Pakistan’ın en büyük dört rafinerisi, Hürmüz Boğazı’ndaki aksamaların kâr marjlarını genişletmesiyle çeyreklik toplam net kârını yüzde 1860 artışla 57 milyar rupinin üzerine çıkardı. Uzmanlar jeopolitik kriz kaynaklı bu rekor gelirin uzun sürmeyeceği ve tesis modernizasyonlarını karşılamaya yetmeyeceği uyarısında bulunuyor.

Nikkei Asia’nın aktardığı verilere göre, Pakistan’ın en büyük petrol rafinerisi şirketlerinin eylülde sona eren son çeyrekteki toplam kârı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla yüzde 1860’tan fazla arttı.

Pakistan Menkul Kıymetler Borsası’nda işlem gören dört rafinerinin tamamı ilgili çeyrekte net kârlarında belirgin bir artış bildirdi.

Şirketlerin toplam kârı geçen yılın aynı döneminde 2,9 milyar Pakistan rupisi seviyesindeyken, bu dönemde 57 milyar Pakistan rupisini (yaklaşık 206 milyon dolar) aştı.

Dönemin kâr lideri, 18,65 milyar Pakistan rupisi kazanç sağlayan Attock rafinerisi oldu.

Pakistan Refinery 13,97 milyar rupilik kârla ikinci sırada yer aldı.

Listeyi 12,88 milyar rupi kâr açıklayan Cnergyico Pk ile 11,57 milyar rupi kâr elde eden National Refinery izledi.

Cnergyico Pk geçen yılın aynı çeyreğinde net zarar açıkladığı için şirketin yüzdesel artış oranı hesaplanamazken, borsada işlem gören diğer üç rafineride kâr artışı yüzde 1000 barajını aştı.

Haberde bu sıçramanın, küresel pazardaki tedarik aksamaları ve dünya piyasasında yükselen fiyatlar sebebiyle rafineri kâr marjlarının genişlemesinden kaynaklandığı kaydedildi.

Piyasadaki akaryakıt sıkıntısının, ABD ile İran arasındaki savaşın başlaması ve Hürmüz Boğazı’nın kapatılmasının ardından yaşanan fiyat artışlarıyla tetiklendiği belirtildi.

Buna karşılık uzmanlar, elde edilen yüksek kârların muhtemelen kısa ömürlü olacağını ve tesislerin maliyetli modernizasyonu için şirketlere yeterli finansmanı sağlayamayacağını savunuyor.

Rafineri marjı, ham petrol maliyeti ile bu petrolden elde edilen benzin, motorin, gaz yağı ve fuel oil gibi petrol ürünlerinin toplam piyasa değeri arasındaki farkı ifade ediyor.

JS Global Capital Hisse Senedi Araştırma Bölümü Başkanı Wakas Ghani, “Ham petrol ve petrol ürünleri arzındaki jeopolitik aksamalar, ürün fiyatlarının ham petrol maliyetinden daha hızlı artmasına yol açtı; bu da rafineri marjlarını genişleterek kârlılığı artırdı.” dedi.

Ghani, yüksek kârın jeopolitik koşullara dayandığına ve bu tablonun uzun vadeli bir eğilim olarak görülmemesi gerektiğine dikkat çekti.

ABD ve İsrail, İran’a karşı askeri operasyonunu 28 Şubat’ta başlattı.

Washington ile Tahran yönetimi haziran ayında çatışmaların durdurulması ve boğazın yeniden ulaşıma açılması yönünde bir mutabakat muhtırası imzaladı, ancak bir süre sonra karşılıklı saldırılar yeniden başladı.

The Wall Street Journal’ın aktardığına göre, ABD’li petrol şirketleri aylardır uyarısını yaptıkları küresel akaryakıt krizinin eylül ayı itibarıyla başladığını duyurdu.

Haberde, dünyadaki ticari yakıt stoklarının altı aydan uzun süredir eridiği ve stratejik petrol rezervlerini devreye sokma imkanlarının da sınırlı kaldığı vurgulandı.

Bu arada Reuters, OPEC+ koalisyonunun aralık ayında mevcut petrol üretim seviyesini koruma konusunda anlaştığını aktardı.

Pekin yönetimi, Afrika’ya yönelik askeri ihracatını hava savunma sistemleri, SİHA’lar ve elektronik harp teçhizatıyla genişleterek Batılı tedarikçileri geride bırakıyor. Fransa ile bağlarını koparan Sahel ülkeleri uygun maliyet ve koşulsuz satış imkanları nedeniyle Çin ürünlerine yönelirken, Afrika kıtası yüzde 14’lük payla Pekin’in ikinci büyük askeri pazarı konumuna geldi.

Çin, Afrika ülkelerine yönelik hafif silah, zırhlı araç, kamyon ve topçu ihracatını hava savunma sistemleri, saldırı dronları ve elektronik harp araçlarıyla genişleterek başta Fransa olmak üzere Batılı tedarikçileri geride bırakıyor.

South China Morning Post gazetesinin araştırmacılara ve bölgedeki askeri hareketliliğe dayandırdığı habere göre, Afrikalı alıcılar Pekin yönetiminin sunduğu kalite ve erişilebilirlik avantajına yöneliyor.

Nisan ayında Mali ordusuna ait bir askeri konvoyda tespit edilen dört aracın, savunma istihbarat şirketi Janes tarafından Çin üretimi Yitian-L hava savunma sistemi olduğu belirlendi.

Burkina Faso Cumhurbaşkanlığı ise eylül ayında askeri teçhizat denetim ve testlerine dair görüntüler yayımladı.

Gözlemciler, yayımlanan görüntülerde Çinli Norinco şirketinin ürettiği Sky Dragon ailesine ait mobil gözetleme radarı ile füze fırlatma aracının yer aldığını kaydetti.

Fildişi Sahili de ağustos ayında Çin devlet şirketi Catic ile Haziran 2024’te imzalanan sözleşme kapsamında tedarik edilen Wing Loong II tipi silahlı insansız hava araçlarını sergiledi.

Fransa ile savunma işbirliğini sonlandıran ve ABD’nin güvenlik yardımı kısıtlamalarıyla karşılaşan Sahel ülkelerinin silah tedarik rotasında belirgin bir değişim yaşanıyor.

Mali, Burkina Faso ve Nijer Eylül 2023’te Sahel Devletleri İttifakı’nı kurdu ve bu yapıyı Temmuz 2024’te bir konfederasyona dönüştürdü.

Söz konusu ülkeler, yönetimlerin askerlerin kontrolüne geçmesinin ardından Fransa ile ilişkilerini kademeli olarak kesip yeni ortaklıklara odaklandı.

Batı’nın ambargoları ve bütçe sınırları Pekin’in önünü açıyor

ABD’nin eski Burkina Faso ve Etiyopya Büyükelçisi, Çin-Afrika ilişkileri uzmanı David Shinn, Çin askeri teçhizatının kalitesinin yükseldiğine ve Pekin’in Batı’nın çekimser kaldığı pazarlara girmeye istekli olduğuna işaret etti.

Shinn, “Birçok Batılı ülkenin aksine Çin, Birleşmiş Milletler yaptırımı altında olmadığı sürece her ülkeye askeri teçhizat satacaktır.” dedi.

Gazeteye konuşan uzmanlar, daha önce çoğunlukla Batı’dan alınan ve kıtada yalnızca az sayıda ülkenin erişebildiği yüksek teknolojili savunma sistemlerinin artık Çin tarafından Afrika’ya daha sık sevk edildiğini belirtti.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI) Silah Transferleri Programı Araştırmacısı Katarina Djokic, bakım maliyetleri dahil olmak üzere uygun fiyat politikasının alımlarda kritik rol oynadığını söyledi.

Djokic, Batı ile iyi ilişkilerini sürdüren ülkelerin de Çin’den silah tedarik ettiğini kaydetti.

SIPRI değerlendirmelerine göre, Afrika ülkelerine yapılan sevkiyatlar Çin’in genel silah ihracatı rakamlarını kökten değiştirecek kadar büyük bir hacme henüz ulaşmadı.

Kurumun 2021-2025 dönemi verilerine göre Çin, küresel silah ihracatında yüzde 5,6’lık payla dünyanın en büyük beşinci tedarikçisi konumunda yer aldı.

Bu dönemde Çin’in en büyük müşterisi yüzde 61’lik payla Pakistan olurken, onu yüzde 6,8 ile Sırbistan ve yüzde 4,7 ile Tayland izledi.

SIPRI’nin 2020-2024 dönemi kayıtlarında ise Afrika, Çin’in ana silah ihracatında yüzde 14’lük pay alarak Asya ve Okyanusya’nın yüzde 77’lik payının ardından en büyük ikinci pazar oldu.

Pekin yönetimi 2020-2024 yılları arasında dünya genelinde toplam 44 ülkeye silah satışı gerçekleştirdi.

Dünyanın en büyük kripto para borsası Binance, sektör rekoru niteliğinde 6,3 milyar dolarlık bir siber saldırıya uğradı.

The Guardian’a göre uzmanlar, olası failin Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti (KDHC) olduğunu belirtiyor.

Binance, etkilenen varlıkları dondurmak için aceleyle harekete geçti ve şu ana kadar yaklaşık 3 milyar dolarlık tutar tespit edildi.

Şirket, geri kalan 3,3 milyar dolar hakkında herhangi bir güncelleme yapmadı.

Binance’in kurucu ortağı Yi He, şirketin “tüm siber saldırı kayıplarını” karşılayacağını söyledi.

Analistler, saldırıyı KDHC devletinin desteklediği hackerlara atfetti. The Guardian’a göre KDHC’nin kripto hırsızlığı konusunda bir geçmişi var ve FBI’a göre, geçen yıl Tokyo’daki bir kripto para borsasından yaklaşık 1,5 milyar dolarlık sanal varlığın çalınmasının arkasında da bu ülke vardı.

Bu olay, o zamana kadar kaydedilen en büyük kripto hırsızlığı rekoruydu.

Kripto analiz şirketi TRM, saldırıyı “yüksek güven derecesiyle” Kuzey Kore’nin seçkin hacker birimi TraderTraitor’a atfetti.

Bir başka analiz kuruluşu olan Chainalysis de soygunu TraderTraitor’a bağladı.

Binance, fonların çalındığını açıkça doğrulamadı. Fakat TRM ve Chainalysis, 6 milyar dolardan fazla paranın çalındığını iddia etti. Şirket, ekiplerinin sorunu çözmek için “gece gündüz çalıştığını” belirtti.

Binance’in açıklamasına göre, ilk soruşturma sonuçları, güvenlik ihlalinin Binance mühendislerinden birine ait hacklenmiş bir dizüstü bilgisayarla başlamış olabileceğini ve bu sayede bir saldırganın şirketin sistemlerinden birine erişim sağlayarak yetkisiz para çekimleri gerçekleştirebildiğini ortaya koydu.

Kullanıcıların dijital varlıkları alıp satmasına ve ticaretini yapmasına olanak tanıyan Binance’in dünya çapında 335 milyon kayıtlı kullanıcısı bulunuyor ve borsanın 2025 yılı yıllık raporuna göre, saklama altındaki varlıkların toplam değeri yaklaşık 162,8 milyar dolardı.

Binance’in eş genel müdürlerinden Richard Teng, “Sonuç olarak, paranız güvende ve her türlü zararı biz karşılıyoruz,” dedi.

Şirket yaptığı açıklamada şunları söyledi:

“Önlem olarak, güvenlik ekiplerimiz kolluk kuvvetleri ve sektördeki ortaklarımızın yakın desteğiyle kontroller yaparken, cüzdan altyapısını güvence altına alırken ve etkilenen varlıkları takip ederken, tüm para yatırma ve çekme işlemleri geçici olarak askıya alınmıştır.”

Piyasalar cuma günü Asya seansının başlarında hemen tepki gösterdi ve açık ara en popüler kripto varlık olan bitcoin, %3’ün üzerinde düşüş yaşayarak 76.368 dolar ile son altı haftanın en düşük seviyesine geriledi.

Kripto borsası Coinbase Global’in hisseleri %4,8 değer kaybederken, bitcoin alıcısı Strategy’nin hisseleri ABD piyasalarında uzatılmış işlem saatlerinde yaklaşık %6 düştü.

Binance, 2017 yılında Changpeng Zhao tarafından kuruldu. Zhao, 2023 yılında platformda kara para aklanmasını önleyememesiyle ilgili olarak ABD’de suçunu kabul etmişti. Donald Trump, 2025 yılında onu affetti.

Zhao, perşembe günü X’te paylaştığı mesajda, “Kullanıcı fonları güvende!” dedi ama olayın “Binance’e yönelik bir siber saldırıya benzediğini” de ekledi.

Artık Binance’i yönetmediğini belirten Zhao, “Hissedar olarak tüm kullanıcı fonlarının tam olarak karşılanmasını bekliyorum,” dedi.

Chainalysis ve diğer sektör uzmanlarına göre, olay doğrulanırsa bu, dünyanın en büyük kripto hırsızlığı olabilir.

Büyük kripto piyasa yapıcı GSR’nin sistematik OTC iş kolunun başkanı Aravind Srinivasan, “Bu, tarihin en büyük siber saldırısı,” dedi.

Analistler, varlıkların olası kaybının ötesinde, bu güvenlik ihlalinin kripto para piyasası üzerinde daha geniş kapsamlı etkileri olabileceğini belirtti.

Zira kripto para piyasası, son zamanlarda ABD’deki faiz oranlarındaki artış ve borsa yatırım fonu alıcılarından gelen talebin zayıflaması nedeniyle zaten baskı altındaydı.

Binance, kullanıcılar için güvenli bir varlık fonu işletiyor; şirketin web sitesinde belirtildiği üzere, bu fon tamamen bitcoin olarak tutulan bir rezerv olup, güvenlik ihlalleri durumunda kullanıcı varlıklarını korumayı amaçlıyor.

Stabil kripto para ihraççısı Tether, olayla bağlantılı yaklaşık 1,57 milyar dolarlık varlığı dondurduğunu açıklarken, Circle ise 800 milyon dolardan fazla tutarı dondurdu.

Trump ve ailesiyle bağlantılı bir kripto şirketi olan World Liberty Financial, perşembe günü yaptığı açıklamada, Binance saldırısı olarak nitelendirdiği olayda çalınan fonları dondurmak için kripto para saklama hizmeti sağlayıcısı BitGo ile işbirliği yaptığını belirtti.

Binance’ten Yi, 27 milyon dolarlık stabilcoin ve yaklaşık 2 milyon dolar değerinde World Liberty tokeninin dondurulduğunu söyledi.

Bu olay, kripto para hırsızlıklarının art arda yaşandığı bir dizi olaya bir yenisini ekliyor. TRM Labs’taki araştırmacılara göre, geçen yıl saldırganlar yaklaşık 150 saldırı sonucunda 2,9 milyar dolar değerinde kripto para çaldı.

Eylül ayında kripto para borsası Bitget, platformundan yaklaşık 350 milyon dolar değerinde kripto paranın çalındığını açıkladı; bu durum, sektörün bilgisayar korsanlarına karşı ne kadar savunmasız olduğunu ortaya koydu.