Diplomasi
Yeni üyeler, yeni dönem

Johannesburg’da düzenlenen 15. BRICS Liderler Zirvesi’nin ortak deklarasyon yayımlandı.
Deklarasyonda, daha adil bir uluslararası düzenin ve çok kutuplu sistemin tesisi, sürdürülebilir kalkınmanın ve kapsayıcı büyümenin sağlanması için BRICS ülkeleri arasındaki işbirliğinin önemi vurgulandı.
Deklarasyonda, BRICS’in genişleme kararı kapsamında Arjantin, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Etiyopya, İran, Mısır ve Suudi Arabistan’ın topluluğa davet edildiği belirtildi.
Güney Afrika’nın 15. BRICS Zirvesi’ni başarıyla gerçekleştirmesinin övgüyle karşılandığı deklarasyonda Brezilya, Hindistan, Çin ve Güney Afrika’nın, Rusya’nın 2024’teki dönem başkanlığına ve 16. BRICS Zirvesi’ne ev sahipliği yapmasına tam destek verdiği vurgulandı.
Arjantin: Gelişmekte olan ülkelerin sesini temsil edeceğiz
Arjantin’in Çin Büyükelçisi Sabino Vaca Narvaja perşembe günü Global Times’a gruba katılımla ilgili yaptığı açıklamada “Bu sürecin hızlanmasından dolayı gerçekten çok mutluyuz, bu nedenle Çin’e ve tüm BRICS ülkelerine destekleri için teşekkür etmek istiyorum” dedi.
“Birlikte, tarihsel olarak uluslararası örgütlerde ihmal edilmiş olan gelişmekte olan ülkelerin sesini temsil edeceğiz” vurgusunu yapan Narvaja, şöyle devam etti: “BRICS’in güçlendirilmesi Küresel Güney ülkelerinin kalkınması için elzemdir. Bu alanın aynı sorunlara ve aynı ihtiyaçlara sahip ülkeleri temsil ettiğine inanıyorum, bu nedenle kalkınmamızı güçlendirmek için birlikte çalışmak daha kolay olacaktır.”
Arjantinli diplomata göre, bu kapsamı genişletmek, “çatışmanın yerini işbirliğinin; finansal spekülasyonun yerini üretken kalkınmanın; tek taraflı müdahaleciliğin yerini karşılıklı saygı ilkesinin; çağdışı yaptırımların yerini ekonomik entegrasyonun; teknolojik blokajların yerini teknoloji transferinin aldığı daha uyumlu bir küresel düzen inşa etmenin anahtarı.”
G7’nin hakimiyetine karşı koymak
Bazı uzmanlar yeni üyelerin hepsinin farklı bölgelerde önemli jeopolitik roller oynadığına dikkat çekerek, GSYİH ölçekleri ve gelecekteki potansiyel büyümeleri göz önüne alındığında gelişmekte olan ülkeler arasında yükselen ekonomileri temsil ettiklerini ifade etti.
Pekin’deki Çin Uluslararası Çalışmalar Enstitüsü Gelişmekte Olan Ülkeler Enstitüsü Direktörü Wang Youming Global Times’a verdiği demeçte, “Bu BRICS ailesi için ileriye doğru atılmış büyük bir adım, zira küresel yönetişimde daha güçlü bir BRICS sesinin duyulmasını ve uluslararası ilişkilerin daha demokratik, adil ve makul hale gelmesinde önemli bir rol oynamasını bekleyeceğiz” dedi.
Bloomberg, yükselen piyasa güçlerinden oluşan grubun genişlemesinin küresel ağırlığını artırmaya ve G7’nin hakimiyetine karşı koymaya yardımcı olabileceğini söyledi.
Genişlemenin BRICS’in gayrisafi yurtiçi hasılasının satın alma gücü paritesine göre küresel GSYİH’nin yüzde 36’sına ve dünya nüfusunun yüzde 46’sına yükselmesini sağlayacağı kaydediliyor.
Mısır ürünleri için elverişli bir pazar
Mısır’daki Süveyş Kanalı Üniversitesi profesörü Hassan Rajab Global Times’a yaptığı açıklamada Mısır’ın, dünyada süregelen dalgalanmalar ve ekonomik krizler karşısında daha adil bir küresel ekonomi için reform yapmak amacıyla BRICS ülkeler grubuna katılmaya istekli olduğunu söyledi.
Rajab ayrıca Mısır’ın da aralarında bulunduğu BRICS grubundaki ülkelerin zaman içinde kendi para birimleri olan Mısır Poundu’nu güçlendirebileceklerine ve böylece ABD Doları üzerindeki baskıyı hafifletebileceklerine inanıyor.
“Mısır’ın Doğu ve Güney Afrika Ortak Pazarı (COMESA) gibi Afrika ticaret birliklerine üye olması, Mısır ürünlerinin ve Mısır’da üretilen malların bu ülkelerin pazarlarına girişini kolaylaştırıyor. Bu da Mısır yatırımları için elverişli bir geçit sağlayarak önemli bir avantaj sunuyor,” dedi Rajab.
İran, Suudi Arabistan ve Dolarsızlaşma
BRICS’in genişlemesinin yanı sıra, ABD dolarına olan bağımlılığın azaltılması çağrıları da zirvenin odak noktası oldu.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in salı günü yaptığı konuşmada Batı’nın yaptırımlarını eleştirerek “dolarsızlaşmanın geri döndürülemez bir süreç” olduğunu ve “hız kazandığını” söylemesi dikkatleri çekti.
Güney Afrika Devlet Başkanı Ramaphosa da perşembe günü yaptığı açıklamada, BRICS ülkelerinin liderlerinin ülkelerinin maliye bakanlıklarını ve merkez bankalarını ulusal para birimlerine dayalı ödeme araçları ve platformları başlatma olasılığını değerlendirmekle görevlendirdiklerini söyledi.
Bildirgeye göre liderler ayrıca BRICS ve ticaret ortakları arasındaki uluslararası ticaret ve finansal işlemlerde yerel para birimlerinin kullanılmasının teşvik edilmesinin ve BRICS ülkeleri arasında muhabir bankacılık ağlarının güçlendirilmesinin ve yerel para birimleriyle ödeme yapılmasının sağlanmasının önemini vurguladı.
Uzmanlar, Suudi Arabistan ve İran gibi büyük petrol üreticilerinin BRICS’e katılmasıyla petrol ticaretinin “dolarsızlaşma” sürecinin başlayacağına inanıyor.
Tahran Üniversitesi Başkan Yardımcısı Profesör Mohammad Marandi, “ABD’nin diğer ülkeler üzerinde baskı kurmak için doları kullanmasına izin verilmemeli” dedi.
İran halihazırda önemli miktarda petrolü ABD doları dışındaki para birimleriyle satıyor.
Marandi, “Bence Suudi Arabistan’ın da ABD’ye karşı savunmasız kalmaması ya da daha az savunmasız olması için dolardan uzaklaşması eninde sonunda kendi yararına olacaktır” yorumunu yaptı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü












