Diplomasi
Tayvan, Trump’a jest olarak ABD’den büyük savunma alımları yapmayı düşünüyor

Tayvan, göreve gelecek olan Donald Trump yönetimine hazırlık olarak Aegis destroyerleri de dahil olmak üzere ABD silahlarından oluşan büyük bir paket satın almayı düşünüyor.
Konuya aşina olan birkaç kişi Taipei’nin muhtemelen Lockheed Martin gemilerini ve Northrop Grumman’ın havadan radar sistemi E-2D Advanced Hawkeye’ı talep edeceğini söyledi. Taipei ayrıca daha fazla Patriot füzesi istiyor ve Washington’da tartışma yaratacak F-35 savaş uçakları talep edebilir.
Financial Times’a konuşan eski bir Trump yönetimi yetkilisi “Tayvan ciddi olduklarını göstermek için bir paket düşünüyor” dedi ve ekledi: “Bunu gerçekleştirdiklerini varsayarsak, ABD ulusal güvenlik danışmanı atandığında ona gidecekler ve Amerikan donanımından oluşan çok agresif bir paket sunacaklar.”
Müzakereler, Trump’ın müttefiklerin savunmaya daha fazla harcama yapmaları gerektiğine yaptığı vurgunun ABD’nin müttefiklerini endişelendirdiği bir döneme denk geliyor.
Eski bir Pentagon yetkilisi ve Ulusal Güvenlik Konseyi’nde üst düzey bir göreve aday olan Elbridge Colby de, Tayvan’ı daha fazla harcama yapmaya çağırdı.
Tayvanlı üst düzey bir ulusal güvenlik yetkilisi de FT’ye, bir silah paketinin Tayvan’ın kendi savunmasına yatırım yapma kararlılığını göstereceği konusunda Trump ekibiyle “gayrı resmi görüşmeler” yapıldığını söyledi.
Yetkili, “Silahlı kuvvetlerimizin uzun süredir gözünü diktiği ancak alamadığı birkaç büyük platform ve diğer ürünler var, bu yüzden aralarından seçim yapabileceğimiz çok şey var” dedi.
İkinci bir Tayvanlı yetkili ise Aegis’in listenin başında yer alacağını söyledi. Ancak yetkililer ve savunma uzmanları, Tayvan’ın daha büyük bir etki bırakacak daha pahalı başka kalemlere de ihtiyacı olduğunu söyledi.
Tayvan Savunma Bakanlığı’nın düşünce kuruluşu olan Ulusal Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’nde üst düzey bir yetkili olan Su Tzu-yun, “Eğer bir istek listesinden bahsediyorsanız, F-35’leri istemenin tam zamanıdır” dedi. Su Tzu-yun Tayvan’ın muhtemelen emekli Ticonderoga sınıfı kruvazörler ve Perry sınıfı fırkateynler talep edeceğini de sözlerine ekledi.
Trump’ın ilk döneminde üst düzey Pentagon yetkilisi olan Heino Klinck, “Tayvan’ın kendi savunmasına daha fazla yatırım yapma içgüdüsü doğru ve ilk Trump yönetiminde tarihi silah satış paketleri onaylandı” dedi.
Klinck, “varoluşsal bir tehditle karşı karşıya olan ortaklar için asgari [harcama] eşikleri” olması gerektiğini söyledi. Ancak mühimmat, komuta ve kontrol, hava ve füze savunması gibi kritik kabiliyetlere öncelik verilmesinin ve savunma reformlarının hayata geçirilmesinin önemini vurguladı.
Klinck, “F-35’leri talep etmek operasyonel ya da mali açıdan pek mantıklı olmayacaktır” dedi.
Görüşmelere aşina olan kişiler Tayvan’ın 60 kadar F-35 savaş uçağı, dört Gelişmiş Hawkey, 10 emekli savaş gemisi ve 400 Patriot füzesi talep edebileceğini söyledi – Su’nun tahminine göre bu paketin değeri 15 milyar dolardan fazla olacak.
ABD-Tayvan İş Konseyi Başkanı Rupert Hammond-Chambers, Washington’da Tayvan’ın savunma harcamalarında uzun bir yol kat ettiğinin ancak daha yapacak çok şeyi olduğunun kabul edildiğini söyledi.
Colby’nin Tayvan’ın savunma harcamaları konusuna “lazerle odaklandığına” dikkat çeken Hammond-Chambers, büyük bir paketin “yeni yönetimle doğru adımlar atmaya çalışan bir peşinat gibi görünebileceğini” söyledi.
Tayvanlı yetkililer ise ikinci bir Trump yönetimi riskine ilişkin endişelerin abartıldığını söyledi.
Financial Times’a konuşan ikinci yetkili, “Tayvan’a desteği güçlendirmeyi amaçlayan mevzuat ve kararların istikrarlı akışından da görebileceğiniz gibi, Tayvan için güçlü bir iki partili destek var” dedi.
“İlk Trump yönetimi daha sık ve daha üst düzey ziyaretler gerçekleştirdi ve ülkemize silah satışının önündeki engelleri kaldırdı” diye ekledi.
Trump’ın ilk döneminde ABD, Tayvan’a F-16 savaş uçakları ve Abrams tankları da dahil olmak üzere 21 milyar dolar değerinde 11 paketi onayladı.
Biden yönetimi ise 7 milyar dolar değerindeki anlaşmaları onaylamıştı. Taipei’yi sınırlı savunma bütçesini farklı şekilde tahsis etmeye ve geleneksel büyük sistemler satın almak yerine üstün bir istilacıya saldırmaya uygun mühimmat ve diğer daha ucuz, mobil silahları stoklamaya öncelik vermeye zorlamaya çalıştı.
Tayvan paketi ABD’nin iki deneyimli ismi Başkan Yardımcısı Hsiao Bi-khim ve Ulusal Güvenlik Danışmanı Joseph Wu tarafından yönetiliyor.
Tayvan lideri Lai Ching-te’nin sözcüsü Karen Kuo, üst düzey yetkililerin Trump ekibiyle olası bir silah tedariki teklifi hakkında görüşüp görüşmediğini doğrulamadı ya da yalanlamadı.
Kuo, “Tayvan Boğazı’nda ve bölgenin diğer yerlerinde Çin’in giderek artan askeri tehdidiyle karşı karşıya kalan Tayvan ve çevresindeki diğer ülkelerin hepsi savunmalarını güçlendirmeye devam ediyor” dedi.
Trump’ın geçiş ekibi yorum talebine yanıt vermedi.
Çin’in Washington Büyükelçiliği ABD’nin “Tayvan’a silah satışını ve Tayvan ile askeri ilişkilerini durdurması” gerektiğini söyledi. Büyükelçilik ayrıca Lai’nin Demokratik İlerleme Partisi’ne de “dış güçlere güvenerek ve askeri kabiliyetlerini artırarak ayrılma girişimlerinden vazgeçmeleri ve Tayvan’ı çatışma ve savaşa sürüklemekten vazgeçmeleri” çağrısında bulundu.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını6 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’












