Washington’dan mesaj: Putin-Zelenskiy zirvesi mi?

ABD arabuluculuğunda Abu Dabi’de bir araya gelen Rus ve Ukrayna heyetleri, devlet başkanları düzeyinde gerçekleşecek olası bir zirve için kritik eşiği aştı. Washington kaynakları, tarafların en çetrefilli konuları dahi masaya yatırdığını belirterek Vladimir Putin ile Vladimir Zelenskiy’nin bir araya gelmesinin artık uzak bir ihtimal olmadığını iddia etti.

ABD merkezli haber platformu Axios’a konuşan Amerikalı yetkililer, Rusya ve Ukrayna heyetlerinin ABD arabuluculuğunda Abu Dabi’de gerçekleştirdiği temasların, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Ukraynalı mevkidaşı Vladimir Zelenskiy arasında doğrudan görüşmelerin yolunu açacak önemli bir aşama olduğunu bildirdi.

Yetkililerin aktardığı bilgilere göre, 23-24 Ocak tarihlerinde gerçekleşen görüşmelerde taraflar; Donbass topraklarının statüsü, Zaporojye Nükleer Santrali’nin yönetimi ve savaşın sona erdiğini teyit edecek tansiyonu düşürme adımları gibi tüm tartışmalı başlıkları masaya yatırdı.

Müzakere sürecine hakim bir yetkili, “Putin ve Zelenskiy’nin görüşmesine çok yakınız” ifadesini kullandı.

Aynı kaynak, ne Rus ne de Ukrayna heyetinin hassas konulardan kaçındığını, tarafları zorlamaya gerek kalmadan “gerçekten çözüm arayışında olduklarını” vurguladı.

Yetkili ayrıca, 1 Şubat’ta Abu Dabi’de yapılması planlanan üçüncü tur görüşmelerde ilave ilerleme sağlanması halinde, Rusya ve Ukrayna heyetlerinin Moskova veya Kiev’de bir araya gelebileceğine işaret etti.

Washington yönetimi, bu temasların liderler düzeyindeki zirveden önce gerçekleşmesi gerektiği görüşünde.

Amerikalı yetkili, “Bu ihtimalin uzak olduğunu düşünmüyoruz. Mevcut rotada ilerlemeye devam edersek o noktaya ulaşacağız” değerlendirmesinde bulundu.

Abu Dabi’de ‘yapıcı’ atmosfer: Heyetler birlikte yemek yedi

ABD tarafı, yürütülen müzakereleri “son derece üretken” olarak nitelendiriyor. Edinilen bilgilere göre, görüşmelerin ikinci gününün sonunda üç heyet birlikte öğle yemeği yedi.

Bir kaynak, o anları “Herkesin neredeyse arkadaş gibi göründüğü bir andı; içimde bir umut hissi uyandı” sözleriyle tarif etti. Axios’a konuşan ikinci bir yetkili ise Washington’ın gelinen aşamadan memnuniyet duyduğunu belirterek, “Süreç, bekleyebileceğimiz en iyi şekilde ilerledi” diye konuştu.

24 Ocak’ta Abu Dabi’de gerçekleşen ve üç saatten fazla süren ikinci tur görüşmeler, Kiev yönetimi tarafından da “olumlu” ve “yapıcı” olarak tanımlandı.

TASS haber ajansına konuşan bir kaynak ise detay vermemekle birlikte, görüşmeler sonucunda bazı somut sonuçlara ulaşıldığını aktardı.

Putin ve Zelenskiy’nin yüz yüze görüşmesi konusunda daha önce Donald Trump ısrarcı olmuştu. Trump, 15 ve 18 Ağustos tarihlerinde her iki liderle sırasıyla görüştükten ve ardından Avrupalı liderler ile NATO Genel Sekreteri Mark Rütte’yi ağırladıktan sonra bu meseleye yoğunlaşmıştı.

Ancak o dönemde bu girişim, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov tarafından geri çevrilmişti. Lavrov, öncelikle gündemin “detaylı bir şekilde çalışılması” gerektiğini ve barış anlaşmasının altına imza atacak kişinin “meşru bir muhatap” olacağının netleşmesi gerektiğini ifade etmişti.

Eylül ayında Çin ziyareti sonrası düzenlenen basın toplantısında konuşan Putin, Trump’ın ricasına atıfta bulunarak Zelenskiy’i Moskova’ya davet etmişti.

Zelenskiy ise “bir teröristin başkentine gidemeyeceğini” öne sürerek teklifi reddetmiş ve karşılık olarak Putin’i Kiev’e çağırmıştı.

Rusya Devlet Başkanı, daha sonra yaptığı bir açıklamada Moskova’nın üst düzey görüşmeler için “en iyi yer” olduğunu yinelemişti.

Zelenskiy’e “gerekli çalışma koşullarının ve güvenliğin sağlanacağı” taahhüdünde bulunan Putin, zirvenin başka bir lokasyonda yapılması yönündeki çağrıları “aşırı talepler” olarak nitelendirmişti.