Diplomasi
WSJ, Merz’in Trump’ı ‘çek defteri diplomasisi’ ile nasıl ikna ettiğini yazdı
The Wall Street Journal gazetesine göre, Almanya Şansölyesi Merz, ‘çek defteri diplomasisi’ yürüterek ABD Başkanı Trump’ı Ukrayna’ya Patriot sistemleri tedarik etmeye ikna etti. Merz, ABD’nin askıya aldığı sevkiyatların ardından Ukrayna için Amerikan yapımı silahları Alman fonlarıyla satın almayı teklif etti ve Trump bu teklifi kabul ederek sayıyı beş sisteme çıkardı.
The Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Rusya’ya yönelik tutumunu sertleştirmesinin, Avrupalı liderlerin aylardır yürüttüğü ve Washington ile temasları yoğunlaştırdığı bir kampanyanın sonucu olduğunu yazdı.
Habere göre, üst düzey yetkililer, Trump idaresindeki kilit isimlerle gizli iletişim kanallarını kullandı.
Bu süreçte Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’in, seleflerine kıyasla Trump ile daha kolay temas kurduğu belirtildi.
Şansölyenin danışmanlarına göre, Merz’in özel sektörde servet kazanmış olması ve Alman anayasasında yapılan değişiklikle neredeyse sınırsız borçlanma yetkisi alarak Amerikan silahları için önemli bir finansman sağlayabilmesi, bu yakınlığın arkasındaki önemli etkenlerden biri oldu.
‘Çek defteri diplomasisi’ işe yaradı
Eski bir üst düzey Alman Savunma Bakanlığı yetkilisi olan Nico Lange, “Merz doğru yaklaşımı buldu ve şimdi Trump ile cep telefonundan konuşup ‘çek defteri diplomasisi’ yürütebiliyor,” dedi.
Lange, “Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve diğerlerinin aksine, o gerçekten de sözlerini eylemleriyle destekleyebiliyor,” diye ekledi.
Bu diplomasinin en somut örneği, 11 Temmuz akşamı yaşandı. WSJ‘ye konuşan ve görüşme hakkında bilgi sahibi olan iki kaynağa göre Trump, Ukrayna’ya yönelik saldırıların videolarını izledikten sonra cep telefonundan Merz’i arayarak Rusya lideri Vladimir Putin’e olan öfkesini dile getirdi.
Kaynaklara göre Trump, Almanya Şansölyesi’nin birkaç gün önce yaptığı teklifi kabul etmeye hazır olduğunu söyledi.
Merz, ABD’nin Ukrayna’ya yönelik bazı silah sevkiyatlarını askıya aldığına dair haberlerin ardından Trump ile bir telefon görüşmesi talep etmiş ve Alman fonlarını kullanarak Ukrayna için Amerikan yapımı silahlar satın almayı önermişti.
Trump’ın sevkiyatların durdurulduğundan haberi yoktu
Söz konusu ilk görüşme, 3 Temmuz’da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in de katılımıyla gerçekleşmişti.
Görüşmeye aşina kaynaklar, Merz’in, Trump ve Hegseth’in ABD Bağımsızlık Günü’nü kutladığını ve Washington’un sevkiyatları durdurduğu bir dönemde Almanya’nın Ukrayna için iki Patriot sistemi satın alma teklifini dile getirdiğini aktardı.
Fakat Trump’ın, sevkiyatları askıya alma kararından haberdar olmadığı anlaşıldı.
Kaynaklara göre Trump, “Pete, neler oluyor?” diye sordu. Bu görüşmeden kısa bir süre sonra Kiev’e yönelik bazı silah sevkiyatları yeniden başladı.
Anlaşma iki sistemden beşe çıktı
11 Temmuz’daki görüşmede ise Trump, Almanya’ya Ukrayna için iki değil, beş Patriot sistemi satmayı teklif etti.
Merz bu teklifi kabul etti, ancak WSJ‘ye konuşan ve şansölyenin tutumuna aşina olan kaynaklar, Merz’in finansman için diğer Avrupalı liderlerle anlaşması gerekeceğini belirtti.
Haberde, Berlin’in muhtemelen kendi envanterindeki iki sistemi Kiev’e göndereceği ve bunların yerine yaklaşık 2 milyar dolar değerinde yeni sistemleri Washington’dan sipariş edeceği ifade edildi.
Ukrayna için bir sistemi Norveç’in satın alacağı, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de muhtemel tedarikçiler arasında Danimarka, Kanada ve Finlandiya’yı zikrettiği kaydedildi.
Trump, 14 Temmuz akşamı yaptığı açıklamada, Ukrayna’ya silahların parasını Avrupalı ülkelerin ödeyeceğini duyurdu.
ABD’nin Kiev’e 17 Patriot sistemi verme ihtimalini değerlendirdiğini ve bu sistemlerin Avrupalı müttefikler tarafından sağlanacağını, Washington’un da onların stoklarını yenileyeceğini söyledi.
Almanya Savunma Bakanı Boris Pistorius da Berlin ve Washington’un Kiev’e iki Patriot sistemi tedarik etmeye hazırlandığını doğruladı.
Pistorius, ABD’li mevkidaşı Hegseth ile bu anlaşmayla ilgili her türlü sorunu “hızlı ve sessiz bir şekilde” çözme konusunda anlaştıklarını bildirdi.
Dün gece Trump, yeni anlaşma kapsamında Patriot sistemlerine ait füzelerin Almanya’dan Ukrayna’ya sevk edilmeye başlandığını ilan etti.