Yemen’de BAE destekli güçler ilerliyor, Suudi Arabistan Aden’den çekiliyor

Birleşik Arap Emirlikleri destekli Güney Geçiş Konseyi, Yemen’in güneyindeki stratejik noktaları ve petrol sahalarını ele geçirerek ayrılıkçı devlet hedefine bir adım daha yaklaştı. Sahadaki dengelerin değişmesi üzerine Suudi Arabistan, geçici başkent Aden’deki askeri varlığını tahliye etmeye başladı.

Birleşik Arap Emirlikleri’nin (BAE) desteklediği Güney Geçiş Konseyi (GGK) güçleri, 7 Aralık’ta Yemen’in Şebve vilayetindeki el-Aklah petrol tesisinin kontrolünü sağladı.

Bu hamle, ülkede BAE ve Suudi Arabistan destekli güçler arasındaki gerilimin ciddi ölçüde tırmandığı bir döneme işaret ediyor.

Aden Independent TV’nin askeri kaynaklara dayandırdığı habere göre, GGK güçleri tesisin tamamında denetimi ele geçirdi. Şebve’nin merkezindeki birçok stratejik nokta da son günlerde BAE destekli grubun kontrolüne girdi.

Riyad yönetimi Aden’i boşaltıyor

Sanaa merkezli yayın organı el-Mesire, Suudi ordusunun Aden’den personel tahliyesine başladığını bildirdi.

Haberde, bir Suudi askeri kargo uçağının koalisyon komutanlığına ait karargâh ve kamplarda görevli onlarca askeri şehirden çıkardığı belirtildi. Suudi liderliğindeki koalisyonun, Yemen hava sahasını tamamen kapattığı ve sivil uçuş izinlerini durdurduğu kaydedildi.

El-Mesire’ye konuşan analistler, tahliye kararını “GGK’nın hamlelerine verilmiş açık ve kasıtlı bir tepki” olarak yorumladı. Özellikle Hadramut ve el-Mehra gibi doğu vilayetlerinde atılan son adımların, Riyad tarafından “kırmızı çizgilerin aşılması” olarak değerlendirildiği ifade edildi.

Reuters haber kuruluşuna bilgi veren GGK kaynakları, Suudi destekli hükümetin bazı üyelerinin de Aden’den ayrılmaya başladığını aktardı.

Suudi Arabistan ayrıca, hem uluslararası alanda tanınan hükümetin hem de GGK’nın son yıllarda konuşlandığı Aden’deki başkanlık sarayından askerlerini çekti.

Hadramut ve el-Mehra’da kontrol değişiyor

GGK güçleri geçen hafta, Yemen’in en büyük vilayeti Hadramut’ta bulunan stratejik Seyun kentini ele geçirdi.

“Vaat Edilen Gelecek” adı verilen operasyon kapsamında harekete geçen güçler, Suudi destekli Başkanlık Konseyi’ne bağlı Savunma Bakanlığı birlikleriyle yaşanan çatışmaların ardından kenti kontrol altına aldı.

Seyun, enerji kaynakları açısından zengin Hadramut vilayetinin ikinci büyük şehri konumunda bulunuyor.

İlerleyişini sürdüren GGK birlikleri, petrol zengini el-Mehra vilayetinde de bazı bölgelere girerek askeri varlığını Umman sınırına kadar yaklaştırdı.

Hadramut genelinde geçen ayın sonundan bu yana çatışmalar devam ediyor. Yıl başında kurulan Suudi destekli aşiret yapılanması “Hadramut Koruma Kuvvetleri”, GGK’nın ilerleyişine karşı “direniş” çağrısında bulundu ve grubu bölgeyi işgal etmeye hazırlanmakla suçladı.

El-Mesire, GGK güçlerinin Hadramut genelinde baskınlar düzenlediğini, yağma olaylarına karıştığını ve halk üzerinde “korku atmosferi” yarattığını bildirdi.

Bölgeden aktarılan bilgilere göre, GGK’nın kontrolü sağladığı yerlerde çok sayıda eve baskın yapıldı, tüccarlardan haraç istendi ve askerler darbedildi. Haberde grubun vilayette “fiili otorite” haline geldiği vurgulandı.

Ateşkes çöktü, ayrılıkçı hedef yakınlaştı

Soufan Center tarafından yapılan değerlendirmede, GGK’nın son toprak kazanımlarının çok az çatışmayla gerçekleştiğine dikkat çekildi. Bu durum, gözlemciler tarafından bazı bölgelerin Emirlik destekli gruba teslim edildiği şeklinde yorumlandı.

Taraflar arasında 3 Aralık’ta bir ateşkes sağlanmış olsa da GGK’nın ilerleyişini sürdürmesiyle mutabakat kısa sürede geçerliliğini yitirdi.

Sahadaki son gelişmeler, GGK’nın Güney Yemen’de kurmayı hedeflediği bağımsız devletin topraklarının büyük bölümünü artık fiilen kontrol ettiği anlamına geliyor.

BAE, 2015 yılında Yemen’deki Ensarullah (Husiler) yönetimine karşı başlatılan Suudi öncülüğündeki savaşın ana ortaklarından biriydi.

Ancak Riyad ve Abu Dabi, son yıllarda Yemen’de nüfuz ve kontrol mücadelesine girişmiş durumda. Eleştirmenler, iki ülkeyi Yemen’i bölerek doğal kaynakları ve stratejik limanları kendi etki alanlarına dahil etmeye çalışmakla suçluyor.

Ensarullah güçleri 2021 yılı sonunda Marib’de askeri ilerleme kaydetmiş, ancak başlayan barış görüşmeleri saldırıları durdurmuştu.

Suudi Arabistan ile Sanaa’daki Ensarullah yönetimi 2023’te bir barış anlaşmasına yaklaşsa da süreç tamamlanamadı. Suudi ordusunun bugün de Saada ve diğer sınır bölgelerini bombalamayı sürdürdüğü biliniyor.

GGK’nın, o dönemde Riyad ile Ensarullah arasında yürütülen müzakerelere kesin bir dille karşı çıktığı belirtiliyor.