Diplomasi
WP: Rusya ve Çin uzayda ABD ile arasındaki farkı kapatıyor
The Washington Post, Rusya ve Çin’in uzay alanında ABD ile arasındaki mesafeyi giderek kapattığını ve Washington’ın teknolojik üstünlüğünün azalmaya başladığını yazdı. Gazete, Moskova ve Pekin’in ilerlemelerinin risk yarattığını belirterek ABD’ye fırlatma sayılarını artırma ve altyapısını modernize etme çağrısında bulundu.
Rusya ve Çin’in uzay alanında ABD ile arasındaki farkı giderek kapattığı bildirildi. The Washington Post (WP) gazetesinin değerlendirmesinde, ABD’nin bu alandaki teknolojik üstünlüğünün azalmaya başladığı, Moskova ve Pekin’in kaydettiği yeni başarıların Washington açısından riskler doğurabileceği belirtildi.
Gazete, Çin’in son dönemdeki ilerlemelerini bu duruma örnek gösterdi. Ağustos ayında Çinli bir havacılık ve uzay şirketi, roketin birinci kademesini ilk kez başarılı bir şekilde Dünya’ya indirdi.
Bu teknolojiye daha önce yalnızca ABD merkezli SpaceX ve Blue Origin şirketleri sahipti. Roket kademelerinin yeniden kullanılabilmesi, fırlatma maliyetlerini önemli ölçüde düşürüyor.
WP, Rusya’nın uzaydan internet bağlantısı sağlaması planlanan Rassvet uydu sistemine de dikkat çekti.
Gazete, bu sistemin Rus ordusu tarafından kullanılabileceğini kaydetti. Haberdeki değerlendirmeye göre Rassvet sistemi, Rusya’ya SpaceX’in Starlink uydu ağının sağladığı kabiliyetlere benzer imkanlar sunabilir.
Gazeteye göre ABD’nin karşılaştığı temel sorunların başında eskiyen fırlatma rampaları ve diğer uzay altyapısı yer alıyor. Söz konusu altyapının modernizasyonu için ABD Kongresi’nden ek bütçe sağlanması gerekiyor.
WP ayrıca günümüzde uzun zaman alabilen ticari fırlatma izin süreçlerinin sadeleştirilmesinin zorunlu olduğunu vurguladı.
ABD’nin güçlü özel uzay sektörü sayesinde üstünlüğünü şimdilik koruduğunu belirten gazete, liderliğin sürdürülebilmesi için Washington’ın fırlatma sayısını artırması ve altyapı yenilemelerine yatırım yapması gerektiğini ifade etti.
The Times gazetesinin Mayıs 2025 tarihli haberine göre ABD; İngiltere ve diğer “Beş Göz” istihbarat ittifakı üyelerine Rusya ile Çin’in uzaydaki operasyonlarına ilişkin bazı verileri aktarmaya başladı.
Bu adım, Washington’ın Pekin’in askeri uzay kabiliyetlerindeki ilerlemeden duyduğu endişeler doğrultusunda atıldı. Bu kapsamda müttefiklere, Rus ve Çin uydularını takip eden ABD Uzay Kuvvetleri birimi Space Delta 9’un bilgilerine erişim sağlandı.
Rusya ve Çin ise ortak uzay projeleri yürütmeyi sürdürüyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Nisan 2025’te yaptığı açıklamada Moskova ve Pekin’in bu alanda “büyük” ve “görkemli” planları olduğunu belirtti.
Rusya, 2024 yılında Çin ile Ay yüzeyinde veya yörüngesinde kurulması planlanan Uluslararası Bilimsel Ay İstasyonu anlaşmasını onayladı.
Eski NASA Başkanı Jim Bridenstine ise Ekim 2025’te Rusya, ABD ve Çin’e uzayda işbirliği yapma çağrısında bulundu. Ülkelerin çıkarlarının ve faaliyetlerinin uzayda kesişebileceğini belirten Bridenstine, tarafların tek başlarına hareket edemeyeceğini söyledi.
Bridenstine ayrıca Moskova ile Washington arasındaki uzay işbirliğinin Soğuk Savaş döneminde başladığını hatırlattı.