Diplomasi
Exxon, ABD yaptırımları sonrası Lukoil’un Irak’taki yüzde 75’lik hissesine talip oldu

Irak Petrol Bakanlığı, ABD yaptırımları altındaki Rus enerji devi Lukoil’un ülkedeki en büyük petrol sahası olan Batı Kurna-2’deki hisselerinin Amerikalı şirketlere devri için görüşmelere başlandığını duyurdu. Reuters ajansı, Exxon Mobil’in sahadaki yüzde 75’lik kontrol hissesini satın almak için Irak hükümetine resmi teklif sunduğunu bildirdi.
Irak Petrol Bakanlığı, yaptırım altındaki Rus petrol şirketi Lukoil’un Batı Kurna-2 sahasındaki hisselerinin Amerikalı şirketlere satılması ihtimalini değerlendirdiğini açıkladı.
Bakanlıktan yapılan ve Bloomberg tarafından aktarılan açıklamada, konuyla ilgili ABD’li petrol şirketleriyle doğrudan görüşmelerin düzenlenmesi için hazırlık yapıldığı belirtildi.
Açıklamada belirli bir şirket ismi verilmezken, daha önce Exxon Mobil ve Chevron gibi şirketlerin, Lukoil’un yaptırımlar nedeniyle acil olarak elden çıkarmak zorunda kaldığı uluslararası varlıklarının bir kısmıyla ilgilendiği biliniyordu.
Lukoil’un yurt dışındaki en büyük varlığı
Yaklaşık 14 milyar varillik rezervi ve günde 500 bin varile yakın üretimiyle Batı Kurna-2, Lukoil’un yurt dışındaki en büyük petrol varlığı konumunda. Rus şirketinin sahadaki hissesi yüzde 75 seviyesinde bulunuyor.
Irak Petrol Bakanlığı’nın açıklamasında, “Sahanın yönetiminin Amerikalı petrol şirketlerinden birine devredilmesi, karşılıklı çıkarlara hizmet edecek, küresel piyasalardaki istikrarı güçlendirecek ve Irak’ın petrol üretimi ile pazar payını güvence altına alacaktır” denildi.
Bununla birlikte bakanlık, Lukoil’un hisselerinin satışına ilişkin nihai bir anlaşmanın ne zaman imzalanabileceğine dair bir takvim vermedi.
Bloomberg, Irak’ın bu hamlesinin Washington’ın stratejik tercihleriyle uyumlu olduğunu ve aynı zamanda Bağdat’ın Amerikalı şirketlerle enerji bağlarını derinleştirme niyetini gösterdiğini belirtti.
Lukoil ‘mücbir sebep’ ilan etmişti
Reuters ajansının haberine göre Lukoil, 2010’ların başından beri geliştirdiği Batı Kurna-2 sahasında 10 Kasım’da mücbir sebep ilan etmişti.
Bu kararın ardından Irak, Rus şirketine yönelik tüm nakit ve petrol ödemelerini durdurdu. Irak devlet petrol şirketi SOMO da Lukoil tarafından üretilen üç parti petrolün sevkiyatını iptal etti.
Daha sonra Irak hükümeti, yaptırımlara rağmen tedarikin kesintiye uğramamasını sağlamak amacıyla Lukoil tarafından Batı Kurna-2’de üretilen petrolün satış sorumluluğunu üstlendi.
ABD, Ukrayna’daki savaşı durdurması için Kremlin’e baskı kurma amacıyla ekim ayında Lukoil ve Rosneft’e yönelik kısıtlamalar getirmişti.
ABD Hazine Bakanlığı, Lukoil’un Rusya dışındaki faaliyetlerini sonlandırması için bir ay süre tanımış, ancak geçen ayın ortasında bu geçici lisansı 13 Aralık’a kadar uzatmıştı.
Exxon, Lukoil’un hisselerine talip oldu
Reuters ajansı, ismini vermeyen beş Iraklı kaynağa dayandırdığı haberinde, Exxon Mobil şirketinin Batı Kurna-2 sahasındaki kontrol hissesini Lukoil’dan satın almak için Irak Petrol Bakanlığına teklif sunduğunu bildirdi.
Sahanın yüzde 75’i Lukoil’a, kalan yüzde 25’i ise Irak’ın North Oil Company şirketine ait. Batı Kurna-2, küresel petrol arzının yaklaşık yüzde 0,5’ini ve OPEC’in en büyük ikinci üreticisi olan Irak’ın toplam üretiminin yüzde 9’unu karşılıyor.
Ajansa konuşan ve yabancı şirketlerin faaliyetlerini denetleyen üst düzey bir Iraklı yetkili, “Exxon, Lukoil’un yerine tercih ettiğimiz seçenektir. Şirket, Batı Kurna-2 gibi büyük ve karmaşık bir sahayı yönetmek için gerekli kapasiteye ve deneyime sahip” dedi.
Lukoil’un kurucusu Vagit Alekperov, geçen ay Irak Başbakanı Muhammed es-Sudani ile görüşerek ABD yaptırımları karşısında petrol üretimindeki durumu istikrara kavuşturma seçeneklerini ele almıştı.
Diplomasi
UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.
FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.
Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.
UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.
Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.
Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.
Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.
Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.
Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.
Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.
Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.
En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.
POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.
Diplomasi
ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.
Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.
Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.
Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.
ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.
Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.
Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.
Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.
Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.
Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.
GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.
Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.
Diplomasi
Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.
Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.
The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.
ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.
Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu
Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.
Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.
Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.
Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.
Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.
Dünya Basını7 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 1
Diplomasi3 gün öncePaşinyan’dan Moskova’ya demiryolu resti
Avrupa2 hafta önceBurnham resmen Birleşik Krallık Başbakanı oluyor
Dünya Basını6 gün önceGlazyev yazdı: Hibrit dünya savaşının devam etmesinin nedenleri üzerine – 2
Avrupa2 hafta önceAlmanya, silahlanmak için borçlanıyor
Dünya Basını7 gün önceEski NATO yetkilisi Kujat’tan nükleer kış uyarısı
Asya2 hafta önceDeepSeek kullanıcılarının özel sohbetleri Google’a sızdı
Avrupa6 gün önce‘Yeraltı ülkesi’ geri geliyor: İsviçre sığınaklarında yeni ‘savaş düzenlemesi’









