Yapay zekaya aşırı güvenen şirketler kovdukları çalışanlarının peşinde

Yapay zekayla kadro azaltan şirketler, teknolojinin tecrübeli çalışanların yerini dolduramaması üzerine personeli yeniden işe almaya başladı. İsveçli Klarna’dan Ford’a kadar uzanan bu geri dönüş, uzmanlar tarafından “yapay zeka bumerangı” olarak adlandırılıyor.

Yapay zeka sistemlerini devreye soktuktan sonra personel tasarrufuna giden bazı şirketler, teknolojinin beklentileri karşılayamaması üzerine eski pozisyonlara yeniden insan çalışan almaya başladı.

Associated Press (AP) haber ajansının insan kaynakları şirketi Robert Half verilerine ve iş gücü piyasası uzmanlarıyla yapılan görüşmelere dayandırdığı habere göre, iş dünyasında yaşanan bu geri dönüş “yapay zeka bumerangı” olarak adlandırılıyor.

Söz konusu eğilimin ne kadar yaygın olduğu henüz netlik kazanmadı.

Robert Half tarafından görüşü alınan finans, pazarlama, hukuk ve sağlık sektörlerindeki işe alım yöneticileri, şirketlerinin öncelikle yapay zeka veya otomasyon gerekçesiyle kadroları lağvettiğini, ardından aynı ya da benzer görevlere yeniden insan çalışan istihdam ettiğini belirtti.

Geri adım atılmasındaki en yaygın nedenler arasında teknolojinin tahmin edilenden daha sıkı bir denetim gerektirmesi ve çalışanların kurum içinde biriktirdiği operasyonel tecrübeyi kopyalayamaması öne çıkıyor.

Robert Half üst düzey yöneticisi Bill Driscoll konuya dair, “Eleştirel düşünce, işbirliği, yaratıcı yaklaşım ve kurumsal bilgi gerektiğinde yapay zeka bunları kesinlikle taklit edemiyor. Bence şirketler tam da bu noktada ‘Bizim bu işi yürütmek için gerçekten insana ihtiyacımız var’ gerçeğini fark etmeye başlıyor.” dedi.

AP, geri dönüşe örnek olarak 2025 yılında müşteri hizmetleri birimine yeniden personel almaya başlayan İsveç merkezli ödeme servisi Klarna’yı gösterdi.

Klarna CEO’su Sebastian Siemiatkowski, Bloomberg ile yaptığı söyleşide giderleri kısmak için yapay zeka sohbet robotuna güvenme konusunda çok ileri gittiklerini itiraf etti.

Otomotiv devi Ford ise kalite kontrol süreçlerinde kullanılan yapay zeka araçlarının beklenen sonuçları vermemesi üzerine haziran ayında 350 deneyimli mühendisi işe aldığını veya terfi ettirdiğini duyurdu.

AP’ye konuşan bir Ford temsilcisi, yapay zeka ile çalışanların teknik uzmanlığının bir arada kullanılmasının kaliteyi artırmaya yardımcı olduğunu kaydetti.

Uzmanlar görev tanımına yazılmayan görünmez emeğe işaret ediyor

Forrester baş analisti Betsy Summers, işverenlerin resmi görev tanımlarında görünmeyen katkıları küçümseyebileceğine dikkat çekti.

Summers, iş arkadaşlarının duygu durumunu sezmek, ekip içindeki güven ortamını korumak ve kendiliğinden fazladan çaba göstermek gibi insani kabiliyetlerin bu kapsamda yer aldığını ifade etti.

Georgetown Üniversitesi yönetim bilimi profesörü Brooks Holtom, kurumların otomasyona geçmeden önce şirket içi iş akışlarını yeterince titiz incelemediğini dile getirdi.

İngiliz teknoloji şirketi SHL’in kıdemli başkan yardımcısı Lucy Beaumont ise işverenlerin çalışanları yapay zekayla değiştirme kararından vazgeçtiklerini kamuoyuna her zaman açıkça itiraf etmediğini aktardı.

Öte yandan AP, işten çıkarıldıktan sonra kuruma güveni sarsılan çalışanları geri döndürmenin şirketler için kolay olmadığını vurguladı.

Beaumont, geri dönüş teklifi alan çalışanların daha yüksek ücret talep edebileceğini ve yapay zekanın gelecekteki görevlerini nasıl şekillendireceği konusunda netlik arayabileceğini söyledi.

İşten çıkarmaların sürdüğü büyük teknoloji devlerinde ise farklı yaklaşımlar göze çarpıyor.

Amazon, 2025 sonbaharında 14 bin kişiyi işten çıkarmasının ardından Ocak 2026’da dünya çapında yaklaşık 16 bin çalışanın daha işine son verdi.

Amazon Kıdemli Başkan Yardımcısı Beth Galletti söz konusu adımı kişisel sorumluluğun artırılması ve bürokrasinin ortadan kaldırılmasıyla açıkladı.

Amazon CEO’su Andy Jassy, bu süreçten önce yapay zekanın yaygınlaşmasının önümüzdeki yıllarda şirket kadrolarında küçülmeye yol açacağı yönünde uyarıda bulunmuştu.