Rusya’da derinleşen akaryakıt krizi nedeniyle ocak-ağustos döneminde 322 akaryakıt istasyonu faaliyetlerini durdurarak bakıma alındı. Kapanmalar geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 70 artış gösterirken, ham maddeye erişemeyen istasyon sahipleri tesislerini satışa çıkarmaya başladı. Krizin arkasında ise Ukrayna İHA’larının rafinerilere düzenlediği saldırılar ve borsa fiyatlarındaki sert yükseliş yer alıyor.

Rusya’da tırmanan akaryakıt krizi ortamında benzin istasyonları yüzlerle ifade edilen sayılarla kapanmaya başladı.

İzvestiya gazetesinin OMT Consult verilerine dayandığı haberine göre, ocak ile ağustos ayları arasında ülke genelinde 322 benzin istasyonu faaliyetlerini durdurarak bakıma girdi. Bu sayı, geçen yılın aynı döneminde gerçekleşen kapanışlara kıyasla yüzde 70’lik bir artışa işaret ediyor.

Kapanışlar, Rusya genelinde aktif olarak hizmet veren 28,4 bin benzin istasyonunun yüzde 1,2’lik bölümünü etkiledi.

Kapanan istasyonların büyük bölümünü bağımsız ağlar oluşturdu. Gazoil, Rosgaz, Zvezda, Tamic Energy ve MMK Petrol gibi büyük bağımsız zincirlere ait 105 istasyon kapısına kilit vurdu. Orta ölçekli ağlar 69, küçük ölçekli ağlar ise 82 istasyonu kapattı.

Dikey entegre petrol ve doğalgaz şirketleri olan Lukoil, Tatneft, Gazprom Neft, NNK, Rosneft, Surgutneftegaz ve Gazprom ise toplam 67 istasyonun faaliyetini geçici olarak durdurdu.

OMT Consult, buna ek olarak 214 benzin istasyonunun geçen yıldan bu yana bakımda kalmaya devam ettiğini bildirdi.

Rafineriler hedef alındı, üretim 2002 seviyesine geriledi

Rusya akaryakıt pazarındaki kriz, Ukrayna’ya ait insansız hava araçlarının (İHA) petrol rafinerilerine düzenlediği saldırılar sonucunda patlak verdi.

Bu yıl gerçekleşen uzun menzilli darbeler 26 tesisi devre dışı bıraktı. Financial Times’ın uydu verilerine ve S&P Global analizlerine dayandırdığı haberine göre, temmuz sonu itibarıyla bu tesislerden yalnızca 8’i tam kapasiteyle çalışmaya dönebildi. En az 11 tesis üretimi kısmen restore ederken, 7 tesis ise atıl kalmayı sürdürdü.

EA Analytics değerlendirmelerine göre bu durum, Rusya’daki petrol işleme hacmini günlük 3,6 milyon varile düşürerek Mayıs 2002’den bu yana görülen en düşük seviyeye geriletti.

Bu miktar, mevsimsel normların yaklaşık üçte bir altında kalıyor. 2020-2025 yıllarında Rus rafinerileri yaz aylarında günde ortalama 5,3 ila 5,6 milyon varil petrol işliyordu.

Borsa fiyatları yükseldi, bağımsız istasyonlar satışa çıktı

Üretimdeki düşüş fiyatlara da yansıdı. AI-92 tipi benzinin ortalama borsa fiyatı 2026 yılının ilk yarısı sonunda ton başına 63,7 bin rubleye ulaşarak yıllık bazda yüzde 18 arttı.

Rusya Akaryakıt Birliği, hükümete gönderdiği yazıda özel benzin istasyonlarının makul fiyatlarla akaryakıt temin edemediğini belirtti.

Birlik, petrol şirketlerinin öncelikli olarak kendi istasyonlarını beslemesi nedeniyle borsadan satın alınan hammaddenin bağımsız işletmelere teslim edilmediğini bildirdi.

St. Petersburg Petrol Birliği Başkanı Marat Murtazin, bağımsız zincirler için benzin tedarik edilememesi durumunun halen devam ettiğini ve bu durumun istasyon kapanışlarına yol açtığını kaydetti.

İzvestiya’nın aktardığına göre, kapanan istasyonların sahipleri tesisleri aktif şekilde satışa çıkarmaya başladı. Satışa sunulan istasyonların fiyatları 1 milyon ile 150 milyon ruble arasında değişiyor.

Murtazin, benzin istasyonlarının gelecekteki durumunun akaryakıtın bulunabilirliğine ve maliyetine bağlı olacağını vurguladı.

Rus e-ticaret devi Wildberries ve Russ ortak şirketi RWB, lojistik merkezlerinde akıllı telefon kullanımının yasaklanmasını ek güvenlik önlemleriyle açıkladı. Şirket, depolara yalnızca kamerasız tuşlu telefonlarla girilmesine izin verildiğini duyurdu. Kararın, tesislere yönelik insansız hava aracı saldırıları sırasında yapılan izinsiz çekimleri engellemek amacıyla alındığı bildirildi.

Rus online ticaret devi Wildberries ile Russ grubunun birleşik şirketi RWB, lojistik tesislerinde akıllı telefon kullanımına getirilen kısıtlamalara ilişkin açıklama yaptı.

Şirket basın servisinden RBK medya kuruluşuna yapılan bilgilendirmede, depolara telefon sokma kurallarının özünde değişmediği, kamerasız ve tuşlu cihazların kullanımına izin verilmeye devam edildiği belirtildi. Şirket yetkilileri, uygulamanın ek bir güvenlik adımı olduğunu vurguladı.

RWB basın servisinden yapılan açıklamada, “Söz konusu gereklilikler, lojistik tesislerin sınırları içinde izinsiz fotoğraf ve video çekimini önlemeye yönelik ek güvenlik tedbirlerinin bir parçasıdır” ifadelerine yer verildi.

Drone görüntülerinin çekilmesi yasağı getirdi

Süreç, “Klub partnerov na marketpleysah” adlı Telegram kanalının Wildberries’in kurum içi talimatına dayanarak yaptığı haberle gündeme geldi. İlgili belgede, 3 Ağustos itibarıyla depo alanlarına yalnızca kamerasız tuşlu cep telefonlarıyla girilmesine izin verildiği aktarıldı.

Kanalın ulaştığı belgede, akıllı telefonlara izin verilen dönemde insansız hava araçlarının uçuşlarının ve “yaşanan olayların” kayda alındığı vakaların tespit edildiği kaydedildi.

Talimatta ayrıca hava tehlikesi alarmı sırasında çekim yapmanın kesinlikle yasak olduğu hatırlatıldı.

Çok sayıda bölgede depolar hedef oldu

Ukrayna Silahlı Kuvvetleri’nin 18 Temmuz’dan itibaren düzenlediği saldırılarda Tambov, Moskova, Vladimir, Volgograd, Penza ve Samara bölgeleri ile çok sayıda farklı bölgedeki Wildberries depoları isabet aldı. Saldırılar sonucunda şirket çalışanları hayatını kaybetti, onlarca kişi yaralandı.

Tesislerde yangınlar çıkarken, bazı depolar faaliyetlerini geçici olarak durdurmak ve personeli tahliye etmek zorunda kaldı.

Saldırıların ardından Wildberries lojistik zincirlerini yeniden yapılandırdığını, tesis korumasını artırdığını, çalışanlara ve satıcılara destek önlemleri sağladığını duyurdu.

Wildberries Yöneticisi Tatyana Kim, şirkete ait depoların mevcut tüm koruma araçlarıyla donatıldığını açıkladı.

Tesislerdeki yangın güvenliği sistemlerinin 2024 yılı itibarıyla tamamen yenilendiğini belirten Kim, saldırıların başladığı ilk günden bu yana savunma tedbirlerinin her gün artırıldığını bildirdi.

Kim, yoğunluğu giderek artan saldırıların büyük bölümünün başarıyla püskürtüldüğünü sözlerine ekledi.

Rusya’da asimetrik İHA saldırılarının makroekonomik sonuçları

Rus milyarderlerin toplam serveti 2026 yılının başından bu yana 5 milyar dolardan fazla eridi. En ağır kaybı servetinin üçte birini kaybeden Mihail Prohorov yaşarken, küresel piyasalarda tam tersi bir hareketlilik kaydedildi. Bloomberg verilerine göre dünyadaki en zengin 500 kişinin serveti aynı dönemde rekor artışlar gördü.

Rusya’nın en zengin iş insanlarının toplam serveti yıl başından bu yana 5,02 milyar dolar azaldı. Bloomberg Milyarderler Endeksi verilerine göre hazırlanan liste, iş insanlarının sahip olduğu halka açık varlıkların borsa kote değerleri esas alınarak oluşturuldu.

Sıralamaya göre, Rus katılımcılar arasında serveti en çok gerileyen isim Mihail Prohorov oldu. Prohorov’un sermayesi 5,66 milyar dolar azalarak 10,9 milyar dolara geriledi.

Telegram’ın kurucusu Pavel Durov’un serveti 1,86 milyar dolar kayıpla 12,5 milyar dolara düştü. Nornikel Başkanı Vladimir Potanin’in sermayesi 3,44 milyar dolar eriyerek 23 milyar dolara, NLMK Yönetim Kurulu Başkanı Vladimir Lisin’in serveti 1,16 milyar dolar kayıpla 22,6 milyar dolara, Lukoil’in kurucusu Vagit Alekperov’un sermayesi ise 1,41 milyar dolar azalarak 21,2 milyar dolara geriledi.

Kazananlar tarafında Mordaşov öne çıktı

Sermaye değişiminde zıt bir dinamik sergileyen Severstal’in ana hissedarı Aleksey Mordaşov ise servetini 1,79 milyar dolar artırarak 28,1 milyar dolara çıkardı.

Novatek Başkanı Leonid Mihelson’un serveti 1,48 milyar dolar artışla 25,2 milyar dolara, Yevrohim ve SUEK’in kurucusu Andrey Melniçenko’nun sermayesi 1,18 milyar dolar artışla 20,1 milyar dolara ulaştı.

Novatek ve Sibur’un ortaklarından Gennadiy Timçenko servetini 1,15 milyar dolar artırarak 15,4 milyar dolara, UGMK’nin kurucusu Iskander Mahmudov ise 700 milyon dolar artışla 8,58 milyar dolara yükseltti.

Ayrıca RWB CEO’su Tatyana Kim’in sermayesi 418 milyon dolar artışla 8,3 milyar dolara, Senatör Suleyman Kerimov’un serveti 358 milyon dolar artışla 10,8 milyar dolara çıktı. Monaco futbol kulübünün başkanı Dmitriy Rıbolovlev servetini 247 milyon dolar artırarak 10 milyar dolara, Alfa-Group’un kurucularından Mihail Fridman ise 162 milyon dolar artışla 10,2 milyar dolara ulaştırdı.

Küresel ölçekte tarihi servet rekoru

Rusya’daki erimenin aksine, Bloomberg versiyonuna göre dünyanın en zengin 500 insanının toplam serveti 15 Haziran’da tek bir günde 336 milyar dolar arttı.

Ajansın verilerine göre bu durum, tarihteki en büyük günlük artış olarak kayıtlara geçti ve söz konusu kişilerin toplam serveti 13,3 trilyon dolara ulaştı.

Bu rekor artıştan birkaç gün önce, 12 Haziran’da Amerikalı milyarder Elon Musk, uzay ve havacılık şirketi SpaceX’in halka arzının (IPO) ardından dünyanın ilk trilyoneri oldu.

Forbes verilerine göre iş insanının serveti o tarihte yaklaşık 1,1 trilyon dolara yükselirken, Bloomberg Musk’ın servetini yaklaşık 1,05 trilyon dolar olarak tahmin etti.

Zirve noktasında 1,4 trilyon dolara kadar ulaşan Musk’ın sermayesi, 1 Ağustos itibarıyla yarıdan fazla azalarak 684 milyar dolara geriledi.