The Telegraph gazetesinin haberine göre Rusya, sınır bölgeleri ile Ukrayna’da kontrol ettiği topraklarda uzun menzilli kamikaze insansız hava araçları için 10 yeni üs kurdu. Uydu görüntüleri ve kaynaklara dayandırılan incelemelerde bu tesislerde en az 59 fırlatma rampası ile binlerce İHA kapasiteli depolar tespit edildi.

Rusya, sınır bölgelerinde ve Ukrayna’da kontrolü altında bulunan topraklarda, menzili tüm Ukrayna’yı ve NATO’nun doğu kanadındaki ülkeleri kapsayan jet motorlu Geran-5 gibi uzun menzilli kamikaze insansız hava araçlarının (İHA) kitlesel fırlatımı için 10 üs kurdu.

The Telegraph gazetesinin kaynaklara ve uydu görüntülerine dayandırdığı haberine göre söz konusu tesisler; Smolensk Bölgesi’ndeki Şatalovo Havaalanı, Bryansk Bölgesi’ndeki Tsimbulovo, Navlya üssü ve Asovitsa sahası, Kursk Bölgesi’ndeki Halino Havaalanı, Rostov Bölgesi’ndeki Millerovo Havaalanı, Donetsk Halk Cumhuriyeti kontrolündeki Donetsk Havalimanı, Krasnodar Krayı’ndaki Primorsko-Ahtarsk üssü ile Kırım’daki Kaça Havaalanı ve Çauda Burnu’nda yer alıyor.

Araştırmacılar, bu tesislerde uçak tipi İHA’ların kalkışı için kullanılan raylı kızaklar şeklinde en az 59 fırlatma kılavuzunun ve binlerce hava aracını barındıracak depoların konuşlandırıldığını belirledi.

Bazı kilit noktalarda ek fırlatma rampalarının inşası ise sürüyor. The Telegraph, bu üslerin Ukrayna’ya yönelik saldırılarda kullanıldığını ancak aynı zamanda NATO müttefikleri için uzun vadeli bir tehdit oluşturduğunu kaydetti.

İHA kaynaklı güvenlik tehditlerini inceleyen DroneSec şirketinin CEO’su Mike Monnik konuya ilişkin yaptığı açıklamada, Moskova’nun “Ukrayna’ya saldırmak ve NATO devletlerini benzer vuruşların tehdidi altında tutmak” amacıyla insansız hava aracı ağını “önemli ölçüde genişlettiğini” iddia etti.

Yeni fırlatma sistemleri Türkiye ve Avrupa ülkelerini menziline alıyor

DroneSec analizine göre, Rusya tarafından yakın zamanda monte edilen yaklaşık 20 fırlatma rampası artırılmış uzunluğa sahip bulunuyor.

Bu da sistemlerin, başta Varşova olmak üzere Romanya, Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye’ye kadar ulaşabilen uzun menzilli taarruz İHA’larını fırlatma kapasitesine işaret ediyor.

Bir NATO temsilcisi The Telegraph’a yaptığı açıklamada, ittifakın “müttefik topraklarının her bir karışını korumaya hazır olduğunu” ve “insansız hava araçları dahil her türlü tehdide karşı caydırıcılık ve savunma hazırlığını artırmayı” sürdüreceğini bildirdi.

Daha önce Avrupalı ve Amerikalı istihbarat servislerinin temsilcileri, Moskova’nın Polonya topraklarında silahlı provokasyon düzenleme, Baltık bölgesindeki kritik altyapı tesislerine füze veya İHA saldırıları gerçekleştirme ve sahte Ukrayna İHA’ları kullanarak yanıltma harekatı (false flag) yapma ihtimallerini değerlendirdiğini defalarca açıklamıştı.

Moskova Borsası endeksi, Avrupa Birliği’nin Rusya’ya yönelik yaptırım baskısını sonbaharda kapsamlı biçimde genişletme planlarına tepki vererek 2100 puan seviyesinin altına geriledi. 17 Ağustos Pazartesi günkü işlemlerde yüzde 2,36 oranında düşen gösterge endeks 2088,33 puana kadar indi.

Moskova Borsası’nda akşam ve sabah seansları dahil piyasa dinamiklerini yansıtan IMOEX2 endeksi, 17 Ağustos Pazartesi günkü işlemlerde 14 Ağustos Cuma günkü akşam seansı kapanışına göre yüzde 2,36 oranında değer kaybederek Türkiye saatiyle 08.27’de 2088,33 puana kadar geriledi.

Endeks değeri bundan önce en son 24 Temmuz 2026 tarihinde 2100 puanın altına inmişti.

IMOEX2 endeksindeki düşüş Türkiye saatiyle 09.02 itibarıyla yüzde 1,8 seviyesine yavaşlarken, gösterge 2100,24 puan düzeyinde dengelendi. Ana endeks IMOEX ise yüzde 1,73 düşüşle 2099,32 puandan işlem gördü.

Piyasa göstergeleri, Avrupa Birliği’nin (AB) Rusya’ya karşı yeni yaptırımlar uygulama yönündeki hazırlıklarına tepki veriyor.

AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, birliğin bu sonbaharda Rusya üzerindeki yaptırım baskısını önemli ölçüde artırmayı planladığını bildirdi.

Kallas, yeni kısıtlama paketinin 2022’den bu yana hazırlanan en kapsamlı paket olacağını, kabul edilmesi durumunda yaptırım uygulanan Rus gerçek kişileri, şirketleri ve kuruluşlarının sayısının üçte bir oranında artacağını ifade etti.

Rusya hisse senedi piyasası geçen hafta Eylül 2022’den bu yana en sert düşüşünü kaydetmiş, Moskova Borsası ana endeksi (IMOEX) 14 Ağustos Cuma günkü ana işlem seansını yüzde 4,29 kayıpla 2136,35 puandan tamamlamıştı.

Piyasa o dönemde de jeopolitik durumun gerilmesine tepki vermiş, Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova ile Kiev arasındaki çatışmaların mevcut temas hattında durdurulmasının kabul edilemez olduğunu açıklamıştı.

Piyasalarda 2000 puan eşiği izleniyor

Alor Broker Başanalisti Andrey Zatsepin piyasadaki seyre ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

“Düşüşün nerede duracağını şimdilik kestirmek güç. Büyük olasılıkla 2000 puanlık psikolojik eşik öncesinde bir yavaşlama çabası göreceğiz. Ancak bu seviyenin korunacağına dair herhangi bir kesinliğimiz bulunmuyor. Bu nedenle IMOEX’in 1900 puanın altına inerek en düşük 1898,51 puanı gördüğü 20 Temmuz tarihindeki yıllık dip seviyenin yenilenmesi gayet gerçekçi bir senaryodur.”

Öte yandan Solid Investitsii analistleri, Rusya hisse senedi piyasasını destekleyen diğer unsurların şimdilik gücünü koruduğuna dikkat çekiyor:

• Brent tipi ham petrolün varil fiyatı 88 doların üzerinde işlem görüyor.
• Rubledeki değer kaybı sürüyor; bu durum uzun vadeli yatırımcılara kuponlu veya döviz endeksli tahviller gibi döviz araçları üzerinden portföylerini çeşitlendirme imkanı tanıyor.

Yayımlanan bilgiler yalnızca bilgilendirme amacı taşımakta olup bireysel yatırım tavsiyesi niteliğinde değildir.

Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR), yüksek talep, otellerdeki doluluk ve uçaklardaki yer kısıtlaması nedeniyle sonbahar dönemi için Türkiye’ye indirimli “son dakika” turlarının fiilen ortadan kalktığını duyurdu. Tur operatörlerinin eylül ayı kontenjanlarını erkenden doldurması sonucunda ağustos ayı fiyatları nisan ve mayıs dönemine kıyasla yüzde 20 yükseldi.

Rusya Tur Operatörleri Birliği (ATOR), Türkiye’ye yönelik sonbahar dönemi indirimli “son dakika” turlarının, artan talep, yükselen fiyatlar ve azalan kontenjanlar sebebiyle fiilen tükendiğini duyurdu.

Birlikten yapılan açıklamada, tur operatörlerinin Türkiye’deki otellerde eylül ayı için ayırdıkları garantili oda bloklarını ve uçaklardaki koltukları erkenden doldurduğu belirtilerek, “Türkiye’ye son dakika turlarının artık bir seçenek olmaktan çıktığını tespit etmek mümkün. ‘Son dakikaya kalacak’ hiçbir kontenjan bulunmuyor” ifadelerine yer verildi.

Moskova çıkışlı, iki yetişkin için eylül ortasında planlanan on günlük turların fiyat karşılaştırması; ağustos ayındaki rakamların nisan ve mayıs aylarına göre yaklaşık yüzde 20 daha yüksek olduğunu gösterdi. Bazı popüler otellerde ise fiyat artışı yüzde 40 ve üzerine çıktı.

ATOR’un hesaplamalarına göre, nisan ortasında erken rezervasyon yaptıran iki kişilik bir aile, ağustos ortasındaki fiyatlara kıyasla bütçe dostu 4 ve 5 yıldızlı otellerde 13 bin ile 32 bin ruble arasında tasarruf sağladı. Bu fark birinci sınıf tesislerde 115 bin ile 490 bin ruble, lüks segmentte ise 57 bin ile 100 bin ruble aralığında kaydedildi.

Fiyat artışlarında talep yoğunluğunun yanı sıra döviz kurundaki hareketlilik de etkili oldu. ATOR, Avrupa para biriminin temmuz ortasından bu yana ruble karşısında yüzde 10,7 değer kazandığına işaret etti. Kimi tur paketlerindeki artışın kur oranını aşması ise otellerdeki yüksek doluluk oranına bağlandı.

Temmuz ayında Antalya’ya giden Rus turist sayısı yıllık bazda yüzde 7 artarken, tur operatörleri ağustos ve eylül ayları için rezervasyon akışının olumlu seyrettiğini bildirdi.

Ekim ayı fiyatları daha düşük seyrediyor

Ağustos ortası itibarıyla Türkiye için hazırlanan ekim ayı tur paketleri, eylül fiyatlarına göre ortalama yüzde 15 ile 20 daha ucuz düzeyde işlem gördü. Lüks otellerde bu fiyat farkı yüzde 30’a kadar ulaştı. ATOR verilerine göre ekim ayı, deniz tatili sezonunun en ekonomik dönemi olma özelliğini koruyor.

Sektör analistleri, kalkış tarihine kadar düşük fiyat beklentisine girilmemesi gerektiği uyarısında bulundu. Tur operatörlerinin 2026 yılı Türkiye programlarında arz fazlası bulunmaması nedeniyle, seyahat tarihi yaklaştıkça tur maliyetleri artış gösteriyor.

ATOR, ekim ayında tatil yapmayı planlayan turistlerin satın alma işlemlerini ağustos ayı içinde tamamlamalarını öneriyor.

Türkiye, Rus vatandaşları için en erişilebilir kitlesel deniz tatili destinasyonlarından biri olmayı sürdürüyor. ATOR verilerine göre, haziran sonu ile temmuz başında Moskova kalkışlı, iki kişi için on gecelik “her şey dahil” konseptindeki bir turun başlangıç fiyatı 130 bin ile 140 bin ruble aralığında gerçekleşti.

Coral Travel verilerine göre, aynı dönemde iki kişi için bir haftalık Türkiye turunun başlangıç fiyatı 108 bin ruble olurken ortalama maliyet yaklaşık 200 bin ruble seviyesinde gerçekleşti.

Anex acentesinde ise Marmaris için sunulan bir haftalık tur paketlerinin kişi başı başlangıç fiyatı 38 bin ruble olarak kaydedildi.