Avrupa
AfD kongresi toplandı: ‘Völkisch’ ideolojisinin konsolidasyonu mu?

Almanya’da anketlerde hızlı bir yükselişle ikinci parti konumuna yükselen sağcı Almanya için Alternatif (AFD) yıllık kongresini ülkenin doğusundaki Magdeburg’da topladı. AfD, doğu Almanya’da anketlerde birinci parti olarak görünüyor.
6 Ağustos’a kadar sürece kongrede, AfD’nin 2024 yılında yapılacak Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerine katılacak listesi de onaylandı. Eski CDU’lu Saksonya Milletvekili Maximilian Krah, partinin 2024 listesinde birinci sırayı aldı. AfD’nin üst düzey yöneticileri ve partinin AP’de içinde yer aldığı Kimlik ve Demokrasi (ID) grubu arasında pek sevilmeyen fakat parti tabanı arasında popüler olan Krah, şu anda AB müfettişleri tarafından bir dolandırıcılık soruşturmasının konusu ve NATO’ya yönelik eleştirileri ve Rusya ve hatta Çin’e karşı uzlaşmacı tutumuyla tanınıyor. ID grubundaki üyeliği de askıya alınan Krah, Fransa Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde ID üyesi Ulusal Birlik lideri Marine Le Pen yerine Éric Zemmour’a destek vermişti.
Krah defalarca masum olduğunu ve ‘savaş karşıtı’ görüşleri nedeniyle ‘organize bir karalama kampanyası’nın hedefi olduğunu savunsa da, bu yılın başlarında Çinli bir milletvekili yardımcısının ‘şüpheli faaliyetleri’ nedeniyle AfD’li arkadaşlarının eleştirilerine maruz kalmıştı.
Öte yandan Krah’ın parti içinde sevildiği anlaşılıyor. Maximilan Krah yüzde 65 oy oranıyla kongrede AP seçimlerinin birinci adayı olarak seçildi. Krah’ın etnomilliyetçi ‘völkisch’ düşüncesine sahip olmakla birlikte kendisini ‘weltläufig’ (küresel uyumluluk) olarak da nitelendirdiğine dikkat çekiliyor. AfD vekilinin, değeri 10 bin avrodan fazla bir Rolex takmaktan hoşlandığı da medyada dolaşan dedikodular arasında. Krah, Höcke’nin yanı sıra parti lideri Chrupalla’nın da desteğini alıyor.
Kongreden ID’ye üyelik kararı
Kongre, cuma günkü oylamada ID’ye katılma kararını da onayladı.
Eski Bundestag üyesi Roland Hartwig, “Avrupa Birliği demokratik olmayan bir yapıdır ve reform yapma kabiliyeti yoktur, AB projesi başarısız olmuştur,” dese de, ID’ye katılmakla Federal Yürütme Kurulu’nun artık diğer ülkelerden müttefiklerle birlikte ‘AB’nin varsayımları ve beceriksizliği’ ile içeriden mücadele etmek için yeni bir yaklaşım önerdiğini söyledi.
ID, Avusturyalı FPÖ ve Marine Le Pen liderliğindeki Fransız Ulusal Birlik ve İtalyan Lega gibi partileri içeriyor. Hartwig, katılımdan sonra bile AfD’nin tamamen özerk bir Alman partisi olarak kalacağını söyledi. ID programı AfD’nin pozisyonlarıyla örtüşüyor, ‘ulus devletlerin egemenliği’ vurgulanıyor.
Federal Yürütme Kurulu’nun büyük bir çoğunlukla kabul ettiği önergede şu ifadeler yer alıyor: “ID üyeleri, herkesin Avrupa’da benzersiz olan kendine özgü ekonomik, sosyal, kültürel ve bölgesel modellerini savunma hakkını tanır ve AfD’nin Avrupalı kardeş partileriyle daha ileri düzeyde ağ kurmak için çok uygun bir platformdur.”
ID ayrıca AB bütçesinden de fon alıyor.
Öte yandan parti içinden ID’ye üyeliğe itirazlar da geldi. Baden-Württemberg’deki AfD eyalet derneğinin eş başkanı Emil Sänze, ID’nin kötü bir fikir olduğunu söyledi ve “Güvenilirliğimizi kaybediyoruz,” uyarısında bulundu.
Parti içi kişisel fay hatları
Öte yandan Krah meselesinin buzdağının yalnızca görünen yüzü olduğu düşünülüyor. AB ve NATO’ya bakıştan AP seçimleri ile CDU ile koalisyona kadar bir dizi başlıkta, parti içindeki bölgesel ve ideolojik farklılaşmaların kongrede belirginleşeceği öne sürülüyor.
Kongrede AP listesi için, Thüringen AfD lideri ve partinin ‘şahin’ kanadından olduğu ileri sürülen Björn Höcke, kürsüden René Aust’u aday olarak gösterirken, Saksonya’nın bölgesel lideri ve aynı zamanda ‘völkisch’ akımının bir üyesi olan Jörg Urban mikrofonu aldı ve Baden-Württemberg’den Martina Böswald’ı rakip aday olarak önerdi. Bunun Höcke ile Urban arasında bir ‘savaş ilanı’ olduğu düşünülüyor.
Örneğin Krah’ın son yayınlanan ve Nazi hukukçusu Carl Schmitt’e olumlu atıfların yer aldığı kitabına yönelik bir eleştiri yayınlayan partidaşı Gegner Norbert Kleinwächter, ismi geçmeden Krah’ın ‘pislik’ sataşmalarına maruz kaldı.
Öte yandan, kongrede partinin daha ‘radikal’ sayılan ‘völkisch’ ekibinin kontrolüne girdiği de öne sürülüyor. Höcke de Urban da aynı kanada dahil ama şimdi bu ekip içindeki kişisel ayrılıklar da ön plana çıkıyor.
‘Avrupa Kalesi’, ‘Dexit’ (‘Deutschland exit’, Almanya’nın AB’den ayrılması), AB’nin feshi veya reforme edilmesi gibi çeşitli fikirler arasında kesin bir birlik ise sağlanamamış görünüyor. Üzerinde fikir birliğine varılan tek politika, şimdilik göçün engellenmesi.
Ayrıca delegelerin gelecek yılki Avrupa seçimlerine girecek NATO karşıtı adayları seçmesiyle parti içindeki Atlantik karşıtı grupların zaferinin de perçinlendiği düşünülüyor.
‘Ilımlılar’ ve ‘radikaller’? ‘Doğu’ versus ‘Batı’?
Krah’tan sonra ikinci sırada, eski Hür Demokrat (FDP) Petr Bystron yer aldı. 1987’de ailesiyle Çekoslovakya’dan Federal Almanya’ya göçen Bystron, 2018 yılında Güney Afrika’ya yaptığı bir ziyarette, paramiliter ‘Suidlanders’ grubunun atış talimlerine katılmıştı. Suidlanders, ırkçı apartheid rejiminde Güney Afrika Ulusal İstihbarat Servisinin (NIS) mensubu olan Gustav Zietsmann Müller tarafından 2006 yılında kurulan faşist bir örgüt.
Bununla birlikte, völkisch-milliyetçi ana akım içinde bile, özellikle AB’den ayrılma ve NATO ile ilişkiler konusunda Doğu ile Batı arasında uzlaşmaz farklılıklar olduğu vurgulanıyor.
Örneğin European Conservative’in kongre haberine göre, birçok kişi AfD’nin ideolojik olarak coğrafi hatlar boyunca bölünmüş olduğunu düşünüyor ve Batı’daki üyelerin, partinin seçim gücünün çoğunu aldığı eski Doğu Almanya’daki daha milliyetçi ve NATO karşıtı kollara göre ‘daha ılımlı olduğunu’ aktarıyor.
Aynı haberde, AfD’deki pek çok kişinin, Berlin’in Amerikan ve NATO savaş çıkarlarına fazla bağlı olduğunu ve bu durumun ülkenin geleceğini tehlikeye attığını savunduğunun altı çiziliyor. Fakat ‘ılımlılar’ ise sadece İtalya’daki Atlantik yanlısı Meloni hükümetinin seçim başarısını taklit etmeye çalıştıklarını söylüyorlar.
15 kişilik AP listesinde Maximilian Krah’ın yanı sıra partinin federal gençlik kolu Junge Alternative’in başkanı Tomasz Froelich, Petr Bystron, Irmhild Boßdorf, Arno Bausemer ve Siegbert Droese de dahil olmak üzere adayların yaklaşık yarısının Björn Höcke’nin etrafındaki aşırı sağcı ‘Der Flügel’ (Kanat) ekibinden olduğu görülüyor. Şu ana kadar Avrupa Parlamentosu’nda görev yapan AfD milletvekillerinden sadece üçü bu listede yer alıyor: Krah, Buchheit ve Andersson.
‘Ilımlı’ kanadın hamisi eş başkan Alice Wiedel için kongrenin ‘başarısızlık’ ile sonuçlandığı düşünülüyor. Lezbiyen kimliği ile bilinen Wiedel, ‘gökkuşağı teröründen’ bahseden Froelich’in konuşması sırasında salonu terk etti.
‘AB’nin feshedilmesi’ karardan çıkarılacak mı?
Öte yandan kongre öncesinde sızan karar metinleri arasında, AfD’nin ‘AB’nin feshedilmesi’ çağrısı yapacağı söyleniyordu.
Partinin gelecek yıl yapılacak AP seçimleri için hazırladığı program kongrenin önümüzdeki haftasonu yapılcaak ikinci bölümünde kabul edilecek. Taslakta hâlâ ‘AB’nin düzenli bir şekilde feshedilmesi’ talebi yer alsa da parti yönetimine göre bu, ‘editoryal bir dikkatsizlik’ nedeniyle metne girdi ve Magdeburg’daki toplantıda tekrar silinecek.
Öte yandan Björn Höcke, ifadenin metinde kalmasını istiyor ve bu konuda kürsüde kendisine söz verilmezse ‘isyan’ tehdidinde bulunuyor.
AP listesinde dördüncü sırada yer alan ve partinin ‘ılımlı’ kanadına mensup olduğu iddia edilen Christine Anderson da Almanya’nın AB’den derhal ayrılması çağrısında bulunmaya devam ediyor.
CDU’dan ‘AfD ile işbirliği’ çağrıları yükseliyor
AfD Eş Genel Başkanı Alice Weidel, Cumartesi sabahı yaptığı konuşmada, “Sadece bir güvenlik duvarını yıkmamız gerekiyor, o da CDU’nun Doğu’daki güvenlik duvarıdır,” diye konuştu. CDU’nun ilgili ‘duvarı’ kendi tarafından yıkma eğilimine girdiği de görülüyor. CDU’da sağa doğru bir kayış yaşanırken, giderek daha fazla sayıda üst düzey CDU’lu AfD ‘güvenlik duvarı’nın yıkılması çağrısında bulunuyor.
Berlin merkezli Apollo News dergisine verdikleri bir röportajda Thüringen’den CDU’lu siyasetçiler, parti lideri Friedrich Merz’i, AfD ile herhangi bir işbirliğini reddeden ‘güvenlik duvarı’ siyasetini bitirmeye çağırdılar.
CDU’nun Thüringen milletvekili olan ve uzun yıllar eyalet parlamentosu grubunun başkan yardımcılığını yapan Michael Heym, yirmi yılı aşkın bir süredir Thüringen’in güneyinde bölge yöneticiliği yapan Ralph Luther ve Schmalkalden-Meiningen CDU Başkanı Ralph Liebaug, partiyi yeni bir rota çizmeye çağıran siyasetçiler arasında yer alıyor.
Milletvekili Michael Heym, partisinin federal yönetiminin ‘güvenlik duvarı’ yanlısı tutumunu sert bir dille eleştirerek bu konuda en açık konuşan kişi oldu. CDU’nun AfD ile işbirliği yapması gerekip gerekmediği sorusuna ise açık bir ‘evet’ yanıtını verdi.
Thüringenli milletvekili, CDU’nun sağcı partiye karşı güvenlik duvarını ‘tam bir başarısızlık’ olarak nitelendirdi ve mevcut rotasında devam etmesi halinde ‘partinin parçalanacağını’ savundu.
‘Tamamen dışlama’ uygulamasının imkansız hale geleceğini savunan Heym, AfD’nin eyalet parlamentosundaki sandalyelerin üçte birini ele geçirdikten sonra ‘üçte iki çoğunluğun gerekli olduğu Thüringen’deki tüm önemli oylamaları engelleyebileceğini’ belirtti. Ardından da parlamentonun fiilen işlevini yitireceğini sözlerine ekledi.
Bölgedeki CDU’nun en etkili seslerinden biri olarak kabul edilen eski Bölge Yöneticisi Luther de benzer bir tonda konuşarak AfD’nin medya ve siyasetçiler tarafından ‘utanmazca önyargılı bir şekilde’ yansıtılmasının partinin hızlı yükselişine katkıda bulunduğunu öne sürdü.
“Özellikle Doğu’daki insanlar, siyasetçiler ya da medya tarafından kendilerine patronluk taslanmasına izin vermiyor. Bununla gurur duyuyorum,” diyen Luther, ‘AfD’nin seçmenler arasında hızla yükselişini açıklamanın’ tek yolunun bu olduğunu savundu.
“İki mahalleden oluşan, yaklaşık 700 nüfuslu küçük bir köyde yaşıyorum,” diye söze başlayan Luther şöyle devam etti: “Son eyalet ve federal seçimlerde AfD’nin oy oranı yüzde 33 ila 42 arasındaydı. Ben de spor, karnaval, tavukçuluk kulübü, cemaat ve kilise konseyinde aktif olduğum için bireylerin nasıl hareket ettiğini biliyorum. AfD seçmenlerinin ve sempatizanlarının hiçbiri Nazi değil ya da onların fikirlerini paylaşmıyor. Aksine, kulüplerde en aktif olanlar arasında yer alıyorlar.”
CDU lideri Merz de AfD ile belediyeler düzeyinde yapılacak işbirliklerini dışlamadığını söylemiş ama gelen tepkiler üzerine geri adım atmıştı.
Avrupa
Andy Burnham, AB ile yeni bir anlaşma imzalayacak

Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, Brexit’in “işe yaramadığını” ve AB ile yeni bir anlaşma imzalayacağını açıklayacak.
Bu, başbakanın Brexit’i eleştiren bir dizi açıklamasının en sonuncusu olacak. Geçen cumartesi günü Galler İşçi Partisi konferansında, AB’den ayrılmakla Birleşik Krallık’ın “kazandıklarından daha fazlasını kaybettiğini” söylemişti.
Burnham, bu hafta düzenlenecek bir zirvede Avrupalı liderlerle bir araya gelerek, gıda ve tarım, emisyon ticareti ve gençlik hareketliliği programı da dahil olmak üzere, GSYİH’yi %0,4 oranında –yaklaşık 17 milyar sterlin– artırabileceğini söylediği anlaşmaları güvence altına almayı planlıyor.
City of London’da düzenlenen Lord Mayor’ın ziyafetinde konuşacak olan Burnham’ın, Boris Johnson’ın kontrolü geri alma vaadinin yerine getirilmediğini ve ülkenin, işletmeler için engeller yaratan ve ekonomik potansiyeline zarar veren gereksiz yere sert bir Brexit ile baş başa kaldığını savunması bekleniyor.
Burnham yemekte şunları söyleyecek:
“Bu, ‘İmparatorun Yeni Giysileri’ masalı gibi; kimse apaçık gerçeği söylemeye cesaret edemiyor. Eh, ben gördüğüm gibi söylüyorum. Açıkçası, imparatorun üzerinde hiçbir şey yok. Bize sunulan Brexit işe yaramadı. Kazandıklarımızdan daha fazlasını kaybettik.”
Burnham, aşağıdaki şartlar sağlanırsa AB ile bir anlaşma imzalayacağını söyleyecek:
- Anlaşma, İşçi Partisi’nin seçim bildirgesi ve hükümetin kırmızı çizgileriyle uyumlu olmalı.
- Brexit anlaşmasını iyileştirmeli ve halkın 2016’da oy verirken beklediği şeye yaklaştırmalı.
- İnsanların günlük yaşamlarında gerçek, somut iyileştirmeler sağlayarak sözde “Makerfield testi”ni geçmeli
“Bu bir kazan-kazan durumu,” diye konuşması beklenen Burnham, “Bu, yeni yaklaşımımızı ortaya koyuyor. Çatışmacı değil. Artık köprüleri yakmak yerine yapıcı ve olumlu bir tutum sergiliyoruz; ortak zorluklarla yüzleşmek için bir araya gelebileceğimizi gösteriyoruz,” diyecek.
Fakat AB ilişkileri bakanı Hamish Falconer, pazar günü BBC’ye verdiği demeçte, Birleşik Krallık’ın blokla yapılacak yeni bir anlaşma kapsamında “toplantılarda söz hakkı”na sahip olabileceğini ama AB gıda politikaları konusunda oy hakkı olmayacağını söyledi.
Falconer, gelecekteki bir Birleşik Krallık hükümetinin bu yakın uyumu tersine çevirmesi ihtimaline karşı bir “çıkış maddesi”nin bulunabileceğini de ekleyerek, AB’nin gelecekteki bir Reform Partisi veya Muhafazakâr Parti hükümetinin anlaşmayı feshetme olasılığından “endişeli” olduğunu açıkladı.
Daha önce “Farage maddesi” olarak anılan çıkış maddesi, Birleşik Krallık’taki siyasi manzara değişmesi durumunda cuma günü yapılacak herhangi bir resetlemenin geri alınmasından doğabilecek maliyetlere karşı koruma sağlamak üzere tasarlanmıştı.
Sınırlardaki altyapı maliyetleri büyük ölçüde Eurotunnel dahil olmak üzere özel şirketler tarafından karşılandı ama gıda denetimleri, tüm balık denetimlerinin yapıldığı Calais limanı ve Boulogne-sur-Mer’de Fransız personel tarafından gerçekleştiriliyor.
Öte yandan, 2022’de Partygate skandalı nedeniyle istifa eden eski Muhafazakâr Parti başbakanı Johnson, Burnham’ın bu konuda yeni bir oylama zorlaması halinde İngiltere’nin “kesinlikle” Brexit lehine oy vereceğini söyledi.
The Telegraph gazetesine verdiği demeçte Johnson şunları söyledi:
“Brexit meselesini siyasi önceliğiniz olarak tırmandırmak delilik. Bu konuda hem kendini hem de partisini tehlikeye atacak ve bu konudan uzaklaşması gerekiyor çünkü kazanamayacak, çünkü gerçek şu ki, insanlar aptal değil.”
Avrupa
AB liderleri, Ukrayna politikasını “E5” grubuna devretti

AB liderleri, cuma günü Dublin’de düzenlenen gayri resmi zirvede, Ukrayna barış görüşmelerinde Avrupa’nın tek bir temsilci yerine AB kurumları ile Fransa, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya ve Polonya (E5) tarafından temsil edileceği konusunda mutabık kaldılar.
Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, cuma günü (13 Kasım) yapılan toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Liderler bugün, Ukrayna’daki barış müzakereleri için Avrupa ekibimizin, Avrupa Birliği kurumları ve ‘İstekliler Koalisyonu’nun E5’inden oluşacağı konusunda mutabık kaldılar,” dedi.
Costa, bu düzenleme kapsamında AB’nin Ukrayna’nın “Avrupa’daki geleceği, yeniden inşası ve refahı” konusunda öncülük edeceğini, güvenlik garantilerinin ise “NATO ile yakın koordinasyon içinde, İstekliler Koalisyonu çerçevesinde ele alınması gerektiğini” belirtti.
Costa, “Avrupa, Ukrayna’nın geleceğini ve kıtamızın güvenliğini şekillendiren tüm tartışmalarda net ve birleşik bir sesle konuşmalıdır,” diye ekledi.
Bu karar, Fransa, Almanya ve Birleşik Krallık’ın İtalya ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Björn Seibert ile birlikte masada yer aldığı mevcut düzenlemeyi büyük ölçüde resmileştiriyor.
Cuma günü erken saatlerde, üst düzey bir diplomat bu düzenlemeyi “ideal değil” olarak nitelendirmişti.
Karar, dışişleri sorumlusu Kaja Kallas’ın masada yer alıp almayacağı konusunu da belirsiz bırakıyor.
Diplomat, AB başkentlerinin Kallas’ın görüşmelere katılmasını desteklediğini ama bunun “mümkün olmadığını” belirtti.
Kallas ise zirveye vardığında rolünü savundu ve Rusya’nın, Avrupa’nın güvenlik mimarisi ve NATO’nun rolü üzerine bir tartışma başlatarak saldırganlığından dikkati başka yöne çekmeye çalışarak “tuzak kurduğunu” söyledi:
“Güvenlik mimarisiyle ilgili Rusya’nın taleplerini tartışmaya başlarsak, Rusya’nın bizim için kurduğu tuzağa düşeriz. Ateşkesin olmadığı gerçeğinden dikkatimizi başka yöne çevirir ve bunun yerine Rusya’nın iddialarını dinlemeye başlarız. Burada bir saldırgan ve bir mağdur var; saldırganın ise herhangi bir güvenlik endişesi yok.”
Rusya aşırı taleplerde bulunmakla suçlanırken Kallas’ın tutumu da aynı derecede katı görünüyor.
La Stampa’ya göre Kallas, “En önemli şey, üzerinde anlaştığımız hususlara uymak: önce ateşkes, ardından barış anlaşması ve ancak ondan sonra diğer müzakereler,” dedi.
Meslektaşları, onun Moskova ile müzakere masasına oturmak için fazla sert bir tutum sergilediğini düşündü.
La Stampa’nın haberine göre, Kallas “fazla Rus karşıtı” olarak görülüyor ve maksimalist tutumları, bir anlaşmanın sağlanması için gerekli uzlaşmaların önünde engel teşkil ediyor.
Bir Avrupalı diplomat ise Politico’ya, onun “muhtemelen seçilebilecek en kötü kişi” olduğunu söyledi.
Kallas ise tutumunu yumuşatmadı. Ruslar hakkında, “Karşı tarafta güçlü birini istemiyorlar çünkü kendi maksimum taleplerini kabul ettirmek istiyorlar. Rusya maksimalist taleplerini sürdürürse, biz de taleplerimizi sürdürmeli ve buradan yola çıkarak müzakere etmeliyiz,” dedi.
Kallas’ın başkan yardımcısı olarak görev yaptığı Komisyon’un başkanı Von der Leyen, onu desteklemeyi reddetti. “Bizi kimin temsil edeceğine biz karar veririz ve bugün de öyle yaptık,” dedi.
Mevcut formatın savunucusu olan Merz ise istediğini elde etti. Dublin’de yaptığı açıklamada, “E3 formatı çok etkili olduğunu kanıtladı. Bu arada, İtalya ve Polonya’yı da her zaman dahil ediyoruz,” dedi.
Öte yandan gazeteci Leonid Ragozin, X’te yazdığı yazıda, başkentler bloğunun “Kallas’ınkiyle aynı nedenden ötürü, öncelikle İngiltere yüzünden (ki o da AB üyesi değil) baştan başarısız bir girişim” olduğunu belirtti.
Ragozin, “Amaç Rusya ile görüşmekse, o zaman Rusya’nın konuşacağı biri olmalı,” dedi.
Merz, ntv’ye verdiği demeçte, bazı Avrupalı liderlerin Trump’ın Shenzhen’deki APEC zirvesinde Putin ile yapacağı görüşmenin, Ağustos 2025’te Alaska’da gerçekleşen zirveye atıfta bulunarak “ikinci bir Anchorage” haline gelmesinden korktuğunu belirtti ve Trump’ı sürprizlerden kaçınmaya ve Avrupa ile Ukrayna’nın yanında kalmaya çağırdı.
Steve Witkoff ise barış görüşmeleri için “programda başka bir toplantı daha var” dedi ama tarih vermedi.
Politico’nun zirveden önce yayınladığı haberine göre, liderler en az üç gruba ayrılmıştı: Biri Costa’yı destekleyen grup; diğeri koltuklarını Brüksel’e devretmek istemeyen Fransa ve Almanya’dan oluşan grup; ve “hepsinden daha yalnız olan grup”, yani AB Dışişleri Şefi Kaja Kallas’ın destekçileri.
Liderler müzakerecilerin değil ülkelerin adlarını verdiler ve bu seçim, halihazırda ulusal güvenlik danışmanları düzeyinde çalışan ekibi büyük ölçüde resmileştiriyor.
Kyiv Post‘un haberine göre, 10-11 Kasım tarihlerinde Abu Dabi’de düzenlenen ve Avrupalıların ABD ve Ukrayna heyetleriyle bir araya geldiği ama Rus heyetiyle görüşmediği toplantıda, Birleşik Krallık’ı Ulusal Güvenlik Danışmanı Jonathan Powell, Almanya’yı Şansölye Friedrich Merz’in dış politika danışmanı Günter Sautter, Fransa’yı Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un diplomatik danışmanı Emmanuel Bonne ve İtalya’yı Başbakan Giorgia Meloni’nin danışmanı Fabrizio Saggio temsil etti.
AB kurumları, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in genel sekreteri Bjorn Seibert’i ve Costa’nın danışmanı Anna-Maria Boura’yı gönderirken, NATO ise Genel Sekreter Mark Rutte’nin ofisini yöneten Geoffrey van Leeuwen’i gönderdi.
Euronews’in haberine göre, İtalya ile birlikte eski E3’ü Avrupa’nın beş en büyük askeri gücü olan E5’e genişleten Polonya’nın bir sonraki turda yer alması bekleniyor.
Varşova’nın koltuğunu kimin alacağı ise henüz belli değil.
Avrupa
Gagauzya’da başkanlık seçimi ikinci tura kaldı

Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı ve Aleksandr Stoyanoglo ile Fyodor Gagauz ikinci tura kaldı. Bağımsız aday Stoyanoglo yüzde 38,44, sosyalist aday Gagauz ise yüzde 24,22 oy alırken katılım yüzde 37,6’da kaldı.
Moldova’ya bağlı Gagauzya Özerk Bölgesi’nde 15 Kasım’da yapılan başkanlık seçiminin ilk turunda kazanan çıkmadı.
Tüm tutanakların sayımına dayanan ilk sonuçlara göre, eski Moldova Başsavcısı Aleksandr Stoyanoglo ile sosyalist aday Fyodor Gagauz ikinci tura yükseldi.
Özerk bölge halkı, parti finansmanı davasında mahkum edilen Yevgeniya Gutsul’un yerine geçecek ismi, Kişinev’in önceki seçimlere Rusya’nın müdahale ettiği yönündeki suçlamalarının gölgesinde seçiyor.
İkinci tur 29 Kasım’da yapılacak
Bağımsız aday olarak yarışan Stoyanoglo, oyların yüzde 38,44’ünü aldı.
Sosyalist Parti’nin adayı Fyodor Gagauz ise seçmenlerin yüzde 24,22’sinin oyunu topladı.
Başkanlık (başkan) koltuğu için toplam sekiz adayın yarıştığı seçimde katılım oranı yüzde 37,6 olarak kaydedildi.
İlk turda seçilmek için geçerli oyların yarısından fazlasını almak gerekiyordu.
İkinci turun 29 Kasım’da yapılması bekleniyor.
Stoyanoglo, 2024 yılında Moldova cumhurbaşkanlığı seçimlerinde de ikinci tura kalmış ve mevcut Cumhurbaşkanı Maya Sandu’ya yenilmişti.
Sandu seçimlere Rusya’nın müdahale ettiğini savunuyor
Cumhurbaşkanı Sandu, oylamadan beş hafta önce Gagauzya’daki önceki seçimleri doğrudan Rusya’nın müdahale kampanyasıyla ilişkilendirdi.
8 Ekim’de Kişinev’deki güvenlik forumunda konuşan Sandu, Moldova’yı “Rusya’nın seçimlere müdahale laboratuvarı” olarak nitelendirdi.
Sandu, Moskova’da yaşayan iş insanı İlan Şor’un, Gutsul’un kazandığı “2023’teki Gagauzya seçimlerini satın aldığını” öne sürdü.
Sandu’ya göre aynı ağ, 2024’teki cumhurbaşkanlığı seçimleri ile Avrupa entegrasyonu referandumunu ve ardından 2025’teki parlamento seçimlerini de etkilemeye çalıştı.
Moldova savcılığı ise Gutsul davasındaki Rusya bağlantısını paranın kaynağı üzerinden tanımladı.
Soruşturma makamlarının iddiasına göre Gutsul, Şor Partisi’nde çalıştığı 2019 ile 2022 yılları arasında Moldova’ya sistematik biçimde kayıt dışı para sokulması sürecine katıldı.
Kişinev’deki mahkeme, Ağustos 2025’te Gutsul’u partinin ve seçim adayının yasa dışı finansmanı davasında yedi yıl hapis cezasına çarptırdı.
İstinaf mahkemesi Mayıs 2026’da bu kararı onadı.
Moskova müdahale suçlamalarını reddediyor
Moskova, Moldova siyasetine müdahale ettiği yönündeki suçlamaları reddediyor.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Gutsul hakkındaki kararın açıklanmasının ardından hükmü “siyasi saikli karar örneği” diye tanımladı ve Moldova yönetimini parlamento seçimleri öncesinde rakiplerine baskı yapmakla suçladı.
Peskov, 2024 sonbaharında da Moskova’nın Moldova’daki cumhurbaşkanlığı seçim kampanyasına müdahale ettiği iddialarını ayrıca yalanlamıştı.
Bu seçimde gözlemci kuruluş Promo-LEX, oy gizliliğinin ihlal edildiğini, başkalarının yerine oy kullanma girişimleri olduğunu ve oy satın alma şüphesi taşıyan vakalar yaşandığını bildirdi.
Gözlem misyonu, yerel saatle 22.00 itibarıyla teyit edilmiş 41 ihlal vakası kayda geçirdi.
Gagauzya’da başkanlık seçimiyle eş zamanlı olarak Halk Meclisi seçimleri de düzenlendi.
67 tutanaktan 66’sının incelenmesinin ardından açıklanan ilk verilere göre, 132 adaydan 13’ü kendi seçim çevrelerinde oyların yarısından fazlasını aldı.
Bu 13 adayın 10’unu bağımsızlar, üçünü ise sosyalistler oluşturuyor.
Buna göre ikinci tur oylama hem özerk bölgenin yeni başkanını hem de 35 sandalyeli meclisteki dağılımın büyük bölümünü belirleyecek.
Amerika1 hafta önceMavi dalga, Demokratik Sosyalizm veya laciverdin tonları
Asya2 hafta önceÇin Komünist Partisi’nden ‘demir şapkalı prenslere’ tasfiye uyarısı
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Fransa’da asıl tehdit Rusya değil Macron yönetimidir
Asya2 hafta önceBangladeş’te konfeksiyon işçilerinin ücret isyanı
Dünya Basını2 hafta önceDemokrasi namına: AB’nin iç düşmana karşı savaşı
Ortadoğu2 hafta önceEisenkot’tan koalisyon için üç şart
Görüş2 hafta önceMar-A-Lago’da ‘Mavi Dalga’ Korkusu: Ara Seçim ABD’ye Neler Getirecek?
Asya2 hafta önceÇin Afrika silah pazarında Fransa ve Batılı ülkelerin yerini alıyor









