Avrupa
Vučić sonrası Sırbistan: Yüzde 52,73 oy alan hareketin kadrosunda kimler var?

Sırbistan’daki erken parlamento seçimlerini kazanarak Aleksandar Vučić koalisyonunu geride bırakan Öğrenci Listesi’nde, yeni yönetimin olası isimleri arasında bir kardiyolog, eski merkez bankası başkanı, EuroLeague Başkanı ve bir kimya profesörü öne çıkıyor. Seçim Komisyonunun ön verilerine göre oyların yüzde 52,73’ünü alan hareket, hükümeti kimin kuracağını ve bakanlıkların nasıl dağıtılacağını henüz açıklamadı.
Sırbistan’da 25 Ekim’de yapılan erken parlamento seçimlerini Öğrenci Listesi kazanırken, eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić’in koalisyonu sandıktan yenilgiyle çıktı.
Reuters haber ajansı, seçim zaferinin ardından ülkenin yeni yönetiminde yer alabilecek en belirgin isimler arasında eski bir merkez bankası başkanının, bir kardiyoloğun, bir basketbolcunun ve bir kimyacının öne çıktığını yazdı.
Profesörler, doktorlar, girişimciler, kültür-sanat insanları ve aktivistlerden oluşan hareket, hükümeti kimin kuracağını veya bakanlık koltuklarına kimlerin oturacağını henüz açıklamadı. Reuters, hareketin dikkat çeken dört ismini özgeçmişlerine, seçim konuşmalarına ve kamuoyuna yaptıkları açıklamalara dayanarak mercek altına almak yerine doğrudan kamuoyuna tanıttı.
Öğrenci Listesi’nin ilk sırasında, Novi Sad Üniversitesi Tıp Fakültesi profesörü ve aktif olarak hekimlik yapan kardiyolog Ilija Srdanović yer aldı.
Yolsuzluk karşıtı protestolara katılan Srdanović, seçim kampanyasını sağlık sisteminin yerelleştirilmesi ve hastaların eşitliği üzerine kurdu.
Belgrad merkezli FoNet ajansına verdiği mülakatta Srdanović, hedefini “daha iyi bir Sırbistan” inşa etmek diye tanımladı ve “başka hiçbir şeyin önemi yok” vurgusunu yaptı.
Srdanović başbakanlık koltuğuna resmi olarak aday gösterilmedi. Kendisini “eşitler arasında birinci” diye tanımlayan kardiyolog, hareketin her kabine görevi için birden fazla adayı olduğunu söyledi.
Reuters’ın aktardığına göre Srdanović, müstakbel yönetimin önceliğini ülke içindeki yolsuzluk karşıtı reformlar ve ülkenin “ayakta kalması” olarak belirlerken, Avrupa Birliği’ne (AB) katılımı ilk sıradaki görevler arasında görmedi.
Ekim ayı sonunda Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, Srdanović ile telefonla görüştüğünü duyurdu ve önceliğin bir an önce hükümetin kurulması olduğunu belirtti.
Ekonomi, spor ve bilim dünyasından siyasete uzanan profiller
Hareketin öne çıkan bir diğer temsilcisi, 2010-2012 yıllarında Sırbistan Merkez Bankası Başkanlığı yapan ekonomist Dejan Šoškić. Ajansın haberine göre Šoškić, o dönem kurumun bağımsızlığını zedelediğini düşündüğü yasal değişiklikleri protesto ederek görevinden istifa etmişti.
Šoškić bu seçim kampanyasında ise ihracatta rekabet gücünü artırmak amacıyla dinarın değerini düşürmeyi önerdi. Ekonomist, maaşlarda ve emekli aylıklarında kalıcı artışın temel şartı olarak akılcı bir bütçe politikasını görüyor.
Reuters, hareketin kamuoyu önündeki yüzleri arasında EuroLeague Başkanı Dejan Bodiroga’ya da dikkat çekti. e
Eski Yugoslavya Milli Basketbol Takımı kaptanı olan Bodiroga, iki kez dünya şampiyonluğu ve 1996 Olimpiyat Oyunları’nda gümüş madalya kazandı.
Seçim kampanyası boyunca öğrenci mitinglerinde kürsüye çıkan Bodiroga, bu seçimleri “ele geçirilmiş ülkeyi geri alma” mücadelesi diye nitelendirdi.
Öğrenci Listesi’nde yer alan organik kimya profesörü ve Sırbistan Bilim ve Sanat Akademisi üyesi Radomir Saičić ise siyasi analistler ve yerel medya tarafından gelecekteki cumhurbaşkanlığı seçiminin muhtemel adayları arasında gösteriliyor.
Reuters’ın yazdığına göre bu seçimlerin, Vučić’in yakın zamandaki istifasının ardından yapılması gerekiyor.
Kemoterapi ve antiviral tedavi ilaçlarının sentezi üzerine bilimsel araştırmalar yürüten Saičić, 2024 yılında Novi Sad’daki tren istasyonu sundurmasının çökmesinin ardından başlayan öğrenci protestolarına katılmıştı.
Vučić yenilgiyi kabul ettikten sonra hareketin seçim merkezinde kameraların karşısına geçen isim de bizzat Saičić oldu; sonucu “vatandaşların zaferi” diye tanımlayan profesör, özellikle Rusya ile enerji bağlarının sürdürülmesini destekliyor.
Cumhuriyet Seçim Komisyonunun ön verilerine göre, 8 bin 155 sandıktaki oyların sayımı tamamlandığında Öğrenci Listesi yüzde 52,73 oy oranına ulaştı. Aleksandar Vučić’in Birleşik Sırbistan koalisyonu ise yüzde 39,15’te kaldı.
Kesin sonuçlar açıklanmadan yenilgiyi kabul eden Vučić, yeni yönetimin Mart-Nisan 2027’ye kadar Rusya’ya yaptırım uygulayacağını öngördü.
Öğrenci Listesi temsilcileri ise daha önce yaptıkları açıklamalarda, Moskova’ya yönelik kısıtlayıcı tedbirleri reddetme tutumunu koruyacaklarına söz vermişti.
Avrupa
İtalya, tartışmalı “antisemitizm” yasasını kabul etti

İtalya parlamentosu, “antisemitizmle mücadele”yi amaçlayan bir yasa tasarısını nihai olarak onayladı.
Bu tasarı, eleştirmenlerin ifade özgürlüğünü ve Filistinlilerin hakları için savunuculuk faaliyetlerini kısıtlayabileceğini öne sürdükleri tartışmalı bir tanımı da içeriyor.
Salı günü geç saatlerde alt meclis tarafından 147’ye karşı 93 oyla kabul edilen yasa tasarısı, Uluslararası Holokost Anma İttifakı’nın (IHRA) antisemitizm tanımını benimsiyor.
Bu tanımda, İsrail’e yönelik bazı eleştiriler de “antisemitik davranış örnekleri” olarak sınıflandırılıyor.
Yasaya karşı çıkanlar, bu önlemin Filistinlilerin hakları için yürütülen savunuculuk faaliyetleri üzerinde caydırıcı bir etki yaratabileceğini belirtirken, Başbakan Giorgia Meloni’nin liderliğindeki koalisyon ise bunun şiddet ve ayrımcılığın üstesinden gelmek için gerekli olduğunu savunuyor.
Yasa, ihlal edenlere yönelik herhangi bir para cezası veya cezai yaptırım içermiyor.
Yeşil-Sol İttifakı (AVS) grubunun eş lideri Angelo Bonelli, “Sağ, eleştirileri bastırmak için antisemitizm tasarısını istismar ediyor,” dedi.
İtalya’da, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın İsrail’e düzenlediği Aksa Tufanı operasyonunun ardından başlayan Gazze savaşıyla birlikte Filistin yanlısı aktivizmde bir artış yaşandı.
Sol partiler bu hareketleri geniş çapta desteklerken, Meloni hükümeti bazı protestocuları kargaşayı kışkırtmakla suçladı.
İtalyan Yahudi Toplulukları Birliği (UCEI) Başkanı Livia Ottolenghi, yasanın kabul edilmesini memnuniyetle karşılayarak, bunun İtalyan sivil toplumunun “demokratik bağışıklık sistemini” güçlendireceğini belirtti.
Ottolenghi yaptığı açıklamada, “Antisemitizmle mücadele, partizan bir mücadele değil, toplumun tamamı için verilen bir mücadeledir ve siyasi duruşlara tabi tutulamaz,” dedi.
Sol tasarıyı büyük ölçüde reddettiği halde, ana muhalefet Demokratik Parti’den (PD) küçük bir milletvekili grubu, parti liderliğinin tasarıya karşı oy kullanma çağrısına karşı gelerek çekimser kaldı ve bu konudaki iç bölünmeleri ortaya koydu.
PD, Gazze’deki şiddeti kınadı ama müttefikleri Beş Yıldız Hareketi ve AVS kadar açık sözlü davranmadı.
Bu iki parti de İsrail’i soykırımla suçluyor.
Muhalefet partileri, hükümete antisemitizm tanımını değiştirmesi için defalarca çağrıda bulundu.
Bu çağrılar dikkate alınmadı ve koalisyon, önlemin İsrail hakkındaki tartışmayı kısıtlayacağına dair suçlamaları reddetti ve siyasi eleştiri hakkının tam olarak korunmaya devam edeceğini vurguladı.
Koalisyon ortağı Forza Italia partisinden Paolo Emilio Russo, “Demokrasimizin temel taşlarından biri olan ifade ve eleştiri özgürlüğünü kimse hiçbir zaman kısıtlamaya çalışmadı,” dedi.
Yasa tasarısının destekçileri, Gazze savaşının başlamasından bu yana antisemitik olaylarda görülen artışın ardından daha güçlü koruma önlemlerine ihtiyaç olduğunu belirtti.
Ülke çapında antisemitik olayları izleyen ve Milano’daki Yahudi Çağdaş Belgeleme Merkezi’nin (CDEC) bir araştırma birimi olan İtalya Antisemitizm Gözlemevi, 2025 yılında 963 vaka kaydetti. Bu rakam, 2022’de bildirilen sayının neredeyse dört katı.
CDEC direktörü Gadi Luzzatto Voghera, Reuters’a yaptığı açıklamada, “İnsanların itilmesi, tükürülmesi veya tokatlanması gibi olaylarda artış gördük. 2025 yılında 18 vaka kaydettik; bu yılın ilk altı ayında ise 10 vaka kaydettik,” dedi.
Avrupa
Alman uzmanlar Usmanov’un vergi soruşturmasının kapatılmasını istedi

Alman vergi ceza hukuku uzmanları, Rus milyarder Alişer Usmanov hakkındaki vergi kaçırma soruşturmasında ciddi usul ihlalleri olduğunu belirterek dosyanın kapatılmasını talep etti. Welt gazetesinin aktardığı raporda, soruşturmanın isimsiz bir ihbarla başladığı ve ödenmediği öne sürülen vergi tutarının milyonlar ile milyarlarca euro arasında değiştiği vurgulandı.
Alman vergi ceza hukuku alanında çalışan üç uzman, Rus milyarder Alişer Usmanov hakkında Almanya’da yürütülen vergi kaçırma soruşturmasının yasal dayanağını sorguladı ve dosyanın kapatılmasını istedi.
Welt gazetesinin aktardığına göre uzmanlar, inceledikleri raporda Alman soruşturma makamlarına yönelik çeşitli usul ihlali eleştirileri yöneltti.
Raporun yazarları, soruşturmanın yeterli kanıttan yoksun olduğunu ve sonlandırılması gerektiğini savundu.
Avrupa Birliği (AB), daha önce Alişer Usmanov’u yaptırım listesinden çıkarmıştı.
İş insanı 2022 yılından bu yana hesaplarının dondurulmasına, seyahat yasağına ve diğer kısıtlamalara itiraz ediyordu.
Sonuçta Almanya Federal Yüksek Mahkemesi, Usmanov’un tutumunu haklı buldu.
Almanya’da iş insanına yönelik paralel soruşturmaların büyük bölümü, 10 milyon euro ödenmesinin ardından kapatılanlar dahil, sonlandırıldı.
Ancak vergi kaçırma suçlamasıyla yürütülen soruşturma devam ediyor.
Soruşturma isimsiz bir ihbarla başladı
Uzmanların verilerine göre soruşturma, Almanya Federal Kriminal Polis Dairesine (BKA) yapılan isimsiz bir ihbar üzerine başlatıldı.
İhbarda vergi suçundan değil, olası bir yaptırım ihlalinden söz ediliyordu.
Belgede şüpheli konumundaki kişinin adı yer almıyordu.
İlk aşamada soruşturma hakimi, yeterli şüphe gerekçesi olmadığı için Usmanov’un mülklerinde arama yapılmasına izin vermedi.
Bunun üzerine müfettişler başka bir yerel mahkemeye başvurdu.
Vergi tutarı milyonlardan milyarlara uzanıyor
Raporun yazarları, ödenmediği öne sürülen vergi tutarına ilişkin değerlendirmelerdeki belirsizliğe dikkat çekti.
Dava dosyalarında bu tutar milyonlarca eurodan milyarlarca euroya kadar değişiklik gösteriyor.
Uzmanlara göre soruşturma makamları ikna edici kanıtlar ve anlaşılır açıklamalar sunamadı.
Dolaylı kanıtlar arasında otel konaklamaları, otomobiller, hizmet personeli ve kira sözleşmeleri yer alıyor.
Öte yandan Usmanov’un Moskova’daki adresi, Google Street View verilerine dayanılarak sanığın “yaşam çevresi” kapsamından çıkarıldı.
Uzmanlar, müfettişlerin iş insanının lehine olabilecek belgeleri dikkate almadığını da öne sürdü.
Bu belgeler arasında vize evrakları, tanık ifadeleri, Rusya’daki vergi belgeleri ve Alman vergi dairesinin ikametgahına ilişkin kayıtları yer alıyor.
Yurt dışındaki bir yargı kurumu, Alman makamlarının talebini somut şüphe gerekçesi olmayan “kabul edilemez, amaçsız bir kanıt arayışı” olarak niteleyerek reddetti.
Başka bir vakada ise henüz soruşturmayla doğrulanmamış iddialar, bir Avrupa ülkesinin makamlarına “tespit edilmiş olgular” gibi sunuldu.
Savunma makamı belgelere yıllarca ulaşamadı
Uzmanlar soruşturma işlemlerinin süresine de işaret etti.
Aramalarda yaklaşık bin klasör belge ve birkaç terabaytlık veri ele geçirildi.
Bu verilerin ön incelemesi dört yıl sürdü ve uzmanlar bu süreyi “orantılılık ilkesiyle bağdaşmaz” olarak değerlendirdi.
Savunma makamı dava dosyalarına ancak iki yıl sonra tam erişim sağlayabildi.
Raporda şu ifadelere yer verildi: “Bununla birlikte vergi soruşturmasına ilişkin belgelerin bir kısmı, bu sürenin ardından da savunma için erişilemez kaldı. Ele geçirilen verilerin bazılarına savunma ancak aramalardan üç yılı aşkın bir süre sonra ulaşabildi.”
Raporun yazarları, soruşturma makamlarının önceki iddiaları ikna edici kanıtlarla desteklemeden şüphe çemberini genişlettiğini vurguladı.
Uzmanlar, Usmanov’un ikametgahına dair varsayımlara dayanan ve müfettişlerin kendi aralarında bile uzlaşamadığı yeni bir davaya da dikkat çekti.
Raporda “Dört yılı aşkın sürenin ardından temel vergi hukuku sorunları hala sanık lehine çözülemediyse, bu, suç işlendiğine dair yeterli şüphe olmadığını gösterir” denildi.
Avrupa
İspanya’da PP-Vox koalisyonuna doğru

29 Kasım’da İspanya’da yapılacak genel seçimlerde Halk Partisi (PP) ve Vox’un kazanacağı ve koalisyon oluşturacağı öngörülüyor.
Seçimler yaklaşırken kamuoyu yoklamaları, mutlak çoğunluğu sağlayabilecek en olası koalisyonun PP-Vox koalisyonu olduğunu gösteriyor.
El País tarafından yapılan son bir ankette, tahminlere göre PP ve Vox’un, 350 sandalyeli İspanya parlamentosunda toplamda 190’dan fazla sandalye kazanacağı öngörülüyor.
Bölgesel siyaset, seçimlerden sonra neler olabileceğine dair bir fikir verebilir.
Mevcut bölgesel PP-Vox koalisyonları, İspanya’daki yerel yönetimlerin önemli ölçüde özerkliğe sahip olduğu eğitim, sosyal ve konut politikalarını, büyük kesintiler ve önceliklerdeki değişiklikler yoluyla şimdiden değiştirmiş durumda.
Başbakan Pedro Sánchez’in geçen ay erken seçim çağrısı yapmasından bu yana, PP, gelecekteki bir hükümetin kurulmasının, İspanya’nın üçüncü büyük siyasi gücü olan Vox’un ya bir koalisyon içinde ya da parlamento dışında destek vermesi yoluyla katılımını gerektireceği gerçeğini kabullenmiş görünüyor.
PP lideri Alberto Núñez Feijóo, geçen hafta bir podcast’te, sağcı parti ile geçmişteki gerginlikleri kabul ederek, “Vox, birçok konuda fikir ayrılığı yaşadığım bir parti,” dedi ve Vox’un artık “durumun gerçekliğiyle” barıştığını belirtti.
Vox lideri Santiago Abascal ise bir radyo röportajında, “Vox korkusu artık işe yaramıyor çünkü PP artık bu korkuyu yayma konusunda işbirliği yapmıyor,” dedi.
2024 yılında Vox, göç politikası konusundaki görüş ayrılıklarını gerekçe göstererek PP ile kurduğu tüm bölgesel koalisyonlardan çekilmişti.
Bu, iki parti arasında sürtüşme ve kamuoyuna yansıyan çekişmelerin yaşandığı bir dönemi başlattı. Bu süreçte Abascal ile Vox’u “sistem karşıtı” bir güç olmakla suçlayan Feijóo arasında kişisel saldırılar da yaşandı.
Fakat o zamandan beri, Extremadura, Aragon, Kastilya ve León ile Endülüs’teki bölgesel seçimlerde, PP en çok oy alan parti olarak çıkarken, yükselişteki Vox’un “oyun kurucu” rolünü üstlendiği ve oy oranları ile (ki bu oran %14 ile %19 arasında değişiyordu) orantılı olarak “kilit bakanlıklar” talep ettiği bir modeli pekiştirdi.
Abascal ve Feijóo, Vox’un hangi bakanlıkları üstleneceğini açıklamayı reddediyor; ayrıca ulusal düzeyde olası bir PP-Vox koalisyonunun nasıl olacağı belirsizliğini koruyor.
Bununla birlikte bölgesel anlaşmalar önceliklerin daha geniş gündemi nasıl şekillendirebileceğine dair ipuçları veriyor.
PP ve Vox, bölgesel anlaşmalarında ilk kez bir “ulusal öncelik” maddesi dahil etti. Bu madde, yasallığı ve farklı yorumlar nedeniyle büyük tartışmalara yol açtı.
Vox, seçim bildirgelerinde kamu konutlarına, yardıma ve sağlık hizmetlerine erişimde “İspanyollara” öncelik verileceğini iddia ederken, PP bunu, topraklarda “İspanya ile gerçek, kalıcı ve doğrulanabilir bir bağı olan” “yerleşik” kişilerle ilişkilendiriyor.
Uzmanlar, bu “öncelik” maddesinin İspanyol yasalarını ihlal edebileceği uyarısında bulunurken, PP’nin yumuşatılmış hali nihayetinde nihai anlaşmalara ve bölgesel bütçe taslaklarına dahil edildi.
Bu önlem, Vox’un PP azınlık hükümetini desteklediği Valencia Özerk Bölgesi’nde bu yıl “temel sosyal entegrasyon geliri” bütçe kalemine dahil edildi.
Geçen hafta, Sánchez’in kabinesi bu önlemi İspanya Anayasa Mahkemesi’ne taşımıştı.
Extremadura ve Aragon’da da kamu konutlarına, sosyal yardımlara ve vergi indirimlerine erişim için asgari ikamet şartı içeren benzer taslaklar hazırlanıyor.
Bölgesel PP-Vox hükümetleri ayrıca, uluslararası işbirliği fonlarını ve STK sübvansiyonlarını etkileyen önemli kesintiler veya harcama gözden geçirmeleri de uygulamaya koydu.
Aragón, uluslararası işbirliği bütçesini ilk kez tamamen kaldırdı. Diğer bölgeler ise “yerel harcamalara öncelik vermek” amacıyla kâr amacı gütmeyen kuruluşlara ayrılan fonları incelemeye veya başka yönlere aktarmaya başladı.
Vox Extremadura’nın başkan yardımcısı Óscar Arturo Fernández Calle, uluslararası işbirliğine ayrılan 11,5 milyon avronun tamamının sağlık bakanlığına aktarılacağını duyurdu.
Endülüs’te ise Kızıl Haç dahil olmak üzere göçmenlere yardım eden STK’lara yönelik yardımlarda önemli kesintiler yapıldı.
Diğer alanlarda ise Aragón ve Valencia gibi bölgelerdeki dil politikaları İspanyolca’nın teşvik edilmesine öncelik vererek, eş resmi dillerin varlığını azalttı.
Tarım önlemleri ise AB çevre mevzuatına karşı “birincil sektörü savunmaya” odaklandı.
Tartışmaların giderek kızıştığı bir ortamda, PP yetkilileri, Vox’un olası bir hükümete girip girmeyeceğinin seçmenlere bağlı olduğunu savunuyor.
Feijóo geçen hafta El País gazetesine verdiği demeçte, “Koalisyon hükümeti kurup kurmamak bana bağlı değil. Ne istediğim konusunda çok netim,” dedi.
Amerika2 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceRusya’nın ‘Doğu’ya yönelişi’ hız kazanıyor: Putin, Çin sınırında yeni demiryolu hattını onayladı
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin isyanı sürüyor
Asya2 hafta önceKazakistan, Drujba hattı üzerinden petrol sevkiyatını yeniden başlatmak istiyor
Dünya Basını1 hafta önceŞam’da bir okul: Modern Suriye tarihi silinirken
Dünya Basını2 hafta önceSırp Profesör Simić: Sandıktan çıkan irade Batı blokuna yöneliş değil
Görüş1 hafta önceEl koy, sil, inkâr et: İsrail’in kendi kayıtlarıyla savaşı, Mavi Marmara’dan Gazze’ye – 2










