Washington ile Avrupa arasında Hürmüz ayrışması

ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nı açmaya yönelik koalisyona katılmayan NATO müttefiklerine sert tepki gösterdi. Avrupa başkentleri ise ABD-İsrail operasyonlarının kendilerine danışılmadan başlatıldığını belirterek askeri katılımı reddetti. Hürmüz’ün kapanmasıyla petrol fiyatları 100 doların üzerine çıktı.

ABD Başkanı Donald Trump, bazı NATO üyelerinin Hürmüz Boğazı’nı açmak için uluslararası bir koalisyon kurulmasına karşı çıkmasına sosyal medya üzerinden sert tepki verdi. Washington’ın çağrısına mesafeli yaklaşan müttefikler, ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı askeri sürecin kendilerine danışılmadan yürütüldüğünü belirtti.

Trump, paylaşımında şu ifadeleri kullandı: “Böyle büyük bir askeri başarı elde ettiğimiz için artık NATO ülkelerinin yardımına ihtiyacımız yok, bunu istemiyoruz da, asla istemedik. Aynı şekilde Japonya, Avustralya veya Güney Kore’nin de yardımına ihtiyacımız yok. Dünyanın en güçlü ülkesi olan ABD Başkanı olarak söylüyorum, hiç kimsenin yardımına ihtiyacımız yok.”

Trump müttefikleri vefasızlıkla suçladı

Trump, NATO müttefiklerinin büyük bölümünün daha önce İran’ın nükleer silah elde etmemesi gerektiği konusunda uzlaştığını hatırlattı ve buna rağmen ABD’nin askeri operasyonuna katılmayı reddettiklerini söyledi.

ABD Başkanı, müttefikleri yıllarca Amerikan güvenlik şemsiyesinden faydalandıktan sonra Washington’ı yalnız bırakmakla suçladı ve ittifakın “tek yönlü bir ilişki” haline geldiğini ifade etti.

Trump ayrıca savaşın İran’ın askeri kapasitesini ortadan kaldırdığını belirtti. İran donanmasının, hava kuvvetlerinin ve hava savunma altyapısının yok edildiğini, İran liderliği içindeki bazı figürlerin de etkisiz hale getirildiğini söyledi.

Avrupa başkentleri askeri katılımı reddetti

Trump’ın açıklamaları, Avrupa hükümetlerinin ABD öncülüğündeki deniz harekatına katılmayı kamuoyu önünde reddetmesinin ardından geldi. Bu harekat, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail saldırılarına İran’ın verdiği karşılığın ardından kapanan Hürmüz Boğazı’nı yeniden açmayı hedefliyor.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in sözcüsü, “Bu NATO’nun savaşı değil” ifadesini kullandı. Sözcü, Washington’ın bu süreci başlatmadan önce Avrupa başkentleriyle istişare yürütmediğini ve bu nedenle meselenin “NATO’nun ya da Alman hükümetinin sorumluluğunda olmadığını” söyledi.

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, ülkesinin “daha geniş bir savaşa dahil olmayacağını” belirtti ve savaş gemilerinin harekata gönderilmeyeceğini açıkladı.

Yunanistan Başbakanı Kiryakos Miçotakis, Yunanistan’ın ve Avrupa’nın İran yakınlarında herhangi bir askeri operasyona katılmayacağını ifade etti.

Miçotakis, “Basit cevap hayır. Yunanistan mevcut operasyon sahası çevresindeki hiçbir faaliyete katılmayacak. Avrupa’nın askeri olarak bu çatışmaya dahil olmayacağını düşünüyorum ancak krizin ekonomik sonuçlarına odaklanması gerekiyor” dedi.

Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Paris yönetiminin “mevcut koşullarda Hürmüz Boğazı’nı açmaya yönelik operasyonlara katılmayacağını” ve Fransa’nın “bu çatışmanın tarafı olmadığını” vurguladı.

Hürmüz krizi enerji piyasalarını etkiledi

Öte yandan Avrupa Birliği liderleri, perşembe günü Brüksel’de bir araya gelerek elektrik fiyatlarını düşürmeye yönelik kısa vadeli önlemleri değerlendirmeye hazırlanıyor.

Krizin arka planında, İran’ın ABD ve İsrail saldırılarına karşılık olarak Hürmüz Boğazı’nı fiilen kapatması yer alıyor. Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin taşındığı bu hattın kapanması, petrol fiyatlarını varil başına 100 doların üzerine taşıdı.