Diplomasi
G20 ticaret bakanları planlar yapsa da, Ukrayna konusunda uzlaşamadı

G20 ticaret ve yatırım bakanları cuma günü Hindistan’ın kuzeybatısındaki Jaipur kentinde iki gün süren toplantılarını, bazı “somut ve eylem odaklı çıktılar” üzerinde uzlaşmaya vararak ancak Ukrayna’daki savaşa ilişkin dil konusunda bölünmüş olarak tamamladılar.
Toplantı, 9-10 Eylül’de Yeni Delhi’de yapılacak liderler zirvesinden önce hazırlık niteliğindeydi. Cumartesi günü Varanasi’de yapılacak olan kültür bakanları toplantısı da ana etkinlikten önceki son bakanlar konferansı olacak.
Reuters’in haberine göre Kremlin cuma günü yaptığı açıklamada Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in önümüzdeki ay yapılacak liderler toplantısına şahsen katılmayı “planlamadığını” söyledi.
Cuma günü üzerinde anlaşmaya varılan konular arasında küçük işletmeleri destekleme taahhüdü ve küresel tedarik zincirlerinin haritasını çıkarmak için bir çerçeve oluşturma planı yer alıyor.
Ancak Jaipur toplantısına başkanlık eden Hindistan Ticaret ve Sanayi Bakanı Piyush Goyal, basına verdiği brifingde, Rusya ya da Ukrayna’dan özellikle bahsetmeden “bariz nedenlerden dolayı fikir birliği sağlayamadıkları” bir paragraf olduğunu söyledi.
Toplantının ardından yayınlanan bir “sonuç belgesi” savaş konusunda bir tartışma yapıldığına işaret ediyor:
“Üyelerin çoğu Ukrayna’daki savaşı şiddetle kınadı ve savaşın büyük insani acılara neden olduğunu ve büyümeyi kısıtlayarak, enflasyonu artırarak, tedarik zincirlerini bozarak, enerji ve gıda güvensizliği krizini yükselterek ve finansal istikrar risklerini artırarak küresel ekonomideki mevcut kırılganlıkları şiddetlendirdiğini vurguladı.”
Belge şöyle devam ediyor: “Duruma ve yaptırımlara ilişkin farklı görüşler ve farklı değerlendirmeler vardı.”
Ayrıca bir dipnotta Rusya’nın “jeopolitik paragrafın” dahil edilmesini G20’nin görev tanımına uymadığı gerekçesiyle reddettiği belirtiliyor. Aynı şekilde, Çin’in de G20 ticaret ve yatırım bakanları toplantısının bu tür konuları tartışmak için doğru forum olmadığına inandığı için “jeopolitikle ilgili içeriğin” dahil edilmesini desteklemediği ekleniyor.
Sonuç belgesinde şu ifadeler yer alıyor: “G20’nin güvenlik konularını çözüme kavuşturacak bir forum olmadığının bilincinde olarak, güvenlik konularının küresel ekonomi üzerinde önemli sonuçları olabileceğini kabul ediyoruz.”
Hint Bakan Goyal yine de iyimser bir tavır sergileyerek Jaipur toplantısını “çok çok başarılı ve sonuç odaklı” olarak nitelendirdi ve sonuç belgesinin ve başkanın özetinin tüm bakanlar ve delegeler tarafından kabul edildiğini söyledi.
Hindistan, uzun süredir müttefiki ve önemli bir savunma ekipmanı tedarikçisi olduğu Rusya’yı Batı’nın baskısına rağmen yine kınamadı, ancak çatışmanın diyalog ve diplomasi yoluyla sona erdirilmesi için çağrıda bulundu.
Hindistan Dışişleri Bakanı Subrahmanyam Jaishankar, eylül ayında ev sahipliği yapacağı G20 Liderler Zirvesi’ne Ukrayna’yı davet etmeyi düşünmediklerini açıklamıştı.
Maliye ve dışişleri bakanları da dahil olmak üzere Hindistan’da yapılan önceki G20 bakanlar toplantılarında da Ukrayna meselesi ortak bildirilerin yayınlanmasını engellemişti.
5 somut plan çıkarıldı
Cuma günü üzerinde anlaşmaya varılan konulara gelince, Hindistan’dan yapılan bir basın açıklamasında “beş somut ve eylem odaklı çıktı üzerinde çığır açan bir uzlaşıya varıldığı” ifade edildi.
Bunlar arasında ticaret belgelerinin dijitalleştirilmesine yönelik üst düzey ilkelerin kabul edilmesi ve mikro, küçük ve orta ölçekli işletmelerin (MSMEs) bilgiye erişiminin arttırılmasına yönelik bir çağrı yer alıyor. Açıklamada bakanların ayrıca küresel değer zincirleri için bir G20 genel haritalama çerçevesini de onayladıkları belirtildi.
Perşembe günü toplantıya sanal olarak hitap eden Hindistan Başbakanı Narendra Modi, gelecekteki şoklara dayanabilecek esnek ve kapsayıcı küresel değer zincirleri oluşturma ihtiyacını vurgulamıştı.
Güney Afrika’daki BRICS zirvesinden Jaipur’daki toplantıya katılan delegelere seslenen Modi, “Pandemiden jeopolitik gerilimlere kadar mevcut küresel zorluklar dünya ekonomisini test etti” dedi.
Modi bu bağlamda, Hindistan’ın değer zinciri haritalandırmasına ilişkin önerisinin altını çizdi,
“Bu çerçeve kırılganlıkları değerlendirmeyi, riskleri en aza indirmeyi ve dayanıklılığı arttırmayı amaçlıyor” dedi.
Bu hafta Hindistan’ın aya bir keşif aracı gönderme başarısının ardından konuşan Modi, teknolojinin ticareti dönüştürme gücüne de vurgu yaptı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını5 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını1 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











