Bizi Takip Edin

Amerika

Trump, ticaret savaşından önce vergi savaşını başlattı: OECD’ye darbe

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, vergi rejimleri konusunda küresel bir çatışmayı tetikleme tehdidiyle, yetkililere ABD’li çokuluslu şirketlere “bölge dışı” vergi uygulayan ülkelere karşı misilleme tedbirleri hazırlama talimatı verdi.

ABD Başkanı bugün yayınladığı bir kararnameyle, geçen yıl OECD’de kabul edilen ve diğer ülkelerin ABD merkezli çokuluslu şirketlerden ek vergi almasına olanak tanıyan küresel vergi anlaşmasına verdiği desteği geri çekti.

Koruyucu önlemler için seçenekler listesinin 60 gün içinde hazırlanması gerektiğini de sözlerine ekleyen Trump, AB üye ülkeleri, Birleşik Krallık, Güney Kore, Japonya ve Kanada’nın da aralarında bulunduğu OECD anlaşmasını imzalayan ülkeleri, Washington’un küresel vergi kurallarına geniş kapsamlı meydan okumalar getirme niyetinde olduğu konusunda uyardı.

Trump, ABD Hazine Bakanına gönderdiği iki bölümlük notta, önce Joe Biden yönetiminin OECD anlaşmasına verdiği taahhütlerin iptal edilmesini emretti fakat daha sonra saldırının kapsamını genişletti.

Trump, başkan olarak ilk döneminde Apple ve Google’ın sahibi Alphabet gibi büyük ABD teknoloji gruplarını etkileyecek dijital vergi önerileri nedeniyle Avrupalı liderlerle çatışmış ve bir noktada Fransa’yı gümrük vergileriyle tehdit etmişti.

Kanada da geçen yıl ABD’nin Amerikan şirketlerine karşı “ayrımcı” olduğu gerekçesiyle karşı çıktığı bir “dijital hizmetler vergisi” getirmişti.

Trump’ın pazartesi günkü başkanlık emri, “herhangi bir yabancı ülkenin ABD ile herhangi bir vergi anlaşmasına uyup uymadığının ya da Amerikan şirketlerini orantısız bir şekilde etkileyen vergi kurallarına sahip olup olmadığının ya da vergi kuralları koyup koymayacağının” araştırılmasını içeriyor.

Şu anda SEC Newgate danışmanlık şirketinde çalışan ve Financial Times’a konuşan eski Birleşik Krallık Ticaret Bakanlığı yetkilisi Allie Renison, bu hamlenin Trump’ın ABD’nin diğer ülkelerin ayrımcı uygulamaları olarak gördüğü şeylere karşılık olarak “ekonomik savaş” ağını tarifelerin çok ötesine genişlettiğini gösterdiğini söyledi.

Renison, “Şimdiye kadarki küresel taahhütlerin arkasından bu ülkelerin yerel vergi rejimlerinin peşine düşmek, Trump’ın ‘Önce Amerika’ mücadelesinde yaratıcı olmaya başladığını gösteriyor. Ekonomik savaş ağı gümrük vergilerinin ötesine geçerek giderek genişliyor ve hükümetler verecekleri yanıtı düşünmeye başladıkça, endişeler de misilleme olarak başka nelerin hedef alınabileceğine ve bunun kaçınılmaz maliyetlerine yönelecek,” dedi.

Paris merkezli OECD’de 2021 yılında kabul edilen ve geçen yıl bazı ülkeler tarafından kısmen uygulamaya konulan küresel anlaşmanın, dünyanın en büyük çokuluslu şirketlerinden alınan vergiyi yılda 192 milyar dolara kadar yükseltmesi bekleniyordu.

OECD anlaşmasının “ikinci sütunu” uyarınca, şirket kârlarının çokuluslu şirketin merkezinin bulunduğu ülkede yüzde 15’in altında vergilendirilmesi halinde, imzacı ülkeler potansiyel olarak ek vergi talep edebilecekti. 

Fakat birbirine bağlanan önlemlerin bir parçası olan ve düşük vergilendirilmiş kârlar kuralı olarak bilinen kural, Cumhuriyetçilerin uzun süredir öfkesini çekiyor ve parti tarafından “ayrımcı” olarak nitelendiriliyor.

KPMG’nin küresel vergi politikası başkanı Grant Wardell-Johnson, ABD’nin vereceği yanıtlar arasında ülkede faaliyet gösteren yabancı sermayeli işletmelere ek vergi uygulanması ya da bu ülkelere yapılan ödemelerden vergi kesilmesinin yer alabileceğini söyledi.

Üst düzey bir AB yetkilisi Trump’ın milyarder teknoloji girişimcilerinin onu ticaretten ziyade vergi konusunda harekete geçmeye zorladığını söyledi.

Yetkili, “Gümrük tarifeleriyle ilgili konuşma alışverişe dayalı olacak ama asıl mücadele servetlerin tehlikede olduğu ve büyük teknolojinin çıkarının olduğu yerlere taşınacak,” diye ekledi.

OECD Genel Sekreteri Mathias Cormann ise, “Uluslararası vergi anlaşmamızın çeşitli yönleri hakkında ABD temsilcileri tarafından bize iletilen endişeler var,” dedi.

Cormann, örgütün “kesinliği teşvik eden, çifte vergilendirmeyi önleyen ve vergi tabanlarını koruyan uluslararası işbirliğini desteklemek için ABD ve masadaki tüm ülkelerle birlikte çalışmaya devam edeceğini” sözlerine ekledi.

AB’nin ekonomiden sorumlu komiseri Valdis Dombrovskis ise Avrupa Komisyonunun vergi duyurusundan “üzüntü duyduğunu” ama “bu konuyu yeni ABD vergi idaresiyle görüşmek için zaman ayırmak istediğini” söyledi.

Amerika

Hackerlar, Meta AI’ı “kandırarak” kullanıcı hesaplarını ele geçirdiler

Yayınlanma

Bilgisayar korsanlarının, Meta’nın yapay zeka destek ekibini (Meta AI) ünlü hesapları ele geçirmelerine yardım etmeleri için “kandırdığı” ortaya çıktı.

Henüz kaç hesabın etkilendiği belli değil ama mağdurlar arasında Barack Obama’nın Beyaz Saray hesabı, ABD Uzay Kuvvetleri’nin başçavuşu ve güvenlik araştırmacısı olan eski bir Meta çalışanı da bulunuyor gibi görünüyor.

Hackerların sosyal medya paylaşımlarının da gösterdiği gibi, Meta’nın sohbet robotunu kandırmak şaşırtıcı derecede kolaydı.

404 Media’ya göre, hackerlar ilk olarak bir VPN kullanarak kendilerini hedef hesap sahibinin bulunduğu coğrafi bölgedeymiş gibi gösterdiler ve böylece otomatik hesap korumalarını atlattılar.

Ardından, Meta AI Destek Asistanı’ndan hesaba yeni bir e-posta adresi eklemesini istediler ve botun bir kod göndermesini sağladılar.

Kodu ele geçiren hacker, şifre sıfırlama talebinde bulunabildi; bot da bunu yeni e-posta adresine göndererek hesabın kontrolünü devretti.

Fakat bot artık hackerlara kapılarını ardına kadar açmayacak. Dün bir Meta sözcüsü, sorunun “çözüldüğünü ve etkilenen hesapları güvence altına aldıklarını” söyledi.

Botun yaptığı bu hata, önemli iş fonksiyonlarını yapay zeka ajanlarına devretme gibi giderek yaygınlaşan uygulamanın risklerini ortaya koyuyor.

Instagram, birçok kullanıcının hesabının ele geçirilmesine yol açan güvenlik sorununu çözdüğünü açıkladı.

Hafta sonu boyunca, Reddit’teki birçok kullanıcı Instagram hesaplarının ele geçirildiğini iddia etti ve X’teki bir dizi kullanıcı da benzer hesap ele geçirme olaylarına karşı uyarıda bulundu.

Güvenlik araştırmacısı Jane Wong, kendi Instagram hesabının da ele geçirildiğini söyledi.

Wong, “Şifrem benden habersiz değiştirildi ve dün boyunca farklı şifre sıfırlama girişimleri aldım. Oldukça endişe verici,” dedi.

Okumaya Devam Et

Amerika

Trump, yapay zeka kararnamesini imzaladı

Yayınlanma

ABD Başkanı Donald Trump, yapay zeka şirketlerinden, modellerin tam olarak piyasaya sürülmeden önce yeteneklerini değerlendirmek üzere federal hükümete modeller sunmalarını talep eden bir başkanlık emri imzaladı.

Emirde, şirketlerden gönüllülük esasına dayalı olarak, bir modelin “gelişmiş siber yeteneklerini” değerlendirmek ve modelin “kapsam dahilindeki öncü model” olarak kabul edilip edilmeyeceğini belirlemek üzere bir karşılaştırmalı değerlendirme sürecine katılmaları isteniyor.

Ardından, şirketlerin bu modelleri daha geniş bir kitleye sunmayı planladıkları tarihten en fazla 30 gün önce bu modellere erişim talep ediyor ve hükümetin erken erişim hakkı alacak “güvenilir ortakları” seçmesine olanak tanıyor.

Kararnamede şöyle deniyor.

“Bu bölümdeki hiçbir hüküm, sınır modeli dahil olmak üzere yeni yapay zeka modellerinin geliştirilmesi, yayınlanması, piyasaya sürülmesi veya dağıtımı için zorunlu bir hükümet lisanslama, ön onay veya izin şartı oluşturulmasına yetki verdiği şeklinde yorumlanamaz.”

Trump, o dönemde gazetecilere verdiği demeçte, önde gelen teknoloji şirketlerinin CEO’larıyla imza törenini “kararnamenin bazı yönlerini beğenmediği”için ertelediğini söylemişti.

Somut ayrıntılar açısından yetersiz olan salı günkü kararname, ABD’deki yapay zeka geliştirme çalışmaları için kritik bir anda yayınlandı.

Pazartesi günü Anthropic, Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonuna halka arz için gizli başvuruda bulunduğunu açıkladı. Rakip OpenAI da bu yıl içinde olası bir halka arz için hazırlıklarını sürdürüyor.

SpaceX, kendi AI laboratuvarı SpaceXAI’nin sahibi olarak, her ikisini de halka arz konusunda geride bırakmaya hazırlanıyor. Şirketin değerini 1 trilyon doların çok üzerine çıkarabilecek halka arzın önümüzdeki hafta gerçekleşmesi bekleniyor.

AI patlaması sırasında servetlerin hızla arttığı teknoloji sektörü, Beyaz Saray’ın AI konusundaki tutumunda merkezi bir rol oynadı.

Musk’ın uzun süredir müttefiki olan risk sermayedarı David Sacks, bu yılın başlarında görevine son verilene kadar ilk kripto ve yapay zeka sorumlusu olarak görev yaptı. 

Fakat Sacks’ın, Musk ve Meta CEO’su Mark Zuckerberg ile birlikte geçen ay Trump yönetimini arayarak, başkanın imzalamaya hazırlandığı önceki yapay zeka başkanlık kararnamesine karşı lobi yaptığı bildirildi.

Salı günkü kararname, Anthropic’in yazılımdaki zayıflıkları ve güvenlik açıklarını tespit etmede üstün bir model olan Claude Mythos Preview’u duyurarak bu yılın başlarında hükümet yetkililerini ve Wall Street’i şaşırtmasının ardından geldi.

Şirket, Project Glasswing adlı siber güvenlik girişiminin bir parçası olarak bu modelin kullanıma sunulmasını seçkin bir grup şirketle sınırladı ve bu girişimi salı günü genişletti.

Mythos’un piyasaya sürülmesi, Anthropic ile Beyaz Saray Özel Kalem Müdürü Susie Wiles ve Hazine Bakanı Scott Bessent dahil olmak üzere Trump yönetiminin üst düzey üyeleri arasında birkaç yüksek profilli toplantı düzenlenmesine yol açtı.

Trump’ın yapay zeka kararnamesi, yönergeler ve diğer kılavuzların geliştirilmesi için çeşitli zaman dilimlerini özetliyor ve özellikle Savunma Bakanlığı’ndan bilgi sistemlerinin siber savunmasına öncelik vermesini istiyor.

Savunma Bakanlığı, Mythos’u piyasaya sürmeden kısa bir süre önce bu girişimi bir tedarik zinciri riski olarak nitelendirerek, Anthropic’in öncü modellerinden aktif olarak uzaklaşmaya çalıştı.

Bu tanımlama, Anthropic’in ABD ulusal güvenliğini tehdit ettiği anlamına geliyor ve savunma müteahhitlerinin kurumla yaptıkları çalışmalarda şirketin teknolojisini kullanmalarını yasaklıyor.

Anthropic, bu tanımlamayı geri aldırmak için Trump yönetimine dava açtı ve bu dava halen devam ediyor.

Okumaya Devam Et

Amerika

SpaceX 75 milyar dolarlık rekor halka arza hazırlanıyor

Yayınlanma

Elon Musk’ın sahibi olduğu havacılık ve uzay şirketi SpaceX, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters’ın haberine göre şirket, bu adımla piyasa değerini 1,75 trilyon dolara ulaştırmayı hedefliyor.

Milyarder Elon Musk’ın sahibi olduğu SpaceX şirketi, hisse başına 135 dolar sabit fiyat belirleyerek gerçekleştireceği halka arzla rekor düzeyde 75 milyar dolar toplamayı planlıyor. Reuters ajansının konuya aşina bir kaynağa dayandırdığı haberine göre şirket, bu süreçte 555,6 milyon adet hisse satmayı amaçlıyor ve toplam piyasa değerinin 1,75 trilyon dolara ulaşmasını bekliyor.

Bu halka arzın borsa tarihindeki en büyük işlem olabileceği ve ardından yapay zeka devleri OpenAI ile Anthropic’in de izlemesi beklenen büyük ölçekli yeni bir halka arz dalgasına öncülük edebileceği belirtiliyor.

Sabit fiyatlı halka arz, bir şirketin talep toplama süreci başlamadan önce hisse başına kesin değeri önceden duyurduğu bir fiyatlandırma yöntemi. Bu fiyat, şirketin analistleri ve yetkilendirilmiş aracı kurumlar tarafından finansal göstergeler, piyasa koşulları ve rakip analizleri temel alınarak hesaplanıyor. Yatırımcılar bu arza katılırken doğrudan belirlenen bu fiyat üzerinden talep iletiyor; talebin arzı aşması durumunda hisseler, genellikle bireysel küçük yatırımcılara öncelik verilerek katılımcılar arasında dağıtılıyor.

Reuters, yatırımcı sunumları yapılmadan ve talep toplama defteri oluşturulmadan önce sabit bir fiyat belirlenmesinin piyasa teamülleri açısından sıra dışı bir adım olduğunu aktardı.

Şirketler genellikle talebe göre fiyatı ayarlayabilmek amacıyla belirli bir fiyat aralığı ilan etmeyi tercih ediyor.

ABD merkezli hukuk firması Wilson Sonsini Goodrich & Rosati’nin kıdemli ortağı Weiheng Chen konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Musk, kendi takipçi kitlesinde işe yarayan ‘ister al ister bırak’ yaklaşımını uyguluyor. Piyasa koşulları ve sektörde karşılaştırılabilecek başka bir şirketin bulunmaması göz önüne alındığında bu makul bir adım” dedi.

SpaceX’in yatırımcı turları kapsamındaki tanıtım faaliyetleri (roadshow) 4 Haziran Perşembe günü başlayacak.

Halka arzın tamamen birincil piyasa halka arzı olarak yapılandırılması, yani elde edilecek tüm gelirlerin doğrudan şirkete aktarılması ve mevcut hissedarların kendi paylarını satamaması bekleniyor. Kurucu Elon Musk’ın da halka arzın ardından 366 gün boyunca SpaceX hisselerini elinde tutma zorunluluğu bulunuyor.

Şirket halka arz gelirini yapay zeka ve Starlink yatırımlarında kullanacak

Halka arzdan elde edilecek fonlar, şirketin yapay zeka bilgi işlem kaynaklarının genişletilmesinde ve Starlink uydu ağının büyütülmesinde kullanılacak.

SpaceX, bu yılın başlarında Elon Musk’ın yapay zeka girişimi xAI ile bir ortaklık kurmuş, bu süreçte roket şirketine 1 trilyon dolar, Grok adlı sohbet robotunun geliştiricisine ise 250 milyar dolar değer biçilmişti.

Finansal tablolara göre SpaceX, bir önceki yıl elde ettiği 791 milyon dolarlık kârın ardından, 2025 yılında 4,94 milyar dolar net zarar bildirdi.

Nasdaq borsasında “SPCX” koduyla işlem görmeyi hedefleyen SpaceX’in borsaya ilk adımını 12 Haziran’da atması bekleniyor. Goldman Sachs, Morgan Stanley, BofA Securities, Citigroup ve J.P. Morgan süreçte ortak lider aracı kurumlar (joint bookrunners) olarak görev alıyor.

Bank of America’nın Asya-Pasifik bölgesindeki eski küresel sermaye piyasaları eş başkanı Craig Coben sürece ilişkin olarak, “Tarihin en çok beklenen halka arzı konumundaysanız, yatırımcılardan kendi sürecinize uyum sağlamalarını isteyebilirsiniz; tersini yapmak zorunda kalmazsınız” değerlendirmesinde bulundu.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English