Bizi Takip Edin

Diplomasi

Erdoğan ile Trump Beyaz Saray’da bir araya geldi

Yayınlanma

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 6 yılın ardından Beyaz Saray’a giderek ABD Başkanı Donald Trump ile görüştü.

Trump, ABD’nin Ankara’ya gelişmiş savaş uçağı satışına ilişkin ambargoyu yakında kaldırabileceğinin sinyalini verdi.

Trump, Erdoğan ile iki saat süren görüşmesine, liderlerin görüşmeleri sırasında bu konunun çözüme kavuşturulabileceğine dair umut vererek başladı.

ABD Başkanı, “Onun bazı şeylere ihtiyacı var, bizim de bazı şeylere ihtiyacımız var ve bir sonuca varacağız. Günün sonunda bunu öğreneceksiniz,” dedi ve Erdoğan’a, “satın almak istediği şeyleri satın almayı başaracağını” söyledi.

Başkan, Erdoğan’a veda ederken gazetecilerle yaptığı kısa sohbette, görüşmeyi “iyi bir görüşme” olarak nitelendirdi, fakat daha fazla ayrıntı vermedi.

Trump daha sonra görüşmeyi “çok farklı konularda çok sonuç verici” olarak nitelendirdi ve her iki ülkenin görüşmelerle ilgili açıklamalarının daha sonra yapılacağını söyledi.

Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, endişelerini Türkiye’nin Rusya ile devam eden ekonomik ilişkilerine odakladı. Türkiye, AB’nin 2023’ün başlarında Rus deniz yoluyla taşınan petrolün çoğunu boykot edeceğini açıklamasından bu yana, Rus fosil yakıtlarının en büyük alıcılarından biri.

Ocak 2023’ten bu yana Ankara, 90 milyar dolardan fazla Rus petrolü, kömürü ve doğalgazı satın aldı.

Trump, Erdoğan hakkında, “Yapabileceği en iyi şey Rusya’dan petrol ve gaz almamak,” dedi.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Trump’ın açılış konuşması için kendisine söz verdiğinde Heybeliada’daki Ruhban Okulu için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi. Fener Rum Patrikhanesi, Ortodoks kilisesine din adamı yetiştiren bu okulun tekrar açılması için uzun süredir çağrı yapıyordu.

Erdoğan toplantıda Halkbank ve savaş uçakları dahil birçok konuyu ele alacaklarını söyledi.

Erdoğan Patrik Bartholomeos ile bu konuyu görüşeceğini de ekledi. Trump ise bunu “çok iyi” diye yanıtladı, “Yardıma ihtiyaçları vardı ve ben de bunu gündeme getireceğimi söyledim,” dedi.

Görüşmelerinin ardından ABD başkanı, Erdoğan’ın Rusya’dan petrol almayı durduracağına inandığını söyledi ve “Erdoğan’ın alımları durdurmayı kabul ettiğini söylemek istemiyorum, ama ben istersem o da yapacaktır,” dedi.

ABD’nin Türkiye Büyükelçisi ve Trump’ın Suriye elçisi Tom Barrack, iki başkanın Rusya ve F-35 programı da dahil olmak üzere ABD-Türkiye ilişkilerindeki tüm önemli konuları “ilerleme yolları” ile birlikte görüştüklerini söyledi.

Türkiye’nin Rusya’dan yaptığı önemli petrol alımlarını kesmeye istekli olup olmadığı sorulduğunda Barrack, “Bunu onlara sormalısınız” yanıtını verdi.

Barrack toplantıyı “destansı” olarak nitelendirdi ve “İkisi de çok güçlü adamlar. Dürüst olmak gerekirse bu tarihiydi,” dedi. 

Barrack DW Türkçe‘ye yaptığı değerlendirmede görüşmede S-400, F-35, F-16 konularının da gündeme geldiğini belirterek, “Bana kalırsa herkes (liderlerin) birbiriyle ne kadar iş birliği içinde olduğuna çok çok şaşıracak. Gerçekten harika bir toplantıydı. Her iki tarafla da gurur duyuyorum,” ifadelerini kullandı.

Trump, Erdoğan’ın hem Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin hem de Ukrayna Devlet Başkanı Volodymyr Zelenskyy tarafından saygı gördüğünü ekledi ve “İsterse büyük bir etkiye sahip olabilir,” dedi.

Trump ayrıca, Beşar Esad’ı deviren güçleri desteklediği için Erdoğan’ın övgüyü hak ettiğini savundu.

Trump, “Suriye’nin eski liderini deviren başarılı mücadeleden sorumlu olanın Cumhurbaşkanı Erdoğan olduğunu düşünüyorum. O bu sorumluluğu üstlenmiyor, ama aslında bu büyük bir başarı,” dedi.

Öte yandan F-35’ler ve F-16’lar meselesinde son durumun ne olduğu henüz belli değil. Erdoğan ile görüşmesinin ardından Oval Ofis’te gazetecilere yaptığı açıklama sırasında sorular üzerine F-35’ler konusunda Türkiye ile “eğer kendisi isterse rahatlıkla anlaşma yapabileceklerini” de söyleyen Trump, “ama önce Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın onlar için bir şey yapması gerektiğini” kaydetti; fakat bunu ne olduğuna ilişkin detay vermedi.

Trump, Türkiye’ye CAATSA yaptırımlarının ne zaman kaldırılacağına ilişkin bir soruya ise “Çok yakında olabilir. Bu konu hakkında birazdan görüşmemiz olacak,” diye karşılık verdi.

Bir diğer başlık Boeing satışıydı. Bugün THY KAP’a yaptığı açıklamada 225 Boeing uçağı sipariş ettiğini doğruladı.

THY açıklaması şöyle:

“Ortaklığımızın tüm paydaşları için yüksek değer üretecek şekilde ortaya koyduğu Stratejik Planı dahilindeki büyüme hedefleri doğrultusunda Yönetim Kurulumuz 2029-2034 yılları arasında teslim alınmak üzere Boeing firmasından 50 adet kesin sipariş ve 25 adet opsiyon olmak üzere toplam 75 adet B787-9 ve B787-10 uçağının satın alınmasına karar vermiştir. Söz konusu uçaklar için kanat üstü motor, yedek motor ve motor bakım hizmeti alımı için Rolls-Royce ve GE Aerospace firmalarıyla müzakereler devam etmektedir.

İlave olarak, 100 adedi kesin ve 50 adedi opsiyon olmak üzere toplam 150 adet 737-8/10MAX tipi uçak alımı hususunda Boeing ile görüşmeler tamamlanmış olup, motor üreticisi CFM International ile müzakerelerin başarılı bir şekilde tamamlanması halinde 737-8/10MAX uçak siparişleri de verilecektir.

İlgili siparişler ile birlikte 2035 yılına kadar filomuzun tamamının yeni nesil uçaklardan oluşması, böylelikle operasyonel verimliliğimizin pekiştirilmesi ve yıllık ortalama büyüme oranımızın yüzde 6 seviyesinde gerçekleşmesi hedeflenmektedir.”

THY böylece THY 75 adet B787-9 ve B787-10 uçağı, 150 adet 737-8/10MAX tipi uçak satın alacak.

Öte yandan ABD ve Türkiye, sivil nükleer enerji alanında işbirliğini kolaylaştıran bir anlaşma imzaladı. 

Enerji Bakanı Alparslan Bayraktar X’te yaptığı bir paylaşımda, “Türkiye ile ABD arasında nükleer enerji alanında köklü ve çok boyutlu ortaklığı daha da derinleştirecek yeni bir süreç başlattık,” dedi.

CNN Türk’e konuşan Bakan Bayraktar, “Nükleer enerji santrallerinin kurulumu için işbirliği hedefliyoruz,” diye konuştu.

Stratejik Sivil Nükleer İşbirliği Mutabakat Anlaşmasının ayrıntıları kamuoyuna açıklanmadı, fakat anlaşma muhtemelen ABD’nin Türkiye topraklarında nükleer santral inşaatına katılımına yol açacak.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English