiyor

Rusya Kamuoyu Araştırma Merkezi (VTsIOM) Başkanı, Rusların Ukrayna’daki savaş sonrası ülkeyi terk eden Batılı markaları “hain” olarak gördüğünü ve geri dönmelerini istemediğini belirtti. Hükümet ise ülkeden ayrılan şirketlerin geri alım opsiyonlarını iptal ederken, ayrılma sürecini zorlaştıran yeni mali yükümlülükler getirdi.

Rusya Kamuoyu Araştırma Merkezi (VTsIOM) Genel Direktörü Valeriy Fyodorov, TASS ajansına yaptığı açıklamada, Rusların Ukrayna’daki savaşın başlamasının ardından ülkeden ayrılan yabancı şirketleri “hain” olarak gördüğünü ve geri dönmelerini istemediğini söyledi.

Fyodorov, vatandaşların başlangıçta bilinen markaların ürünlerini satın alma imkanını kaybettikleri için üzüldüklerini ancak bunun “geçmişte kaldığını” ve şimdi Batılı şirketleri bir boykotun beklediğini ifade etti.

Fyodorov, “Bir adaptasyon süreci yaşandı. Bugün insanların pek pişmanlık duymadığını, aksine ‘Siz zor bir zamanda bizi terk ettiniz, şimdi geri dönmeye çalışırsanız sizden hiçbir şey almayız, çünkü bir kez ihanet edene bir daha güvenilmez’ dediklerini söyleyebilirim,” diye konuştu.

Fyodorov’a göre Ruslar, McDonald’s ve IKEA olmadan da “hayatın olduğunu” anladı ve popüler yabancı markaların toplu çıkışının neden olduğu “korkular, kıyamet beklentileri” ve olumsuz duygular “yatıştı”.

Hükümet, ayrılan şirketlerin geri dönüşünü zorlaştırıyor

Maliye Bakan Yardımcısı Aleksey Moyseyev ise temmuz sonu itibarıyla hiçbir Batılı şirketin Rusya’ya geri dönmek için başvuruda bulunmadığını söylemişti.

Moyseyev, hükümetin her ay ülkeden ayrılmak isteyen onlarca yabancı oyuncunun başvurusunu değerlendirmeye devam ettiğini belirtti.

Bu süreç, hükümetin 2024 sonbaharında ayrılan işletmelerden varlıklarını piyasa değerinin en fazla yüzde 40’ına satmalarını ve anlaşma bedelinin yüzde 35’ini bütçeye “gönüllü” katkı olarak aktarmalarını talep etmesinden sonra bile devam etti.

Hükümet aynı zamanda, yabancı şirketlerin geri dönmek istemeleri durumunda sahip oldukları koşulsuz geri alım opsiyonunu da kaldırma kararı aldı.

Yeni düzenlemeye göre, Rusya’daki yeni mülk sahibi, bu hakkı iptal ettirmek için mahkemeye başvurabilecek.

Devlet Başkanı Vladimir Putin, yabancı yatırımcının geri alım anlaşmasını uygulamasını engelleyecek “ek koşullar” belirleme yetkisi aldı.

Ayrıca, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, Tarım Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ve Enerji Bakanlığı tarafından her sektör için yabancıların ülkeye “girişine” yönelik özel şartlar geliştirilecek.

Üç yılda Batılı şirketlerin yüzde 62’si Rusya’dan ayrıldı

Şubat 2022’den sonra yüzlerce yabancı marka, Ukrayna’ya yönelik askeri müdahaleye tepki olarak Rusya’daki mağazalarını kapattı.

Ayakkabı, giyim ve aksesuar üreticileri arasında Adidas, Nike, Reebok, Decathlon, Puma, Levi’s, H&M, Inditex (Zara, Pull&Bear, Stradivarius, Bershka, Massimo Dutti markaları), Chanel, Louis Vuitton ve Balenciaga gibi şirketler yer aldı.

Buna karşılık Sanayi ve Ticaret Bakanlığı, daha önce kaçakçılık olarak kabul edilen ve “paralel ithalat” olarak adlandırılan, ürünlerin hak sahibinin izni olmadan ülkeye getirilmesini yasallaştırdı.

Denetim ve danışmanlık firması Kept’in hesaplamalarına göre, savaşın üç yılında “dost olmayan” ülkelerden gelen şirketlerin yüzde 62’si Rusya’dan ayrıldı.

Araştırma, ülkede “önemli varlıklara” sahip ve cirosu en az 1 milyar ruble olan 300’den fazla yabancı şirketi kapsadı. Bu şirketlerden 183’ü 2024 sonu itibarıyla çıkış sürecini tamamladı. Çoğunluğu (103 vaka) varlıklarını bir Rus işletmesine satarken, 40 vaka ise kayyuma devredildi.