Diplomasi
AB-Mercosur ticaret anlaşmasında ilerleme kaydediliyor

Yıllardır yılan hikayesine dönen Avrupa Birliği ile Latin Amerika ticaret bloğu Mercosur arasındaki serbest ticaret anlaşmasında nihayet sona gelindiğine dair işaretler ortaya çıktı.
Financial Times’ta (FT) yer alan habere göre AB ve beş Güney Amerika ülkesinden oluşan Mercosur grubu, ihtilaflı konuların çözümüne yönelik ilerleme kaydetmelerinin ardından uzun süredir ertelenen ticaret anlaşması müzakerelerini yıl sonundan önce tamamlamayı hedefliyor.
Her iki taraftan yetkililer FT’ye yaptıkları açıklamada, Fransa’nın itirazlarına rağmen yirmi yıldır üzerinde çalışılan anlaşmanın imzalanması için yeni bir ivme olduğunu belirttiler. Bir AB diplomatı, “Bu jeopolitik ve iktisadi bir gereklilik,” dedi.
Görüşmelere katılan bir başka diplomat, “Geriye kalan bazı önemli meselelerimiz var. Kolay değil ama çok ilerleme kaydettik,” ifadelerini kullandı.
Brezilya, Arjantin, Uruguay, Paraguay ve Bolivya’yı kapsayan Mercosur, AB ihracatçıları için hayli önemli.
Avrupa Komisyonu’na göre anlaşma 780 milyon kişilik bir pazar yaratacak ve Avrupa’daki işletmelere yıllık 4 milyar avrodan fazla gümrük vergisi tasarrufu sağlayacak. AB şirketlerinin bu beş Güney Amerika ülkesinde 330 milyar avroluk yatırımı bulunuyor.
Fransa, anlaşmaya muhalefetinde yalnız kaldı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ocak ayında çevreye zarar vereceğini ve çiftçileri haksız rekabete maruz bırakacağını söyleyerek anlaşmaya muhalefetini artırmasının ardından görüşmeler darbe almıştı.
FT’ye göre Fransa’ya sadece Avusturya destek verdi ki bu da bloğun 27 hükümetinin çoğunluğunun onayını gerektiren bir anlaşmayı engellemek için yeterli değil.
AB yetkilileri, Fransa’nın muhalefetini göğüslemeye hazır olduklarını ve anlaşmanın, küresel ısınmayı 1.5 santigrat derecenin altında tutmayı taahhüt eden Paris Anlaşması’nı uygulama taahhüdünü içermesinde ısrarcı olduklarını söylüyor.
Almanya, İspanya ve diğer birçok üye ülke 2019’da prensipte imzalanan fakat o tarihten bu yana belirsizliğini koruyan anlaşma için yoğun çaba sarf etti. Destekçiler, küresel gerilimin arttığı bir dönemde iki blok arasındaki ekonomi ve ticaret bağlarını güçlendireceğine inanıyor.
Geçtiğimiz ay komisyon başkanlığına ikinci kez seçilen Ursula von der Leyen daha önce anlaşmayı sonuçlandırmayı taahhüt etmişti.
Mercosur, AB’yi “korumacı” olmakla suçluyor
Mercosur üyeleri Avrupa’nın çevre konusundaki kaygılarının korumacı eğilimleri maskelediğinden şikayetçi. Brezilya, Brüksel’in geçen yıl gönderdiği ve bağlayıcı iklim ve ormansızlaşma taahhütleri eklemeyi amaçlayan bir ilave mektuba kızmıştı.
Önümüzdeki yıl yürürlüğe girecek olan ve ormansızlaştırılmış arazilerde üretilen odun, sığır eti ve kahve gibi ürünlerin ithalatını yasaklayan ayrı bir AB ormansızlaşma karşıtı yasa da diğer rahatsız edici unsurlar arasında yer alıyor. Bir yetkili Mercosur’un, mevzuatın ihracatçıları için ticaret anlaşmasının faydalarını geçersiz kılmayacağına dair garanti istediğini söyledi.
Bir diğer tartışmalı konu ise Brüksel’in Arjantin’e Parmesan peyniri gibi koruma altındaki gıda isimlerinin kullanımını engellemesi için yaptığı baskı. Büyük İtalyan göçmen topluluğu uzun zamandır bu lezzetleri üretiyor. Bu arada Brezilya, otomotiv endüstrisini korumaya yönelik tedbirler konusunda istekli.
Avrupa’da çiftçilerin muhalefeti sürüyor
Avrupa’da ise anlaşma, artan maliyetler, düşen karlar ve Brüksel karbon emisyonlarını azaltmaya ve biyoçeşitliliği geliştirmeye çalışırken yeni düzenlemeler nedeniyle bu yıl kitlesel protestolar düzenleyen çiftçiler arasında muhalefetle karşı karşıya.
Çiftçiler, Güney Amerika’dan ithal edilen daha ucuz ürünlerin AB’dekilerden daha düşük standartlarda üretildiğini iddia ediyorlar. Bunun yanı sıra ucuz tarım ve hayvancılık ürünlerinin Avrupa pazarına akması durumunda rekabet edememekten korkuyorlar.
Teknik görüşmeler devam ediyor
Paraguay Devlet Başkanı Santiago Peña geçen hafta FT’ye verdiği demeçte, “Avrupa ülkelerinden ilerleme konusunda pek istek görmediğini” söylemiş, fakat Leyen ve Macron’un son AB ve Fransa parlamento seçimleriyle meşgul olduklarını da kabul etmişti.
Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei ise geçen yılki seçim kampanyası sırasında Mercosur’u küçümsediğini ifade etmiş olsa da, kendisi ve Dışişleri Bakanı Diana Mondino o zamandan bu yana anlaşmayı desteklediklerini söylediler.
Komisyon, her iki tarafın müzakere ekiplerinin “çözüm bekleyen konularda ilerleme kaydetmek için teknik düzeyde temas halinde olmaya devam ettiğini” söyledi.
Brüksel, “AB’nin tarım sektöründeki hassasiyetlerine saygı gösterirken anlaşmanın sürdürülebilirlik hedeflerine ulaşmasını sağlamaya” odaklandığını da sözlerine ekledi.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi4 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Dünya Basını2 hafta önceProf. Pape: İran savaş öncesinden daha güçlü











