Zelenskiy’den Bessent’e tepki: Ukrayna üçüncü sınıf ülke değil

Ukrayna Devlet Başkanı Zelenskiy, maden anlaşmasını ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in baskıcı tavrı nedeniyle imzalamadığını açıkladı. Zelenskiy, Ukrayna’nın üçüncü sınıf bir ülke olmadığını ve ABD ile eşit şartlarda görüşmeler yapılması gerektiğini söyledi.

Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile 12 Şubat’ta Kiev’de yapılan görüşmede, Bessent’in baskıcı tavrı nedeniyle maden anlaşmasını imzalamadığını belirtti.

Zelenskiy, Suspilne’ye yaptığı açıklamada, Bessent’in “Hemen imzalamanız gerekiyor,” diyerek kendisine baskı yaptığını söyledi.

Ukrayna lideri, “Parmağını sözleşmeye vurarak ‘Şimdi imzalamamız gerek’ dediğinde, ona sadece ‘Parmağını çek ve konuyu konuşalım’ diyebildim,” ifadelerini kullandı.

Zelenskiy, Bessent’in farklı bir diyalog beklediğini düşündüğünü ancak Ukrayna’yı üçüncü sınıf bir ülke olarak görmediğini ve bu nedenle görüşmelerin eşit şartlarda yapılması gerektiğini vurguladı.

Geçen günlerde Bessent, Zelenskiy’nin “tarihteki en basit anlaşmayı” bozduğunu ifade etmişti.

Bessent, Zelenskiy’nin 12 Şubat’ta anlaşmayı imzalamaya hazır olduğunu, ancak daha sonra Kiev’in imza için Beyaz Saray’da kabul edilmek konusunda “yalvardığını” iddia etmişti.

28 Şubat’ta Beyaz Saray’da Zelenskiy, ABD Başkanı Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance arasında yaşanan tartışmanın ardından anlaşmanın imzalanması suya düşmüştü.

Kiev, ilk anlaşma taslağında yer alan ABD’nin Ukrayna’ya yaptığı yardımın geri ödenmesi maddesi nedeniyle anlaşmayı imzalamamıştı.

Zelenskiy, bu seçeneği kesinlikle reddetmişti. Daha sonra anlaşma yeniden düzenlenmiş ve kilit bakanlar tarafından onaylanmıştı.

Fakat Ukrayna ve ABD liderleri arasındaki tartışmanın ardından Washington, anlaşma koşullarını tekrar değiştirerek yardımın geri ödenmesi talebini yeniden gündeme getirmişti. Ukrayna’da, anlaşmanın şartları savaş tazminatlarına benzetilmiş ve kırmızı çizgilerin aşıldığı düşünülmüştü.

ABD’nin şartları arasında, revize edilen anlaşma kapsamındaki tüm altyapı ve kaynak projelerine yatırım yapma konusunda ABD’ye ilk teklif hakkı, tüm kârdan pay alma hakkı ve kaynakları öncelikli olarak satın alma hakkı gibi maddeler yer alıyor.

Trump, Zelenskiy’nin maden anlaşmasından vazgeçmek istediğini belirterek, bu durumda Ukrayna’nın büyük sorunlarla karşılaşacağı konusunda uyarmıştı.

Ukrayna tarafı ise Kiev için en önemli koşullardan birinin anlaşmanın ülkenin Avrupa Birliği’ne entegrasyon sürecine aykırı olmaması olduğunu dile getirmişti.

Zelenskiy ayrıca, 11-12 Nisan tarihlerinde Washington’da anlaşmanın temel prensiplerini belirlemek üzere teknik ekiplerin ilk kez bir araya geleceğini duyurdu.

Ukrayna Ekonomi Bakan Yardımcısı ve Kiev Ticaret Temsilcisi Taras Kaçka başkanlığındaki Ukrayna heyeti, anlaşma kapsamında kurulacak ortak fonun yönetiminde eşit temsil hakkını savunacak.

Zelenskiy, “Parite olmalı. Paranın nereden geldiği önemli değil. Eğer yüzde 50/50 olması gereken bir fonda ortaksanız, olanı öylece alamazsınız. Modernizasyona ve gelecekteki üretime güvenebilirsiniz,” dedi.